Chất vấn nhiều vấn đề cử tri quan tâm

Phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của HĐND tỉnh Khánh Hòa khóa VIII tại Kỳ họp thứ 2, diễn ra sáng 9-7, đã thu hút được sự quan tâm của cử tri và dư luận với nhiều vấn đề được đặt ra. Nội dung chất vấn tập trung vào các giải pháp khắc phục điểm nghẽn, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công; hoàn thiện hạ tầng các khu đô thị (KĐT); cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân ở các KĐT; giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực công nghệ thông tin (CNTT) ở cấp xã và một số nội dung quan trọng khác. Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa lược ghi một số nội dung chính.

Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

Mở đầu phiên chất vấn và trả lời chất vấn, ông Nguyễn Thanh Hải - Phó Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh nêu vấn đề: Qua theo dõi, công tác giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm đã có chuyển biến tích cực; UBND tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt việc giải ngân nguồn vốn các công trình trọng điểm. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm đạt 40,68%, cao hơn mức bình quân chung của cả nước, nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu tỉnh đề ra là đạt tối thiểu 50%. Sở Tài chính cần làm rõ nguyên nhân cốt lõi, lộ trình và các giải pháp đột phá để bảo đảm tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 đạt 100%, góp phần thực hiện tăng trưởng kinh tế từ 10 đến 11%.

Chủ tọa điều hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn và bế mạc kỳ họp.

Ông Châu Ngô Anh Nhân - Giám đốc Sở Tài chính cho biết: "Giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh trong 6 tháng đầu năm có nhiều chuyển biến tích cực, xếp thứ 11/34 tỉnh, thành phố trong cả nước nhưng vẫn chưa đạt mục tiêu 50% đề ra từ đầu năm. Nguyên nhân chủ yếu vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng; thiếu nguyên vật liệu, nhất là vật liệu san lấp phục vụ thi công; công tác chuẩn bị đầu tư, lựa chọn nhà thầu còn chậm. Bên cạnh đó, ở một số cơ quan, đơn vị, địa phương, người đứng đầu chưa phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm trong chỉ đạo, theo dõi, phối hợp tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án do đơn vị mình làm chủ đầu tư; năng lực của một số đơn vị tư vấn, nhà thầu còn hạn chế. Để bảo đảm kế hoạch giải ngân nguồn vốn đầu tư công năm 2026, tỉnh sẽ tăng cường theo dõi, giám sát tiến độ giải ngân, cập nhật tình hình xử lý vướng mắc của từng dự án thông qua các ứng dụng CNTT; tập trung thực hiện đợt cao điểm 90 ngày đêm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng; tháo gỡ khó khăn về nguồn cung vật liệu, nhất là nguồn cung cho các dự án giao thông trọng điểm liên vùng. Cùng với đó, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu gắn với đánh giá, xếp loại cán bộ; các sở, ban, ngành thường xuyên bám sát chủ đầu tư, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc hằng tuần và xử lý ngay các phát sinh tại hiện trường". 

Liên quan đến nguồn cung vật liệu cho các dự án, ông Nguyễn Duy Quang - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) cho biết: "Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh cần khoảng 320 triệu m³ đất đắp, 19,34 triệu m³ đá xây dựng và 6,75 triệu m³ cát xây dựng. Áp lực về nguồn cung rất lớn do nhiều dự án triển khai đồng loạt làm nhu cầu vật liệu tăng cao; một số dự án chưa đánh giá đầy đủ nhu cầu vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư; nhiều mỏ khoáng sản chưa thể khai thác hết công suất do vướng mắc về đất đai, môi trường, đầu tư… Để bảo đảm nguồn cung vật liệu, thời gian tới, Sở NN-MT sẽ tham mưu UBND tỉnh đẩy nhanh việc cấp phép, gia hạn, nâng công suất các mỏ đủ điều kiện; triển khai hiệu quả cơ chế đặc thù của Luật Khoáng sản cũng như một số nhiệm vụ trọng tâm khác trong bảo đảm nguồn vật liệu cho các dự án; thường xuyên cập nhật dữ liệu, cân đối cung - cầu để chủ động điều phối nguồn vật liệu giữa các dự án; phát triển các nguồn vật liệu thay thế như cát nghiền, vật liệu từ nạo vét, khơi thông luồng lạch, ao, hồ, vật liệu dôi dư, bãi thải và các nguồn vật liệu hợp pháp khác; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ nguồn vật liệu đầu vào của các công trình, dự án".

Đầu tư hạ tầng đô thị

Tại phiên chất vấn, ông Nguyễn Trọng Trung - Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh nêu thực trạng ngập cục bộ thường xuyên xảy ra tại các đô thị, nhất là khu vực Nha Trang (cũ), ảnh hưởng đến đời sống người dân, mỹ quan đô thị và phát triển du lịch; đồng thời đề nghị Giám đốc Sở Xây dựng cho biết giải pháp, lộ trình khắc phục.

Trả lời về vấn đề này, ông Nguyễn Thành Phú - Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, dù tỉnh đã đầu tư nhiều cho hạ tầng đô thị, trong đó có hạ tầng thoát nước, song vẫn chưa thể đáp ứng yêu cầu, nhất là trước tác động của biến đổi khí hậu; riêng khu vực Nha Trang (cũ) hiện có 10 điểm thường xuyên ngập cục bộ khi mưa lớn. Để giải quyết thực trạng này, trước mắt ngành xây dựng sẽ rà soát, nâng cấp hệ thống thoát nước tại các khu dân cư, KĐT đã xuống cấp; tăng cường duy tu, khơi thông dòng chảy, sử dụng lưới chắn rác, bố trí bơm thoát nước cho một số khu vực chưa có hệ thống thoát nước và đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức người dân. Về lâu dài tỉnh sẽ ưu tiên đầu tư các dự án thoát nước, chống ngập trọng điểm như: Dự án hệ thống thoát lũ phía tây Nha Trang; dự án cải thiện môi trường, thu gom và xử lý nước thải tỉnh; dự án chỉnh trị hạ lưu sông Tắc giai đoạn 2; dự án kênh thoát lũ Vĩnh Trung… Hiện nay, tỉnh đang xây dựng bản đồ chống ngập để chủ động phương án thoát lũ, ứng phó ngập úng tại các đô thị.

Ở một góc nhìn khác về hạ tầng đô thị, ông Bùi Thanh Bình - Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh cho rằng: "Hiện nay, áp lực về hạ tầng giao thông tĩnh, nhất là bãi đỗ xe rất căng thẳng, trong khi đó việc thẩm định, cấp phép xây dựng các tổ hợp căn hộ cao tầng chưa kiểm soát diện tích khu vực đỗ xe; các phương tiện có khuynh hướng tăng nhanh trong những năm gần đây, dẫn đến tình trạng đậu đỗ tràn lan ra lòng lề đường, ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông. Sở Xây dựng cần có biện pháp hiệu quả để xử lý vấn đề này".

Trả lời chất vấn, ông Nguyễn Thành Phú - Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, trong quy hoạch chung của tỉnh, quy hoạch các đô thị, diện tích dành cho giao thông tĩnh, nhất là các bãi đỗ xe đều bảo đảm nhưng giữa quy hoạch và thực tế đang có khoảng cách lớn. Thời gian tới, sở sẽ tham mưu UBND tỉnh rà soát quy hoạch, danh mục các dự án giao thông tĩnh để kêu gọi đầu tư, nhất là đầu tư các mô hình bãi đỗ xe nhiều tầng, tự động, thông minh ở những khu vực đông dân cư; tăng cường khai thác hiệu quả các bãi xe hiện có. Bên cạnh đó, tập trung đầu tư các tuyến đường giao thông kết nối như đường Vành đai 2, Vành đai 3 và mở rộng không gian phát triển đô thị để tránh tình trạng dồn nén dân cư về một chỗ; trong quá trình xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án đô thị, nhà ở cao tầng cần kiểm soát chặt chẽ diện tích dành cho giao thông tĩnh…

Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các khu đô thị 

Bà Nguyễn Thị Thanh Tình - Ủy viên chuyên trách Ban Pháp chế HĐND tỉnh nêu thực trạng người dân ở các KĐT như: VCN Phước Hải, Thái Xuân, Thái Hưng, Mỹ Gia, Phước Long II, Lê Hồng Phong I, II… đã có người xây dựng nhà ở, sinh sống ổn định, thậm chí hơn 10 năm nhưng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Qua đó đề nghị Giám đốc Sở NN-MT làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các cơ quan liên quan và giải pháp tháo gỡ nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. 

Theo ông Nguyễn Duy Quang, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại nhiều KĐT trên địa bàn tỉnh. Cụ thể như, trong quá trình thực hiện dự án KĐT có sự thay đổi về thiết kế, quy hoạch; có sự điều chỉnh quy hoạch nhiều lần, như KĐT VCN Phước Hải thay đổi quy hoạch đến 6 lần, một số KĐT khác thay đổi quy hoạch 3 - 5 lần, dẫn tới việc xác định giá đất chậm. Bên cạnh đó, công tác xác định giá đất gặp rất nhiều khó khăn, đơn vị tư vấn xác định giá đất đối với các dự án đô thị rất ít, năng lực hạn chế nên hồ sơ phải chỉnh sửa, bổ sung nhiều lần. Để giải quyết vấn đề này, Sở NN-MT đã tăng cường nhân lực tham gia công tác về xác định, kiểm soát giá đất; chủ động liên hệ, mời gọi đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm tham gia thực hiện công tác tư vấn xác định giá đất tại các KĐT theo đúng quy định. Đồng thời, đề nghị các ngành cùng phối hợp để tháo gỡ các vấn đề liên quan đến điều chỉnh quy hoạch, làm cơ sở xác định giá đất cho các KĐT. Sau khi hoàn thành công tác xác định giá đất, Sở NN-MT sẽ trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, tạo cơ sở để người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.  

Giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực công nghệ thông tin ở cấp xã

Đại biểu Nguyễn Phạm Bảo Ngọc - Phó Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh cho rằng, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá chiến lược, nhất là trong bối cảnh tỉnh phấn đấu tăng trưởng kinh tế hai con số và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tuy nhiên, nguồn nhân lực chuyển đổi số, CNTT của tỉnh hiện còn thiếu và yếu, nhiều xã chưa bố trí được cán bộ chuyên trách CNTT, chính sách thu hút nhân lực chưa hiệu quả. Từ đó, đại biểu đề nghị UBND tỉnh có giải pháp đột phá nhằm thu hút được nhân lực CNTT, đồng thời nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ CNTT cấp xã.

Đại biểu Nguyễn Phạm Bảo Ngọc - Phó Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh nêu câu hỏi chất vấn.

Về vấn đề này, đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: "Nguồn nhân lực CNTT, chuyển đổi số của tỉnh hiện còn thiếu, nhất là ở cấp xã. Hiện chỉ khoảng 50% Đảng ủy, 51,85% UBND cấp xã và 16,33% khối Mặt trận, đoàn thể có cán bộ chuyên trách về CNTT; một số địa phương chưa bố trí được cán bộ chuyên trách ở cả hệ thống chính trị. Để giải quyết bài toán này, UBND tỉnh sẽ tăng cường nhân lực CNTT cho cấp xã thông qua điều động, biệt phái nhân lực từ cấp tỉnh; nghiên cứu cơ chế cho phép cấp xã thực hiện việc ký hợp đồng đối với nhân lực trong lĩnh vực này; thực hiện việc thuê đơn vị bên ngoài có năng lực để thực hiện một số nhiệm vụ về phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số ở cấp xã. Bên cạnh đó, tỉnh sẽ xây dựng chính sách thu hút, đãi ngộ nguồn nhân lực CNTT, khuyến khích con em địa phương sau khi tốt nghiệp trở về công tác".

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà trả lời chất vấn của đại biểu HĐND tỉnh.

Đối với nguồn nhân lực CNTT hiện có ở cấp xã, tỉnh sẽ tập trung đào tạo theo phương châm "cầm tay chỉ việc", gắn với các tình huống thực tế ở cơ sở. UBND tỉnh đã giao Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng các video hướng dẫn quy trình, thủ tục để hỗ trợ cán bộ, công chức cấp xã để khi cần có thể nắm bắt, xử lý công việc được ngay. Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng trợ lý ảo AI và phong trào “Bình dân học vụ số”… “Vấn đề cốt lõi không phải là biến cán bộ, công chức cấp xã thành những chuyên gia CNTT mà phải biết dùng công nghệ để phục vụ công việc. Cùng với đó, tỉnh xây dựng cơ chế linh hoạt để sử dụng lực lượng chuyên gia từ tuyến trên và các doanh nghiệp công nghệ như: VNPT, Viettel, FPT... hỗ trợ công tác phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số ở cấp xã”, đồng chí Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh. 

HẢI LĂNG - HỒNG ĐĂNG (Ghi)