Khi lòng thấu cảm khơi nguồn sáng tạo

Trong khi nhiều ý tưởng khởi nghiệp của giới trẻ hiện nay tập trung vào trí tuệ nhân tạo, kinh tế hay giáo dục – những lĩnh vực được xem là “dòng chảy chính” của thời đại – vẫn có những lựa chọn âm thầm hơn, bắt đầu từ việc nhìn vào những điều đang bị bỏ lại phía sau. Dự án 4D-BONDE – Bộ khớp đa năng hỗ trợ vận động cho người khuyết tật của nhóm sinh viên Khóa 50 Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) ra đời từ một câu hỏi giản dị nhưng đầy trăn trở: vì sao những việc tưởng chừng rất đơn giản lại trở thành rào cản với một số người? Từ sự lắng nghe và đồng hành với người khuyết tật, nhóm sinh viên đã phát triển một thiết bị hỗ trợ giúp người sử dụng có thể tự chăm sóc bản thân. Không chỉ là dự án đạt Á quân Startup Program 2025, dự án 4D-BONDE còn cho thấy khi tri thức được nuôi dưỡng bằng lòng thấu cảm và tinh thần phụng sự, sáng tạo có thể trở thành cầu nối bền vững giữa giáo dục, con người và cộng đồng.

Ý tưởng lớn bắt đầu từ những câu hỏi nhỏ

Dự án bộ khớp đa năng 4D-BONDE không ra đời từ phòng thí nghiệm hiện đại hay những mô hình nghiên cứu phức tạp, mà bắt nguồn từ một câu hỏi rất đời thường: Làm thế nào để người khuyết tật có thể tự đánh răng, cầm muỗng ăn cơm hay viết những nét chữ của chính mình?

Từ câu hỏi ấy, nhóm sinh viên UEH đã chủ động tiếp cận, quan sát và trò chuyện trực tiếp với người khuyết tật chi trên để thấu hiểu những khó khăn, hạn chế vận động cũng như mong muốn được tự chủ trong sinh hoạt hằng ngày. Chính quá trình lắng nghe này đã trở thành nền tảng quan trọng cho sự hình thành của “Bộ khớp đa năng 4D-BONDE” một giải pháp được thiết kế dựa trên triết lý kỹ thuật vị nhân sinh, đặt con người vào trung tâm của mọi thiết kế và đổi mới.

Dự án 4D-BONDE khởi nguồn từ một mong muốn rất bình dị: đồng hành với người khuyết tật vượt qua những rào cản của đời sống.

Bộ khớp đa năng – giải pháp thiết thực từ sự thấu cảm

Bộ khớp đa năng 4D-BONDE được cấu thành từ hai bộ phận chính: Socket – phần kết nối trực tiếp với tay cụt, nhẹ, chắc chắn và có thể tùy chỉnh để phù hợp với từng người dùng; cùng khớp chức năng thay thế được thiết kế theo dạng lắp ghép linh hoạt, cho phép người sử dụng dễ dàng thay đổi theo từng nhu cầu như ăn uống, viết, đánh răng hay thao tác máy tính. Bên cạnh đó, không chạy theo xu hướng các thiết bị giả chi cầu kỳ, chi phí cao, nhóm sinh viên lựa chọn hướng tiếp cận tối giản, linh hoạt và dễ sử dụng. Nhờ đó, bộ khớp đa năng không chỉ đảm bảo hiệu quả hỗ trợ vận động mà còn giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí – một yếu tố then chốt để sản phẩm có thể tiếp cận rộng rãi hơn với người khuyết tật.

Bộ khớp đa năng được thiết kế dựa trên những thử nghiệm cụ thể và chi tiết với người dùng thực tế, với mong muốn giúp người khuyết tật tự tin hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Từ lớp học đến cộng đồng: Lan tỏa giá trị sống

Cột mốc giàu ý nghĩa trong hành trình của dự án 4D-BONDE là hoạt động trao tặng thiết bị tại Bệnh viện Phong – Da liễu Bến Sắn (Bình Dương), nơi đang điều trị và chăm sóc cho các bệnh nhân phong bị di chứng nặng nề về vận động, cụ thể là mất chi trên. Những bệnh nhân này đã qua giai đoạn điều trị y khoa nhưng họ vẫn phải sống chung với những khiếm khuyết cơ thể và rào cản trong sinh hoạt hằng ngày. Tại đây, lần đầu tiên sau nhiều năm, có người tự mình cầm được muỗng, ăn trọn vẹn một bữa cơm bằng chính đôi tay của mình. Khoảnh khắc tưởng chừng rất nhỏ ấy lại mang ý nghĩa lớn lao: giúp người khuyết tật tìm lại sự tự tin và niềm tin vào cuộc sống.

Từ dấu mốc tại bệnh viện Bến Sắn, hành trình của dự án 4D-BONDE tiếp tục được lan tỏa đến nhiều địa phương khác. Đến nay, dự án đã hỗ trợ gần 100 người khuyết tật chi trên và hơn 20 bệnh nhân phong tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Mỗi bộ khớp được trao đi không chỉ là một thiết bị hỗ trợ vận động, mà còn là lời nhắn gửi về sự sẻ chia, sự đồng hành và khát vọng sống tự lập của những con người từng bị bỏ lại phía sau.

Những khoảnh khắc xúc động đã được ghi lại trong hành trình nhóm dự án trực tiếp đến thăm và trao tận tay bệnh nhân bộ khớp đa năng.

Bệ phóng khởi nghiệp từ giá trị xã hội bền vững

Song hành với những hoạt động gắn bó cùng cộng đồng, dự án 4D-BONDE từng bước khẳng định dấu ấn của mình trên các sân chơi khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong nước. Với nền tảng thực tiễn được hình thành từ quá trình đồng hành cùng người khuyết tật và những giá trị xã hội rõ nét, dự án đã thuyết phục Ban giám khảo và xuất sắc giành ngôi vị Á quân tại Startup Program 2025. Thành công này không chỉ phản ánh năng lực sáng tạo và tinh thần dấn thân của nhóm sinh viên UEH, mà còn mở ra một hướng đi dài hạn cho dự án 4D-BONDE theo mô hình doanh nghiệp xã hội – nơi mỗi sản phẩm được tạo ra không đơn thuần là một giải pháp kỹ thuật, mà còn là cơ hội để người khuyết tật tìm lại sự tự tin, khả năng tự lập và quyền tự chủ trong cuộc sống. Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm tác giả dự kiến mở rộng mạng lưới hợp tác với các bệnh viện và tổ chức thiện nguyện, đồng thời tối ưu quy trình sản xuất nhằm giảm chi phí, cũng như tiếp tục nghiên cứu, phát triển thêm các bộ phận chức năng mới để đáp ứng đa dạng nhu cầu vận động của người khuyết tật.

Nhóm sinh viên UEH - tác giả của dự án 4D-BONDE đã xuất sắc đạt giải Á quân cuộc thi “Startup Program 2025” do Câu lạc bộ Nhà doanh nghiệp tương lai Trường Đại học Ngoại Thương (TEC-FTU) tổ chức và giành Quán quân toàn quốc cuộc thi Thử thách sáng tạo xã hội Việt Nam - VSIC 2025.

Giáo dục Glo-cal và những giá trị nhân văn lan tỏa

Thành công của dự án 4D-BONDE là minh chứng rõ nét cho triết lý giáo dục Glo-cal mà UEH theo đuổi: kết nối tri thức toàn cầu với những vấn đề rất cụ thể của địa phương để tạo ra các giải pháp mang tính ứng dụng và giá trị xã hội bền vững. Từ những câu hỏi nhỏ nảy sinh trong lớp học, được nuôi dưỡng bằng lòng thấu cảm và tinh thần phụng sự cộng đồng, nhóm sinh viên đã từng bước chuyển hóa tri thức thành hành động, để giáo dục không chỉ dừng lại ở đào tạo chuyên môn mà còn chạm đến đời sống con người theo cách rất nhân văn. Việc dự án 4D-BONDE ghi dấu ấn tại Startup Program 2025 không chỉ phản ánh năng lực sáng tạo và bản lĩnh khởi nghiệp của sinh viên UEH, mà còn cho thấy giáo dục đại học có thể đóng vai trò là bệ phóng cho những sáng kiến vì cộng đồng. Đó là nơi tri thức toàn cầu (Global) được đặt trong bối cảnh địa phương (Local) và chuyển hóa thành những giải pháp thiết thực, góp phần xây dựng một xã hội bao trùm, bền vững và nhân ái hơn.

Triết lý Glo-cal của UEH – thuộc chiến lược phát triển đa ngành và bền vững – được hiện thực hóa thông qua các chương trình đào tạo lấy người học làm trung tâm, thúc đẩy tư duy liên ngành, giải quyết vấn đề thực tiễn và gắn kết chặt chẽ với cộng đồng. Từ lớp học truyền thống, lớp học chuyên gia, phòng học mô phỏng, dự án môn học đến các mô hình “phòng thí nghiệm sống” ngay trong khuôn viên trường, sinh viên được tạo điều kiện tiếp cận tri thức theo nhiều cách khác nhau, đồng thời nuôi dưỡng góc nhìn toàn cầu, năng lực hợp tác và tinh thần học tập suốt đời. Chính từ môi trường giáo dục ấy, những sáng kiến như dự án 4D-BONDE đã được hình thành và lan tỏa, khẳng định rằng khi giáo dục được đặt trên nền tảng của lòng nhân ái và trách nhiệm xã hội, mỗi ý tưởng khởi nguồn từ giảng đường đều có thể trở thành một lời giải có ý nghĩa cho cộng đồng và tương lai chung của xã hội.

Bài, ảnh: UEH

Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH phối hợp cùng Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa thực hiện nhằm mục tiêu đồng hành cùng sự phát triển bền vững của tỉnh Khánh Hòa. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin Tri thức khoa học tiếp theo.