Đông Hải - vùng đất tựa mình bên biển, nơi nắng dường như đến sớm hơn và gió chưa bao giờ ngừng thổi. Có những ngày nắng hong vàng từng mái nhà, từng con đường nhỏ, để người ta hiểu rằng cuộc sống nơi đây chưa bao giờ dễ dàng.
Từ Nha Trang đi Phan Rang, tôi vẫn thường chọn cung đường DT702 thay vì Quốc lộ 1. Tuy quãng đường có xa hơn, nhưng đổi lại là một hành trình ven biển với cảnh sắc biến đổi liên hồi, đủ khiến người ta quên đi cảm giác mệt mỏi của đường dài.
Hương lộ Ngọc Hiệp là con đường quá đỗi quen thuộc với người dân làng Lư Cấm (phường Tây Nha Trang). Không chỉ là cái tên, mà từng mô đất, góc tường như là chứng nhân cho một giai đoạn phát triển thịnh vượng của ngôi làng chuyên làm gốm có tuổi đời hơn 200 năm. Chỉ tiếc rằng, ký ức về con đường sầm uất, in đậm sắc màu của gốm chỉ còn gợi lên trong trí nhớ của những người xưa cũ.
Ngày đầu tiên đi Đà Lạt, tôi từng tin có một "con đường chọc thẳng lên trời" - con đường phía xa, nơi hai ống dẫn nước của Nhà máy Thủy điện Đa Nhim dựng đứng giữa nắng Phan Rang. Chỉ cần lên hết đoạn ấy là chạm tới cao nguyên. Một ý nghĩ ngây ngô, nhưng lại quen thuộc đến mức sau này tôi mới biết không chỉ riêng mình từng tin như thế.
Những góc Nơi đây, bất cứ mùa nào trong năm cũng rì rào gió và sóng biển hát. Mùa đông gió lộng ào ạt, sương bay; mùa hè thì thào gió nam vờn tóc, mát rượi hơi biển. Trên tất cả, lúc nào biển cũng hòa tấu những bản nhạc giao hưởng bất tận để đưa tâm hồn người hòa với đại dương lồng lộng...phố - Những con đường
Đi qua bao nhiêu phố phường khu vực Nha Trang, lòng tôi vẫn luôn dành một vị trí đặc biệt cho cầu Trần Phú. Để rồi mỗi lần nhớ về mảnh đất này, tôi lại thấy mình của những sớm mai thức giấc, chạy bộ trên cầu Trần Phú trong làn sương bảng lảng trên dòng sông Cái, nghe tiếng sóng biển vỗ về dưới chân cầu như một lời tự sự thầm thì của phố.
Nha Trang có biển, nắng, gió và có những con đường thẳng tắp chạy dọc bờ xanh biếc. Nhưng Nha Trang còn có những con hẻm lặng lẽ nép mình sau vẻ rộn ràng của đường Trần Phú, Hùng Vương, Nguyễn Thiện Thuật hay len lỏi trong những khu dân cư cũ quanh ga, quanh chợ. Tuy hẻm không phô trương nhưng ai đã từng một lần đi qua thì khó lòng quên được.
Có lẽ trên dải đất hình chữ S, hiếm nơi nào nắng lại bền bỉ và kiên gan như ở Phan Rang. Tôi thường đi Phan Rang bằng xe máy. Chỉ hơn trăm cây số, nhưng đủ để thành một cuộc rong ruổi. Từ Nha Trang về phía Phan Rang, con đường bắt đầu đổi sắc....
Có những dấu hiệu không cần gọi tên. Như mùi biển lẫn trong gió, như sắc nắng chang chang đổ xuống những triền cát, như những cánh quạt gió quay chậm giữa trời xanh. Dọc dải đất cực nam Khánh Hòa, chỉ cần bắt gặp những hình ảnh ấy, người ta hiểu rằng mình đã chạm ngõ Phan Rang.
Từ lâu, Bích Đầm được coi là "viên ngọc xanh" của vịnh Nha Trang bởi làn nước xung quanh đảo luôn có màu xanh trong vắt như ngọc bích, ánh lên vẻ đẹp thuần khiết và thanh bình. Với những ai đã từng sinh sống và có thời gian gắn bó với đảo thì vẫn có một màu xanh khác làm mê đắm, quyến luyến lòng người, đó chính là những con đường trên đảo, nơi từng nhịp chân rảo bước như hòa vào nhạc điệu của biển khơi.
Có những con đường không chỉ để đi qua, mà còn để nhớ. Với tôi, ở Phan Rang, đó là đường Thống Nhất - tuyến đường từng là Quốc lộ 1, đi qua thị xã đầy gió, nắng cháy và những hàng me tây um tùm bóng lá năm xưa. Chỉ cần nhắc tên, ký ức lại mở ra, đưa tôi trở về với Phan Rang của những năm tháng xa xưa.