Hủy các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can

Lâu nay, chuyện vay nợ nhưng không trả được giữa các cá nhân với nhau không phải là hiếm. Vậy hành vi vay nợ mà không trả là tội phạm hình sự hay chỉ là quan hệ dân sự thông thường? Ranh giới này rất mong manh và việc xem xét xử lý ra sao là tùy thuộc vào cách nhìn nhận vấn đề của cơ quan tiến hành tố tụng…

Vừa qua, Báo Khánh Hòa nhận được đơn khiếu nại của ông Lưu Đình Nhựt (trú số 6 Hai Bà Trưng, TP. Nha Trang) về việc Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh chậm phê chuẩn các quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an tỉnh trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của ông - người bị hại trong vụ án. Theo đơn thì bà Hồ Thị Út (chủ tiệm vàng Anh Ngọc tại 43 Nguyễn Thái Học, phường Vạn Thạnh, TP. Nha Trang) đã vay của của ông 2 tỷ đồng nhưng không trả. Ông đã làm đơn tố cáo lên cơ quan Công an. Công an tỉnh đã điều tra làm rõ hành vi lừa đảo của bà Út đồng thời chuyển hồ sơ cho VKSND tỉnh phê chuẩn nhưng VKSND trì hoãn, không phê chuẩn.

Tìm hiểu sự việc chúng tôi được biết, sau khi ông Nhựt có đơn, qua điều tra, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh đã làm rõ hành vi của bà Hồ Thị Út như sau: Lợi dụng mối quan hệ làm ăn, ngày 17-10-2012, bà Út gặp ông Nhựt, nói dối cần gấp 2 tỷ đồng đáo hạn ngân hàng để ông Nhựt tin tưởng cho vay 2 tỷ đồng, với cam kết đến ngày 19-10-2012 sẽ trả. Cùng ngày, ông Nhựt đến ngân hàng thế chấp tài sản để vay 2 tỷ đồng, rồi đưa cho bà Út vay lại. Nhưng sau khi vay được tiền, ngày hôm sau, bà Út đến gặp ông Nhựt nói rằng mình bị vỡ nợ nên không còn khả năng trả nợ cho ông như cam kết. Mặt khác, từ khi vay tiền của ông Nhựt, bà Út không hề làm thủ tục đáo hạn ngân hàng hay giải chấp bất kỳ khoản vay nào của các ngân hàng mà dùng để trả nợ và tiêu xài cá nhân. Trong thời gian bị điều tra, bà Út đã bán đồ trang sức để khắc phục một phần hậu quả đối với ông Nhựt là 500 triệu đồng.

Trên cơ sở đó, ngày 18-6-2013, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh đã ra các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với bà Hồ Thị Út về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, và chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án đến VKSND tỉnh để xem xét, phê chuẩn.

Tuy nhiên, VKSND tỉnh đã không đồng ý với quan điểm này nên không phê chuẩn các quyết định của Cơ quan CSĐT. Chính vì thế, ông Nhựt mới làm đơn khiếu nại vì cho rằng VKSND tỉnh đã bỏ lọt tội phạm, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông.

Liên hệ với ông Võ Ngọc Sang - Phó Viện trưởng VKSND tỉnh, chúng tôi được biết: Ngày 23-9-2013 VKSND tỉnh đã ra các quyết định hủy các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh đối với bà Hồ Thị Út về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vì vụ việc không có dấu hiệu tội phạm. Ông Sang giải thích: Giữa bà Út và ông Nhựt có quan hệ làm ăn từ rất lâu trước khi vụ việc xảy ra. Bà Út đã rất nhiều lần vay tiền của ông Nhựt và đều trả sòng phẳng. Thậm chí tại thời điểm ngày 17-10-2012, khi ông Nhựt có đơn tố cáo việc bị bà Út chiếm đoạt 2 tỷ đồng, bà Út vẫn còn nợ của ông Nhựt 2 tỷ đồng trước đó nhưng chưa đến hạn trả nợ. Sau khi bị ông Nhựt tố cáo, bà Út đã bán đồ trang sức để trả cho ông Nhựt 500 triệu đồng. Và sau đó đã trả tiếp 500 triệu đồng nữa. Hiện tại bà Út cũng rất hợp tác với cơ quan chức năng và hứa khi nào bán được nhà và đất sẽ trả nợ đủ cho ông Nhựt.

Về quan điểm của VKSND tỉnh, ông Sáng nói: “Tuy số tiền 2 tỷ đồng bà Út vay của ông Nhựt vào ngày 17-10-2012 đã không được bà Út sử dụng đúng mục đích như bà Út nói với ông Nhựt khi vay tiền, nhưng chúng tôi xem xét bản chất thực sự của mối quan hệ giữa hai người này theo chuỗi thời gian để nhận định đúng bản chất vụ việc chứ không “cắt đoạn” từng thời điểm trong quan hệ giữa họ để nhận định chung. Trên cơ sở đó, chúng tôi kết luận, bản chất của vụ việc này chỉ là quan hệ giao dịch dân sự, không có dấu hiệu của hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Từ đó chúng tôi đã có văn bản đến Cơ quan CSĐT Công an tỉnh, nói rõ quan điểm này, nhưng Cơ quan CSĐT đề nghị chúng tôi, nếu không thống nhất quan điểm thì phải ra quyết định hủy các quyết định của Cơ quan CSĐT, theo thủ tục tố tụng. Vì thế, chúng tôi đã ra các quyết định hủy các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh đối với bà Hồ Thị Út về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

NAM ANH