Hiệu quả từ mô hình hòa giải

Bạo lực gia đình là vấn đề xảy ra ở hầu hết các quốc gia trên thế giới; tác động xấu đến mối quan hệ gia đình và sự phát triển nhân cách của trẻ… Nỗ lực giảm thiểu tình trạng này đang được các cấp, ngành trên địa bàn tỉnh triển khai thông qua mô hình hòa giải.

Bạo lực gia đình (BLGĐ) là vấn đề xảy ra ở hầu hết các quốc gia trên thế giới; tác động xấu đến mối quan hệ gia đình và sự phát triển nhân cách của trẻ… Nỗ lực giảm thiểu tình trạng này đang được các cấp, ngành trên địa bàn tỉnh triển khai thông qua mô hình hòa giải.

95% nạn nhân là phụ nữ, trẻ em

Xoa vết sẹo vừa lên da non, chị N.T.T.H (Nha Trang) vẫn chưa hết ám ảnh về những trận đánh mà chồng giáng xuống người chị mỗi khi đi nhậu về. Chị kể, 4 năm lấy nhau thì 3 năm chị phải chịu cảnh bị chồng đánh đập, đỉnh điểm nhất là 4 tháng trước, 2 vợ chồng kình cãi, anh đã dùng gậy đánh chị gãy tay phải nhập viện bó nẹp.

Theo số liệu thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL), từ năm 2009 đến nay, trên địa bàn tỉnh xảy ra gần 1.800 vụ BLGĐ, tập trung nhiều ở khu vực nông thôn. Trong đó, bạo lực thân thể 1.100 vụ, bạo lực tinh thần 486 vụ, bạo lực tình dục 6 vụ, bạo lực kinh tế gần 177 vụ. Nạn nhân của các vụ BLGĐ là phụ nữ và trẻ em, chiếm khoảng 95% số vụ.

Ông Ngô Anh Tuấn, Phó Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và gia đình, Sở VH-TT-DL cho biết, trung bình mỗi năm, trên địa bàn tỉnh xảy ra khoảng 200 vụ BLGĐ, nhưng rất ít bị tố cáo. Nguyên nhân do nhiều người coi trọng việc giữ thể diện cho gia đình, che giấu hành vi bạo lực; phụ nữ âm thầm chịu đựng, trẻ em chưa biết tìm đến những nơi được can thiệp hỗ trợ. Nhằm hạn chế tình trạng BLGĐ, năm 2008, Sở VH-TT-DL bắt đầu triển khai chương trình phòng, chống BLGĐ. Xã Ninh Bình (thị xã Ninh Hòa) được chọn triển khai mô hình điểm can thiệp, phòng, chống BLGĐ. Mỗi thôn thành lập một nhóm phòng, chống BLGĐ và một câu lạc bộ (CLB) Gia đình phát triển bền vững. Đến nay, mỗi CLB có từ 30 - 60 cặp vợ chồng tham gia sinh hoạt đều đặn.

“Cơm lành canh ngọt” nhờ tổ hòa giải

Theo ông Lương Ngọc Việt, Phó Chủ tịch UBND, Trưởng Ban công tác phòng, chống BLGĐ xã Ninh Bình, từ khi có các tổ và nhóm hoạt động, công tác phòng, chống BLGĐ mang lại hiệu quả tích cực. Đến nay, nhiều gia đình tưởng chừng tan vỡ hạnh phúc, tình cảm anh em chia lìa, tình làng nghĩa xóm bị cắt đứt... đều được các tổ hòa giải và nhóm phòng, chống BLGĐ của xã hàn gắn thành công. Trước kia, mỗi thôn xảy ra từ 9 đến 10 vụ xung đột, mâu thuẫn/năm, thì nay giảm còn 2 - 3 vụ/năm. Phần lớn các vụ việc đều được hòa giải thành công ngay tại cơ sở. Số hộ đạt danh hiệu Gia đình văn hóa tăng hàng năm.

Từ hiệu quả mô hình thí điểm tại xã Ninh Bình, đến nay, toàn tỉnh đã thành lập được hơn 1.000 CLB Gia đình phát triển bền vững; gần 1.060 nhóm phòng, chống BLGĐ; gần 2.600 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng để hỗ trợ nạn nhân BLGĐ; 488 cơ sở tư vấn, 248 cơ sở hỗ trợ nạn nhân BLGĐ; 135 cơ sở y tế khám, chữa bệnh và tạm lánh cho nạn nhân BLGĐ. Thông qua các mô hình này đã chuyển tải các quy định của Luật Phòng, chống BLGĐ trực tiếp đến người dân.

Chị Cao Thị Tuyết (thôn Suối Cau, xã Khánh Đông, huyện Khánh Vĩnh) chia sẻ: “Trước đây, chồng tôi đi làm về  thường uống rượu rồi chửi mắng tôi. Nhờ các chị ở tổ hòa giải của thôn đến nói chuyện nên bây giờ không còn tình trạng này nữa”. Được biết, từ năm 2009 đến nay, các tổ hòa giải, nhóm phòng, chống BLGĐ xã Khánh Đông đã giải quyết thành công 37 vụ BLGĐ. Đây là các vụ việc xảy ra ở những gia đình có sự xung đột tái diễn nhiều lần, buộc người trong cuộc phải nhờ đến sự can thiệp, hòa giải. Ngoài ra, còn nhiều vụ việc mâu thuẫn nhỏ, các nhóm chỉ nắm tình hình, động viên các thành viên trong gia đình tự giải quyết với nhau, để việc hàn gắn trở nên ý nghĩa hơn. Nhờ vậy, số vụ BLGĐ ở xã Khánh Đông giảm dần qua các năm.

Chị Hồ Thị Cúc, Chủ nhiệm CLB Phòng, chống BLGĐ thôn Suối Cau cho biết: “Ở đây, nói đến BLGĐ người ta còn xấu hổ nên giấu diếm; khi phát hiện có trường hợp bạo lực thì giải quyết nhẹ nhàng, tiếp cận cũng đơn giản làm sao để họ hợp tác với mình, đặc biệt là giữ kín sự việc. Có như vậy, những lần can thiệp vụ việc khác mới mong hiệu quả”.

Theo ông Ngô Anh Tuấn, công tác phòng, chống BLGĐ đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt là về mặt chỉ đạo, tuyên truyền. Năm 2015, số vụ BLGĐ giảm 10,3% so với năm 2014. Mục tiêu của Ban phòng, chống BLGĐ đặt ra là mỗi năm giảm 15% số vụ. Để đạt mục tiêu, ngành văn hóa sẽ kiến nghị các địa phương tiếp tục đẩy mạnh hiệu quả hoạt động của chương trình này.

Duy Anh Thư