08:04, 15/04/2006

Muỗi anophen và bệnh sốt rét

- Hỏi: Thưa bác sĩ, cháu được biết muỗi đòn xóc truyền bệnh sốt rét, vậy tại sao bệnh sốt rét không tấn công muỗi đòn xóc?

- Hỏi: Thưa bác sĩ, cháu được biết muỗi đòn xóc truyền bệnh sốt rét, vậy tại sao bệnh sốt rét không tấn công muỗi đòn xóc?

Huỳnh Công Luận (Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn)

- Trả lời: Theo Marcelo Jacobs - Lorena, Viện Nghiên cứu sốt rét Baltimore (Mỹ), muỗi đòn xóc (Anophen) không bị ký sinh trùng sốt rét (KSTSR) tấn công là nhờ gen SPRN6. Bình thường gen này không hoạt động, khi muỗi bị nhiễm KSTSR gen này mới hoạt động. Nếu bất hoạt gen SPRN6, số lượng KSTSR ở muỗi sẽ tăng cao và cơ chế hủy KSTSR bị chậm lại. Như vậy, các nhà khoa học hy vọng có thể tạo ra một giống muỗi biến đổi di truyền, có mang gen SPRN6 luôn hoạt động, tăng khả năng diệt KSTSR, làm cho muỗi ít có khả năng truyền bệnh sốt rét cho người.

Ngày nay, muỗi truyền bệnh có xu hướng kháng với các hóa chất diệt muỗi, các nhà khoa học nghiên cứu theo hướng di truyền học mục đích là để muỗi tự chết hoặc giảm khả năng làm vector truyền bệnh. Cũng có nghiên cứu tương tự đã thành công trong phòng thí nghiệm. Người ta đã gắn được gen gây mất nước vào muỗi, làm cho muỗi mất nước và tự chết. Tuy nhiên, đó chỉ là các kết quả ban đầu, để những khám phá trên của các nhà khoa học ứng dụng có hiệu quả trong thực tế có lẽ còn rất nhiều khó khăn sẽ gặp phải. Do vậy, cách tốt nhất phòng các bệnh lây truyền do muỗi như sốt rét, sốt xuất huyết… vẫn là biện pháp loại bỏ nơi muỗi đẻ và phòng chống muỗi đốt của mỗi người trong cộng đồng.

Thạc sĩ - bác sĩ TRẦN THỊ TUYẾT MAI