Kho bạc Nhà nước Khu vực XIV: Đảm bảo dòng chảy ngân sách thông suốt trong mô hình mới

Năm 2025 đánh dấu những thay đổi sâu rộng trong tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN). Trong bối cảnh đó, KBNN Khu vực XIV đã nỗ lực vượt qua nhiều thách thức, bảo đảm dòng chảy ngân sách nhà nước luôn thông suốt, an toàn và hiệu quả.

Vận hành bộ máy thông suốt sau sắp xếp tổ chức bộ máy

KBNN khu vực XIV cùng hệ thống KBNN đã trải qua 2 đợt sắp xếp tổ chức lớn, với hàng loạt thay đổi về cơ cấu, chức năng và địa bàn quản lý. Đầu tháng 3-2025, từ 63 KBNN cấp tỉnh được sắp xếp thành 20 KBNN khu vực, 629 KBNN cấp huyện bị xóa bỏ, các phòng nghiệp vụ được tổ chức lại. Ngày 1-7-2025, toàn hệ thống tiếp tục điều chỉnh để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp đơn vị hành chính còn 34 tỉnh, thành phố.

Hoạt động tại Kho bạc Nhà nước Khu vực XIV.

Sau sắp xếp, KBNN Khu vực XIV đã giảm 29 đầu mối, đạt tỷ lệ tinh gọn 49%, vừa bảo đảm yêu cầu tinh giản bộ máy, vừa duy trì hoạt động thu - chi ngân sách nhà nước thông suốt trên địa bàn quản lý rộng lớn gồm nhiều tỉnh, thành phố. Từ 4 KBNN cấp tỉnh giảm xuống còn 1 KBNN Khu vực XIV; từ 35 KBNN cấp huyện giảm xuống còn 19 phòng giao dịch; từ 20 phòng tham mưu xuống còn 10 phòng. Các phòng giao dịch có trụ sở làm việc, địa bàn hoạt động theo đơn vị hành chính cấp huyện cũ được Giám đốc KBNN Khu vực XIV xác định địa chỉ trụ sở làm việc theo địa giới đơn vị hành chính cấp xã mới.

Quản lý địa bàn rộng với 2 tỉnh mới đặt ra nhiều thách thức. Ban lãnh đạo và đội ngũ công chức tại trụ sở chính ở Khánh Hòa phải xử lý khối lượng công việc lớn trong bối cảnh tinh giản biên chế. Một số đơn vị vẫn sử dụng chứng từ giấy do yêu cầu bảo mật, buộc công chức và khách hàng di chuyển xa vì các phòng giao dịch được sáp nhập từ 2-3 KBNN cấp huyện cũ. Lượng hồ sơ và tài liệu chuyển giao từ KBNN cấp tỉnh về KBNN khu vực, từ KBNN cấp huyện về phòng giao dịch rất lớn, trong khi các kho lưu trữ tập trung chưa được bố trí đầy đủ. Không chỉ cơ sở vật chất, việc di chuyển và bố trí nhân sự cũng là thách thức lớn đối với KBNN Khu vực XIV khi hầu hết trụ sở KBNN khu vực cũng như các phòng giao dịch không có nhà công vụ, gây khó khăn cho những cán bộ phải di chuyển sau sắp xếp. Tại KBNN Khu vực XIV, có hơn 150 công chức phải thay đổi nơi làm việc, trong đó 136 người phải đi làm hơn 30km mỗi ngày. Với đặc thù ngành Kho bạc hơn 65% cán bộ là nữ, việc công tác xa nhà không chỉ ảnh hưởng tới sinh hoạt thường nhật, mà còn ảnh hưởng đến thiên chức làm vợ, làm mẹ…

Khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vai trò của UBND xã, phường có một số thay đổi trong quản lý tài chính ngân sách. Chính phủ đã ban hành nghị quyết phân cấp nhưng việc thực thi còn gặp vướng mắc do chưa có hướng dẫn chi tiết. Nhiều xã, phường chưa có đủ cán bộ kế toán đáp ứng yêu cầu quản lý tài chính theo mô hình mới. Một số cán bộ kế toán địa phương còn tâm lý e ngại, thiếu chủ động chờ hướng dẫn. Vì vậy, các xã, phường rất lúng túng trong quản lý tài chính ngân sách. Để đảm bảo hoạt động thanh toán, chi trả thông suốt cho chính quyền 2 cấp, việc đầu tiên và quan trọng nhất là mở tài khoản và nhập, phân bổ dự toán cho các phòng, ban chuyên môn.

Hoạt động nghiệp vụ của công chức Kho bạc Nhà nước Khu vực XIV.

Để vượt qua khó khăn, KBNN Khu vực XIV đã thiết lập đường dây nóng và đầu mối hỗ trợ, kịp thời giải quyết các vướng mắc từ nội bộ và các đơn vị sử dụng ngân sách. Quy chế làm việc được xây dựng rõ ràng, phân công nhiệm vụ theo nguyên tắc “có việc là có người làm”, kể cả ngoài giờ hành chính. Đồng thời, chủ động phối hợp với các cơ quan thuế, tài chính, hải quan trên địa bàn để đảm bảo việc hạch toán, thu - chi ngân sách kịp thời, đầy đủ, không để xảy ra gián đoạn ảnh hưởng tới người dân, doanh nghiệp và đơn vị sử dụng ngân sách. Công tác tập huấn nghiệp vụ và chuyển đổi dữ liệu được thực hiện cẩn trọng, đảm bảo không gián đoạn quản lý ngân sách, ngân quỹ và tổng kế toán nhà nước. Đặc biệt, chuyển đổi số được đẩy mạnh, với hệ thống công nghệ thông tin đồng bộ, kết nối ổn định, hỗ trợ hiệu quả phối hợp liên ngành.

Mặt khác, Giám đốc KBNN Khu vực XIV chỉ đạo, hỗ trợ các phòng nghiệp vụ, phòng giao dịch trong công tác chuyển đổi số liệu, phục vụ tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; chú trọng công tác quản trị vận hành, kiểm tra hoạt động các chương trình ứng dụng công nghệ thông tin, giám sát thường xuyên tình trạng hoạt động hệ thống thiết bị, hạ tầng phục vụ cho các phòng máy chủ…

Với sự hỗ trợ của KBNN Khu vực XIV, 100% đơn vị cấp xã đã mở tài khoản và thực hiện chi lương qua KBNN, bảo đảm quyền lợi cán bộ, công chức ngay trong giai đoạn chuyển đổi mô hình. Những giải pháp chủ động, linh hoạt của KBNN Khu vực XIV đã góp phần củng cố niềm tin của chính quyền địa phương và các đơn vị sử dụng ngân sách trong giai đoạn chuyển đổi mô hình đầy thách thức.

Trong năm 2025, KBNN Khu vực XIV đã huy động toàn lực, làm việc "xuyên lễ, cuối tuần" thực hiện thanh toán kịp thời kinh phí nghỉ chế độ theo Nghị định số 178/2024 của Chính phủ và kinh phí tặng quà người dân nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9 cho các đối tượng, đảm bảo theo quy định và thời hạn theo chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền; thực hiện Nghị quyết số 418, ngày 28-12-2025 của Chính phủ tặng quà đối tượng thụ hưởng bao gồm người có công với cách mạng, các đối tượng bảo trợ xã hội, người hưởng lương hưu trí xã hội và các đối tượng yếu thế khác. Trong bối cảnh áp lực công việc cực kỳ lớn, mỗi công chức kho bạc coi việc mang hơi ấm an sinh đến với người dân là mệnh lệnh từ trái tim và trách nhiệm công vụ cao cả đã nỗ lực để thực hiện chi trả đúng thời hạn quy định.

Những kết quả đạt được trong năm 2025 không chỉ phản ánh năng lực thích ứng linh hoạt của KBNN, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Năm 2025, năm tinh gọn bộ máy và chuyển đổi mô hình thực sự là một phép thử lớn. Giữa khó khăn, thử thách, đội ngũ công chức, người lao động KBNN Khu vực XIV đã chứng minh bản lĩnh kiên định, ý chí bền bỉ và tinh thần “làm hết việc, không hết giờ” đảm bảo dòng ngân sách luôn thông suốt, từ miền biển đến miền núi, từ phố thị đến vùng sâu, không để một ngày nào bị gián đoạn.

Vững bước hướng tới kho bạc số

Bước sang năm mới 2026, KBNN Khu vực XIV xác định, cải cách thủ tục hành chính (TTHC) tiếp tục là một trong những khâu đột phá then chốt nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Ngay từ những ngày đầu năm 2026, KBNN Khu vực XIV triển khai nhiều quy định mới như: Nghị định số 347 ngày 29-12-2025 quy định về TTHC thuộc lĩnh vực KBNN thay thế Nghị định số 11/2020; Thông tư số 130 ngày 24-12-2025 của Bộ Tài chính quy định Hệ thống Mục lục ngân sách nhà nước áp dụng từ năm ngân sách 2026 nhằm thống nhất phân loại, hạch toán các khoản thu, chi ngân sách, góp phần nâng cao tính minh bạch, kỷ luật và hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước; Thông tư số 132 ngày 24-12-2025 hướng dẫn tổ chức vận hành, khai thác Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (TABMIS). Thông tư quy định vai trò, trách nhiệm của KBNN khu vực. Đặc biệt đối với ngân sách cấp xã, Thông tư số 132 nêu rõ, KBNN nơi giao dịch thực hiện nhập, phê duyệt phân bổ, điều chỉnh dự toán và lệnh chi tiền thuộc ngân sách cấp xã.

Hoạt động nghiệp vụ của công chức Phòng Giao dịch số 3 - Kho bạc Nhà nước Khu vực XIV.

Triển khai đồng bộ các quy định trên, thành phần hồ sơ, trình tự thực hiện và thời gian giải quyết TTHC, thủ tục thanh toán các khoản chi thường xuyên đã được cắt giảm 21/25 (84%) thành phần hồ sơ; giảm khoảng 45% chi phí tuân thủ TTHC so với năm 2024. Điều này không chỉ tiết kiệm chi phí cho xã hội mà còn cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. KBNN chỉ thực hiện thanh toán theo đề nghị của đơn vị giao dịch khi khoản chi có trong dự toán được cấp có thẩm quyền giao theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025. Đơn vị giao dịch hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, chính xác của hồ sơ gửi đến KBNN; chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng kinh phí ngân sách theo đúng quy định của pháp luật. Quy định này giúp tăng cường tính chủ động, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của đơn vị giao dịch. Nhờ cắt giảm, đơn giản hóa thành phần hồ sơ, thời gian thanh toán các khoản chi thường xuyên đã được rút ngắn từ 2 ngày làm việc xuống còn 1 ngày làm việc kể từ khi KBNN nhận được hồ sơ hợp lệ của đơn vị giao dịch và có đủ điều kiện thanh toán theo quy định của pháp luật. Những thay đổi này là bước tiến quan trọng hướng tới mô hình Kho bạc số, giảm thiểu giấy tờ và sự hiện diện trực tiếp của khách hàng tại trụ sở KBNN.

KBNN Khu vực XIV đang tự tin bước vào năm 2026 với một tâm thế mới. Phương châm "Phát huy kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy; tập trung cao độ triển khai chuyển đổi số" không chỉ là khẩu hiệu mà còn là lời cam kết về sự đổi mới không ngừng. Với nền tảng là sự đoàn kết, kỷ cương đã được thử thách qua giai đoạn cải cách bộ máy quyết liệt, cùng với một chiến lược công nghệ bài bản, dòng chảy ngân sách sẽ ngày càng an toàn, minh bạch và hiệu quả hơn, góp phần cùng toàn ngành tiến gần hơn tới mục tiêu "Kho bạc số" vào năm 2030.

NGUYỄN ĐỨC MẠO