Tìm về vị ngọt Lâm Sơn

Những ngày đầu tháng 7, từ Quốc lộ 27 rẽ vào các tuyến đường liên thôn khu vực Bắc Sakai, Nam Sakai (xã Lâm Sơn), nhiều đoàn xe nối nhau tìm về những khu vườn đang vào mùa quả chín. Giữa màu xanh của núi đồi, những cây măng cụt, sầu riêng, chôm chôm... trĩu cành như gọi bước chân du khách. Từ vị ngọt của cây trái, Lâm Sơn đang mở ra một hành trình trải nghiệm miệt vườn, nơi ẩm thực quê, câu chuyện của người làm vườn và nhịp sống bình yên hòa quyện, tạo nên sức hút riêng.

Mùa vui dưới những khu vườn

Mới hơn 8 giờ một ngày giữa tuần, các tuyến đường qua Lâm Bình, Lâm Hòa, Lâm Phú... đã rộn ràng xe cộ. Xe gia đình, xe du lịch mang biển số Khánh Hòa, TP. Hồ Chí Minh, Lâm Đồng, Đắk Lắk... nối nhau len qua những con đường nhỏ dẫn vào các khu vườn. Không khí nhộn nhịp ấy khiến người ta khó hình dung đây là một vùng quê yên bình dưới chân dãy núi phía tây Khánh Hòa.

Những quầy bán trái cây ven Quốc lộ 27 trở thành điểm dừng chân của nhiều người khi đi qua Lâm Sơn vào chính vụ thu hoạch.

Người dân địa phương cho biết, vào cuối tuần, hầu như các nhà vườn đều kín khách từ sáng đến chiều. Ngay cả ngày thường, nhiều đoàn cũng khởi hành từ sáng sớm để kịp thưởng thức trái cây và dùng bữa giữa vườn. Đi sâu vào những con đường nhỏ, khung cảnh mùa thu hoạch hiện ra đầy sức sống. Tiếng ve hòa cùng tiếng chim, hơi mát từ những vòm lá lâu năm xua đi cái nắng ngày hè. Hai bên đường, những cây măng cụt, chôm chôm, sầu riêng oằn cành, bởi nhiều chùm quả trĩu nặng vươn sát hàng rào.

Chiếc xe chúng tôi vừa giảm tốc độ trước một khu vườn, hai đứa trẻ phía sau đã áp mặt vào cửa kính, liên tục chỉ tay về những chùm chôm chôm đỏ rực rồi reo lên thích thú. Người lớn cũng không giấu được sự háo hức. Có gia đình vừa nhìn thấy tấm biển “Tham quan vườn trái cây” đã dừng xe hỏi ngay chủ vườn còn nhận khách hay không. Càng đi sâu vào các khu vườn, nhịp sống càng rộn ràng. Tiếng cười hòa cùng tiếng kéo cắt trái cây, tiếng gọi nhau í ới của chủ vườn tạo nên bầu không khí rất riêng mỗi độ trái chín.

Những chùm chôm chôm chín đỏ sai trĩu cành báo hiệu Lâm Sơn bước vào mùa trái cây sôi động nhất trong năm.

Đón khách bên gốc măng cụt đang vào vụ, ông Nguyễn Ngọc Bình không vội giới thiệu giá bán mà cầm một quả vừa hái, hướng dẫn khách cách chọn măng cụt ngon và mẹo đếm cánh hoa dưới đáy quả để đoán số múi bên trong. Măng cụt Lâm Sơn không nổi bật vì kích cỡ. Trái nhỏ hơn nhiều so với các vùng khác nhưng múi trắng, ráo, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ và rất ít bị sượng. “Ăn một quả thường sẽ muốn ăn thêm vài quả nữa”, ông nói.

Cách đó không xa là khu vườn sầu riêng cổ của gia đình ông Nguyễn Ngọc Thành. Những gốc cây nguyên bản hơn 30 năm tuổi vẫn đều đặn cho trái mỗi năm. Ông cho biết: “Khách giờ tìm đúng cây chứ không tìm giống. Có người năm nào cũng gọi điện trước, dặn giữ vài trái của đúng cây họ từng ăn”. Chỉ một câu nói mộc mạc cũng đủ cho thấy nhiều người tìm về Lâm Sơn không đơn thuần là vì trái cây ở đây ngon, mà còn là hương vị đã gắn với vùng đất này qua bao mùa mưa nắng.

Một bữa cơm, một mùa nhớ

Nếu buổi sáng là khoảng thời gian để rong ruổi giữa những khu vườn, thì khi nắng đứng bóng, Lâm Sơn lại giữ chân du khách bằng những bữa cơm quê đậm hương vị núi rừng.

Đến gần trưa, phần lớn du khách đều chọn ở lại dùng bữa ngay trong vườn. Hương thơm từ những căn bếp nhỏ bắt đầu lan giữa khoảng xanh. Không thực đơn cầu kỳ, chỉ là gà đồi thả tự nhiên luộc vừa chín tới, cá suối nướng than hoặc nấu canh, hoa chuối luộc chấm muối mè, lẩu khổ qua rừng nghi ngút khói cùng vài món rau hái sau vườn. Những món ăn dân dã tưởng chỉ có trong bữa cơm gia đình vùng núi nay lại trở thành một phần đáng nhớ của hành trình khám phá. Anh Đoàn Lân đến từ Nha Trang vừa gắp miếng cá suối vừa cười: “Ở phố muốn ăn ngon không khó. Nhưng ngồi dưới bóng chôm chôm, ăn con cá vừa bắt dưới suối, nghe chủ vườn kể chuyện từng gốc cây thì không phải nơi nào cũng có”. 

Theo nhiều chủ vườn, vài năm trở lại đây, lượng khách lưu lại đến chiều tăng rõ rệt. Họ không chỉ mua trái cây mang về mà còn dành trọn một ngày để tham quan vườn, thưởng thức ẩm thực, nghỉ ngơi và cảm nhận nhịp sống chậm của vùng quê miền núi. Trái cây là lý do để nhiều người tìm đến, nhưng chính bữa cơm quê, sự chân chất của người làm vườn và không gian yên bình mới là điều khiến họ muốn quay lại.

Đầu giờ chiều, các khu vườn vẫn rộn ràng tiếng cười. Người lớn thong thả trò chuyện, trẻ nhỏ háo hức tự tay hái những chùm chôm chôm chín đỏ, còn chủ vườn tất bật hướng dẫn cách chọn từng loại quả đúng độ chín. Một ngày ở Lâm Sơn khép lại bằng những giỏ trái cây đầy ắp và nhiều kỷ niệm khó quên.

Những tán chôm chôm, măng cụt trĩu quả vươn sát mặt đường, tạo nên “mái vòm” xanh mát và hấp dẫn chào đón du khách đến Lâm Sơn.

Rời Lâm Sơn, trên mỗi chuyến xe là những giỏ măng cụt, chôm chôm, sầu riêng vừa hái. Nhưng điều còn đọng lại trong nhiều người không chỉ là vị ngọt của trái cây, mà còn là tiếng ve giữa vườn cây, mẹo đếm cánh hoa để đoán số múi măng cụt, câu chuyện về những gốc sầu riêng đã đi qua mấy chục mùa mưa nắng và sự chân thành của những người làm vườn. 

Mùa quả chín rồi sẽ khép lại sau vài tháng, nhưng từ những khu vườn được vun trồng qua nhiều thế hệ, Lâm Sơn đang từng bước định hình thương hiệu du lịch nông nghiệp của phía tây Khánh Hòa. Khi cây trái, văn hóa bản địa và nhịp sống miệt vườn được kết nối thành sản phẩm du lịch đặc trưng, vùng quê này sẽ có thêm sức hút để giữ chân du khách qua nhiều mùa quả chín.

THANH XUÂN