Mảnh đất, tình người và những cánh bay

Ngày 29-12-2015, Trung đoàn Không quân 920, Trường Sĩ quan Không quân tổ chức ban bay cuối cùng tại sân bay Nha Trang để chuyển sân đến vị trí mới. Trong "ban bay lịch sử" có rất đông các bậc lão thành đã từng là giảng viên phi công, cán bộ lãnh đạo của Trung đoàn và nhà trường qua các thời kỳ.

Ngày 29-12-2015, Trung đoàn Không quân 920, Trường Sĩ quan Không quân tổ chức ban bay cuối cùng tại sân bay Nha Trang để chuyển sân đến vị trí mới. Trong “ban bay lịch sử” có rất đông các bậc lão thành đã từng là giảng viên phi công, cán bộ lãnh đạo của Trung đoàn và nhà trường qua các thời kỳ. Họ đến để chia tay đồng đội và tạm biệt những con én bạc một thời gắn bó với cuộc đời binh nghiệp của mình trên mảnh đất Nha Trang…

Những năm đầu tiếp quản

Sau năm 1975, Trường Sĩ quan Không quân được giao nhiệm vụ tiếp quản sân bay Nha Trang để tổ chức huấn luyện, đào tạo giáo viên, học viên phi công trên các loại máy bay thu được của địch. Những năm đầu mới tiếp quản sân bay, nhiệm vụ của đơn vị rất nặng nề, vừa phải quản lý các cơ sở vật chất thu được của địch và bảo đảm an toàn khu vực đóng quân, nhất là khu vực để máy bay, kho xăng dầu, kho khí tài, nhà máy điện…, vừa tổ chức huấn luyện chuyển loại cho cán bộ, giáo viên và tham gia cùng với chính quyền quân quản giữ gìn an ninh, chính trị và trật tự an toàn xã hội ở vùng mới giải phóng.

Các máy bay sẵn sàng cơ động chuyển đến vị trí mới

Bác Nguyễn Văn Kiểm (78 tuổi), nguyên là Chủ nhiệm kỹ thuật của Trung đoàn 920 thời kỳ 1975 - 1986 nhớ lại: Sau khi tiếp quản sân bay Nha Trang, đơn vị đã nhanh chóng cho bộ đội thu gom đạn pháo còn rơi vãi và dọn dẹp phế liệu, vệ sinh toàn bộ khu vực nhà ga để máy bay, duy trì hoạt động của sở chỉ huy và tổ chức cho cán bộ, giáo viên ôn tập lý thuyết để chuyển loại sang các loại máy bay mới thu được của địch như: T-41, U-17… Đồng thời, tận dụng các loại vật tư, khí tài thu được để dồn lắp, sửa chữa, khôi phục và đưa vào làm nhiệm vụ huấn luyện.

Thành quả và sự hy sinh xương máu

Từ năm 1981, sân bay Nha Trang tiếp tục được đơn vị khai thác để huấn luyện và đào tạo phi công quân sự trên các loại máy bay L-29, L-39 và Iak-52. Trong điều kiện máy bay, trang bị đã qua nhiều năm sử dụng, vật tư khí tài thay thế thiếu đồng bộ, nhưng cán bộ, giảng viên, học viên phi công của đơn vị vẫn vững tâm để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đại tá Vũ Đức Quý, Phó Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân cho biết: Từ ngày tiếp quản sân bay đến nay, đơn vị đã vượt qua bao khó khăn thử thách để hoàn thành hàng chục khóa đào tạo phi công cho các đối tượng, trong đó đã đào tạo được hàng ngàn học viên phi công tốt nghiệp ra trường phục vụ cho các đơn vị trong Quân chủng. Nhiều cán bộ, giáo viên, học viên đã trưởng thành trong công tác và trở thành những cán bộ cao cấp trong quân đội. Đặc biệt, trong 5 năm trở lại đây, đơn vị đã tổ chức huấn luyện bay đạt và vượt chỉ tiêu trên giao từ 10 đến 15%, bảo đảm an toàn tuyệt đối trong quá trình huấn luyện.

Đối với những người lính Không quân, trong hoạt động bay không thể tránh khỏi những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra. Có những vụ phi công nhảy dù ra ngoài và bảo toàn được tính mạng, nhưng cũng có trường hợp cán bộ, giáo viên, học viên đã hy sinh vì sự nghiệp đào tạo phi công cho Tổ quốc. Thậm chí có những phi công đã anh dũng hy sinh không những vì đồng đội mà còn vì sự bình yên của thành phố biển. Đó là Thượng tá, Anh hùng - Liệt sĩ Dương Văn Thanh, Phó Trung đoàn trưởng, Trung đoàn Không quân 910. Ngày 9-1-2007, anh đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân.

Lưu luyến phút chia tay

Sáng sớm ngày 29-12-2015, sân bay Nha Trang nhộn nhịp khác thường. Tất cả các máy bay có trong biên chế của đơn vị được kéo ra xếp thành hai hàng thẳng tắp. Tiếng thợ máy gọi nhau í ới chuẩn bị tra nạp dầu mỡ cho máy bay, các phi công bay chuyển sân thì cùng nhau xem lại bản đồ đường bay, hướng hạ cánh ở sân bay mới…

Đúng 6 giờ 25 phút, biên đội thứ nhất do Đại tá Vũ Hồng Trung, Chính ủy Trung đoàn bay số 1 và Trung úy Doãn Văn Cảnh, giảng viên bay số 2 được lệnh mở máy lên đường băng cất cánh rời khỏi sân bay Nha Trang hướng về sân bay mới, tiếp theo là hàng loạt các máy bay cũng được lệnh mở máy và lăn lên đường băng cất cánh. Khi biên đội bay cuối cùng do Trung tá Trịnh Quang Vĩnh, Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn  bay số 1 và Trung tá Nguyễn Thành Vinh, Phó Trung đoàn trưởng Quân huấn bay số 2 cất cánh, thông trường qua sân bay ở độ cao 70m, nghiêng cánh chào những người ở lại và thành phố biển thân yêu để đến vị trí huấn luyện mới thì ở dưới, ban giám hiệu nhà trường cùng cán bộ lãnh đạo qua các thời kỳ giơ cao cánh tay vẫy chào những con én bạc, mang theo bao kỷ niệm gắn bó với Nha Trang…

8 giờ 58 phút, khi biên đội cuối cùng hạ cánh an toàn xuống vị trí huấn luyện mới, Thiếu tướng Nguyễn Duy Cường, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân đã ra tận đường băng bắn phát súng tín hiệu thông báo kể từ nay chấm dứt mọi hoạt động bay tại sân bay Nha Trang. Không ai bảo ai, tất cả mọi người đều hướng về phía cuối đường băng để ghi lại những khoảnh khắc kỷ niệm với sân bay trước khi nó trở thành Trung tâm đô thị, thương mại dịch vụ tài chính và du lịch Nha Trang.   

Cuộc chia tay nào cũng đều mang theo bao cảm xúc đan xen, nhưng bao trùm trên hết trong ban bay chuyển sân đến vị trí mới của các phi công Trung đoàn 920 vẫn là sự quyến luyến, yêu thương mảnh đất, con người Nha Trang.

Mai Văn Đông