Tập trung hỗ trợ các xã đạt chuẩn nông thôn mới

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) trên địa bàn tỉnh đang bước vào giai đoạn nước rút, góp phần thực hiện mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Duy Quang - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) cho biết:

Ông Nguyễn Duy Quang.

- Sau thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập tỉnh, toàn tỉnh có 48 xã. Trong đó, có 32 xã được sáp nhập từ các xã đã được công nhận đạt chuẩn NTM; 16 xã còn lại được sáp nhập từ các xã, trong đó có những xã chưa được công nhận đạt chuẩn NTM giai đoạn 2021 - 2025. Ngày 29-12-2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 51 về Bộ tiêu chí quốc gia về NTM giai đoạn 2026 - 2030. UBND tỉnh đã cụ thể hóa bằng Quyết định số 36 ngày 15-5-2026 để triển khai áp dụng trên địa bàn tỉnh. Vì vậy, các xã phải tổ chức đánh giá lại để được xét công nhận đạt chuẩn theo bộ tiêu chí này.

Ngoài nhiệm vụ là cơ quan thường trực của chương trình, ngành NN-MT được giao hướng dẫn, đánh giá kết quả thực hiện 17/47 nội dung tiêu chí xã NTM và 9/29 nội dung tiêu chí xã NTM hiện đại. Toàn ngành có 9 đơn vị chuyên ngành (Phòng Khoa học và Phát triển nông thôn, Kỹ thuật và Chuyển đổi số; các chi cục: Thủy lợi, Chăn nuôi và Thú y, Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Khoáng sản và Bảo vệ môi trường, Kiểm lâm, Thủy sản và Biển đảo; Trung tâm Khuyến nông) trực tiếp tham mưu thực hiện các nội dung tiêu chí. Văn phòng Điều phối xây dựng NTM là cơ quan giúp việc, tổng hợp, tham mưu điều phối chương trình.

Qua rà soát sơ bộ theo báo cáo tự đánh giá của các địa phương, tính đến cuối tháng 6-2026, số nội dung tiêu chí thuộc ngành NN-MT đạt bình quân 12,5/17 nội dung tiêu chí/xã, tương ứng tỷ lệ bình quân 73,4%. Một số xã có tỷ lệ hoàn thành cao các nội dung tiêu chí thuộc ngành NN-MT, gồm: Cà Ná, Diên Lâm, Ninh Hải, Suối Hiệp, Vĩnh Hải, Xuân Hải.

Đặc biệt, đối với nội dung tiêu chí 3.2 - Vùng nguyên liệu tập trung đối với cây trồng, vật nuôi chủ lực của xã được chứng nhận chất lượng, gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã nỗ lực hỗ trợ cấp mã số vùng trồng cho các loại cây trồng chủ lực của các xã; đến nay, 22 xã đã được cấp mã số vùng trồng. Điển hình là việc hoàn tất hồ sơ duy trì mã số vùng trồng xuất khẩu đối với xoài Úc tại Cam Lâm sang các thị trường khó tính như New Zealand và Úc. Đó là những thành quả từ sự cần cù của người nông dân và sự đồng hành của cơ quan chuyên môn.

- Bên cạnh kết quả đạt được, những "nút thắt" nào đang làm chậm bước tiến của các xã, thưa ông?

- Bên cạnh các xã có tỷ lệ đạt cao, vẫn còn một số xã có tỷ lệ hoàn thành các nội dung tiêu chí thuộc ngành NN-MT còn thấp, như Phước Hà hay Trung Khánh Vĩnh mới chỉ đạt 5/17 nội dung tiêu chí.

Qua rà soát thực tế, chúng tôi nhận thấy các địa phương đang vấp phải một số nút thắt lớn. Đó là khối lượng công việc của cấp xã tăng lên đáng kể; đội ngũ cán bộ, công chức phụ trách theo dõi chương trình tại nhiều địa phương chủ yếu là cán bộ mới, chưa có kinh nghiệm trong triển khai nên quá trình tham mưu, đánh giá hiện trạng các nội dung tiêu chí của ngành còn gặp nhiều khó khăn, chưa đầy đủ và chưa đề xuất được giải pháp cụ thể để thực hiện đạt chuẩn. Một số nội dung tiêu chí đòi hỏi hàm lượng công nghệ cao, nguồn lực lớn và sự thay đổi trong tập quán sản xuất của người dân như phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn…

Xã Khánh Sơn đã đạt chuẩn nông thôn mới.

- Vậy, ngành NN-MT có giải pháp gì để hoàn thành các mục tiêu của chương trình, thưa ông?

- Mục tiêu của chương trình là phấn đấu đến hết năm 2027 có 100% số xã đạt chuẩn NTM; trong đó, ít nhất 10% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại. Để hoàn thành mục tiêu chung nói trên, trong đó có các nội dung tiêu chí thuộc ngành NN-MT, toàn ngành xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm với tinh thần "rõ việc, rõ địa bàn, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm".

Sở NN-MT đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc có liên quan hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương thực hiện, bảo đảm đạt chuẩn tất cả các nội dung chỉ tiêu thuộc tiêu chí xã NTM và tiêu chí xã NTM hiện đại của ngành; đồng thời kịp thời cập nhật, triển khai khi Bộ NN-MT ban hành Thông tư số 14/2026 hướng dẫn thực hiện các nội dung tiêu chí thuộc ngành NN-MT. 

Các đơn vị trong ngành đã chủ động cập nhật, phân công, phân nhiệm cho từng cá nhân theo dõi, phụ trách, hỗ trợ địa bàn; Văn phòng Điều phối NTM đã kịp thời tổ chức tập huấn trực tiếp, kết nối trực tuyến với các buổi tập huấn của Văn phòng Điều phối Trung ương; đồng thời tạo nhóm Zalo, chia sẻ đường dẫn tài liệu của chương trình để theo dõi, kịp thời trao đổi, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện tại các địa phương. Thủ trưởng các đơn vị được giao phụ trách hướng dẫn, đánh giá kết quả thực hiện các nội dung tiêu chí của ngành phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Giám đốc Sở NN-MT về tiến độ và chất lượng hỗ trợ địa phương.

- Trân trọng cảm ơn ông!

HỒNG ĐĂNG (Thực hiện)