
Quê tôi ở Cam Ranh và tôi thật sự tự hào mỗi khi được nói về nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Tôi sinh ra, lớn lên và gắn bó cả cuộc đời với mảnh đất quê hương thân thương đầy nắng, gió và cát bụi nhưng sâu nặng nghĩa tình.
Quê tôi ở Cam Ranh và tôi thật sự tự hào mỗi khi được nói về nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Tôi sinh ra, lớn lên và gắn bó cả cuộc đời với mảnh đất quê hương thân thương đầy nắng, gió và cát bụi nhưng sâu nặng nghĩa tình. Mỗi loài cây dường như cũng có số phận và đời sống riêng. Tôi muốn nói đến một loài cây ăn quả đã từng gắn bó lâu đời và thủy chung với người dân quê tôi, đó là cây xoài.
Trên vùng đất Cam Ranh đầy nắng gió, cây xoài đã cùng với con người trải qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, chịu đựng thử thách khắc nghiệt của thời gian để tồn tại và không ngừng phát triển. Cây xoài đã cùng người dân quê tôi trải qua sự tàn phá khốc liệt của hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ mà vẫn đơm hoa, kết trái cho đời. Có những lúc cây xoài bị chặt bỏ để trồng khoai lang, khoai mì, trồng mía, trồng đào... Có những mùa xoài sai quả, những quả xoài chín vàng rơi rụng bị lãng quên nơi gốc vườn hoang vắng, héo khô nhưng rồi những hạt xoài lại âm thầm nảy mầm, cho đời những chồi non xanh tốt. Và cứ thế, cây xoài phát triển thành cả một vùng xoài rộng lớn, mênh mông. Đến nay, xoài đã có mặt ở nhiều nơi, vươn lên trên những đồi cao, lan xa ra những bãi bờ ven biển. Cây xoài tỏa bóng mát sân trường, đứng sừng sững bên lề đường hay lặng lẽ nơi góc vườn. Cây xoài luôn gần gũi, thủy chung, gắn bó với con người để ra hoa, kết trái, hiến dâng cho đời hương thơm, trái ngọt. Dường như nơi nào có người ở là nơi đó có cây xoài.
![]() |
| 1 |
Cây xoài ra hoa vào mùa xuân và trái chín vào mùa hạ. Mùa hạ, quê tôi khí hậu nóng bức và thiếu nước, nhưng nhìn những quả xoài xanh non đong đưa trước gió, được thưởng thức mùi vị chua ngọt của quả xoài chín ta có cảm giác thật dễ chịu. Quả xoài từ lúc còn xanh non đã là món ăn ưa thích của nhiều người. Xoài chấm mắm đường là món ăn dân dã và quen thuộc của các bạn trẻ. Xoài xanh cũng là món nhậu lai rai rẻ tiền và dễ tìm. Ngày nay, xoài xanh trộn cá khô đã trở thành món ăn ưa thích của thực khách ở các nhà hàng, quán nhậu. Quả xoài chín vàng óng, mùi thơm dịu dàng, vị ngọt pha lẫn một tí chua chua, ăn nhiều không ngán mà còn thèm khi nhớ lại. Bánh xoài ngon ngọt, dễ vận chuyển và có thể bảo quản được lâu ngày.
Những năm gần đây, nhờ chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước, cây xoài đã khẳng định được giá trị đích thực của mình trong nền kinh tế thị trường. Trái xoài không còn quanh quẩn trong làng, trong nước mà đã ra tận nước ngoài. Mùa xoài thật sự là mùa vui, ở những vườn xoài, kẻ mua người bán tấp nập. Rất nhiều dịch vụ mới ra đời giải quyết việc làm cho người lao động như: đóng bao bì, hái xoài, vận chuyển, bốc xếp xoài, làm bánh xoài... Xoài được thu mua, trưng bày theo hàng lớp rất đẹp mắt ở những quán nhỏ hai bên đường nhằm thu hút khách hàng; từng đoàn xe tải, xe con cũng tấp nập bên đường mua xoài.
![]() |
Giá trị kinh tế của cây xoài không chỉ ở mùa thu hoạch quả mà còn cung cấp một phần chất đốt, hạn chế phá rừng, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, chống xói mòn, lũ lụt rất hiệu quả. Tuổi thọ của cây xoài gấp ba lần cây cam, cây bưởi. Những cây xoài cổ thụ còn được khai thác gỗ để chế biến hàng thủ công mỹ nghệ rất đẹp hoặc xay thành bột gỗ xuất khẩu có giá trị kinh tế cao.
Hiện nay, những vườn xoài lâu năm đang được cải tạo để trồng những giống xoài mới như xoài Úc, Cát Hòa Lộc, Tứ Quý... trên một thân cây xoài có thể ghép nhánh được nhiều giống xoài khác nhau nên vùng xoài quê tôi ngày càng phong phú, đa dạng hơn. Tuy nhiên, nhiều người dân quê tôi vẫn làm vườn theo cách cũ, phó mặc cây xoài lớn lên cùng trời đất vì cây xoài quen chịu đựng nắng mưa. Cây xoài thường bị sâu rầy làm mất mùa hoặc khi được mùa thì mất giá.
Trong thời gian tới, với chính sách khuyến nông của Nhà nước, sự hoạt động tích cực của các hội làm vườn, hy vọng cây xoài quê tôi sẽ được chăm sóc theo một quy trình công nghệ sinh học tiên tiến. Nếu như trong khu vực này được xây dựng một nhà máy chế biến quả xoài thì giá trị kinh tế của cây xoài sẽ lớn hơn, cây xoài sẽ góp phần đáng kể trong công cuộc xây dựng quê tôi ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Phương Nguyên






