Chính sách nào cho nhà cổ ở Vĩnh Thạnh?

Ngôi nhà cổ của gia đình ông Nguyễn Xuân Hải (79 tuổi) tại thôn Phú Vinh, xã Vĩnh Thạnh, TP. Nha Trang được du khách gần xa biết đến gần 20 năm nay, được Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa bình chọn là điểm đến hấp dẫn, an toàn, thân thiện từ năm 2012. Hấp dẫn bởi đây là ngôi nhà cổ được cất theo cách “Bát căn dần” mang đậm phong cách kiến trúc miền Trung, đã có tuổi đời trên 200 năm. Dưới mái ngói âm dương rêu phong theo thời gian là 6 đời của gia đình ông Nguyễn Xuân Hải đã sinh sống ở đây.

Ngôi nhà là một phần nổi bật nhưng rất giao hòa trong khuôn viên 4.500m2 rợp bóng cây xanh và hoa lá đủ màu sắc. Bạn có thể đến đây thuận tiện bằng ca nô, lên mấy bậc đá là đã thoải mái trong không gian cổ xưa, hoặc đi theo đường Lương Định Của, thảnh thơi bước qua cổng ngói vào ngõ có hàng cau thẳng tắp. Đón bạn là nụ cười đôn hậu của người dân quê cùng với ly trà nóng trong không gian cổ kính, thoang thoảng mùi hương trầm, hoặc bạn sẽ được thưởng thức những món ăn đậm hương vị quê hương Nha Trang do chính tay họ nấu. Sự thân thiện của ngôi nhà được hình thành bởi tấm lòng và bàn tay của những người hậu thế trong gia đình đã giữ gìn, bảo tồn ngôi nhà của cha ông.

Bên trong căn nhà

Từ lâu, ngành Văn hóa đã coi ngôi nhà cổ này là một trong những vốn văn hóa vật thể còn gìn giữ được khá nguyên vẹn của vùng cư dân xưa nơi hạ nguồn sông Cái Nha Trang. Ngành Du lịch cũng coi đây là một điểm đến không thể thiếu trong các tour sinh thái làng quê độc đáo tại Nha Trang, đặc biệt là đối với du khách nước ngoài.

Ngôi nhà được ông Nguyễn Xuân Hải trùng tu gần nhất cách đây khoảng 10 năm. Đến nay, nhiều chỗ đã bị mối mọt, xuống cấp nghiêm trọng, nhưng gia đình ông không có điều kiện sửa chữa, trùng tu. “Tôi đã già, không biết sau này con cháu có gìn giữ được ngôi nhà theo tâm niệm của tôi được hay không, bởi chúng cũng rất khó khăn…”, ông Hải ngậm ngùi.

Ông Nguyễn Xuân Hải, chủ nhân căn nhà cổ

Được biết, cách đây hơn chục năm, UBND tỉnh đã có chủ trương bảo tồn các ngôi nhà cổ để phục vụ du lịch. Nhiều lần các đoàn của tỉnh đã đến tiếp xúc với gia đình, khảo sát, họp bàn nhưng đến nay vẫn chưa thấy có kết quả cụ thể. Trung tâm Quản lý di tích và danh lam thắng cảnh dừng ở việc thống kê theo dõi; ngành Du lịch tuy biết vai trò quan trọng của các ngôi nhà cổ trong chuỗi sản phẩm du lịch nhưng cũng mới động viên các công ty lữ hành tăng cường tour hoặc kêu gọi đóng góp kinh phí hỗ trợ, nhưng vẫn chưa có kết quả.

Thiết nghĩ, các cấp, ngành cần nghiên cứu, vận dụng các chính sách để trùng tu, nâng cấp ngôi nhà theo luật định. Công việc này phải được bắt đầu từ chính quyền xã Vĩnh Thạnh và cơ quan chuyên môn của tỉnh. Về phía ngành Du lịch, không thể chỉ dừng ở mức động viên khuyến khích mà cần quy định cụ thể về trách nhiệm của các doanh nghiệp lữ hành để tạo nguồn thu hợp lý cho việc nâng cấp ngôi nhà và khuôn viên. Bởi đây không chỉ là tài sản cá nhân, mà nó đã trở thành một tài sản văn hóa chung trên mảnh đất Nha Trang, Khánh Hòa.

Xuân Quỳ