Hỏi: Tôi vốn rất thích trồng và nghiên cứu các cây thuốc cổ truyền để sử dụng. Trong vườn nhà có trồng khá nhiều xoài, nhưng trước nay chưa được nghe nói về tác dụng dược lý của nó...
 |
Hỏi: Tôi vốn rất thích trồng và nghiên cứu các cây thuốc cổ truyền để sử dụng. Trong vườn nhà có trồng khá nhiều xoài, nhưng trước nay chưa được nghe nói về tác dụng dược lý của nó. Mong quý báo cung cấp giúp một số thông tin về loại cây này.
Trả lời: Cây xoài còn gọi là muỗm, swai (Campuchia), makmounang (Viêntian), manguier.
Tên khoa học Mangifera indica L.
Thuộc họ Ðào lộn hột Anacardiaceae.
Công dụng và liều dùng
Quả xoài là một thứ quả ngon có giá trị lớn so với nhiều quả khác. Thường người ta thái thành từng miếng mỏng ngâm trong rượu vang và đường, thêm ít quế cho thơm. Xoài còn được dùng chế mứt, đóng hộp. Tại một số nước như Ấn Ðộ, người ta thái quả xoài xanh thành miếng mỏng phơi hay sấy khô dùng làm nguồn vitamin C thiên nhiên.
Vỏ quả xoài chín cũng như quả xoài có tác dụng cầm máu tử cung, khái huyết, chảy máu ruột. Dùng dưới dạng cao lỏng với liều 10g cao lỏng cho vào 120ml nước rồi cứ cách 1 hay 2 giờ cho uống một thìa cà phê.
Nhân xoài sấy khô tán bột được nhân dân Malaysia, Ấn Ðộ và Braxin dùng làm thuốc giun với liều 1,5-2g. Tại Malaysia nhân dân còn dùng chữa chảy máu tử cung, trĩ. Tại Philippines người ta dùng chữa tiêu chảy: Nghiền 20-25g nhân với 2 lít nước, nấu kỹ cho tới khi cạn còn hơn 1 lít thì lọc bỏ bã, thêm vào nước lọc 300-400g đường và tiếp tục đun cho tới khi còn 1 lít. Mỗi ngày dùng 2 hay 3 lần, mỗi lần dùng 50-60g thuốc chế như trên.
Vỏ thân xoài dùng tươi hay khô. Tươi thì giã vắt lấy nước, được dùng như vỏ quả, vỏ khô dùng dưới dạng thuốc sắc. Nhân dân Campuchia dùng chữa thấp khớp (đắp nóng bên ngoài), hoặc rửa khí hư bạch đới của phụ nữ. Ðôi khi dùng rửa chữa tôkơlô. Tại miền Bắc, vỏ xoài được dùng sắc uống chữa sốt hay chữa đau răng (ngậm và nhổ đi).
Nhựa vỏ cây xoài chảy ra có màu đen không mùi, vị đắng hắc, ra không khí đặc lại, hòa vào nước chanh dùng bôi ghẻ.
Lá xoài được dùng tại một số vùng ở Ấn Ðộ để nuôi trâu bò nhưng lá già có chứa một lượng nhỏ chất độc, vì vậy nếu cho trâu bò ăn lâu ngày có thể gây ngộ độc.
Ðơn thuốc có vỏ xoài
Chữa đau răng: Vỏ xoài phơi khô 3 phần, quả me 1 phần, quả bồ kết 1 phần. Tất cả sấy khô tán nhỏ. Cho vào nơi răng đau đã rửa sạch.
GS. ÐỖ TẤT LỢI
Theo Sức khỏe đời sống
