Làm nhang mùa Tết

Những ngày cuối năm, thôn Phong Ấp (xã Ninh Bình, thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa) nhộn nhịp hơn ngày thường. Mọi người tất bật sản xuất những bó nhang thơm nồng, phục vụ nhu cầu Tết.

Những ngày cuối năm, thôn Phong Ấp (xã Ninh Bình, thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa) nhộn nhịp hơn ngày thường. Mọi người tất bật sản xuất những bó nhang thơm nồng, phục vụ nhu cầu Tết.

Đến cơ sở sản xuất nhang Hoàng Gia của gia đình bà Nguyễn Thị Kim Xuyến, từ đầu cổng, chúng tôi đã cảm nhận được mùi hương thảo mộc thoang thoảng trong không khí. Trong nhà, 6 người phụ nữ đang tất bật làm nhang, người đưa nhang đi phơi, người bó nhang... tiếng cười nói rộn ràng cả nhà.

Nhang sau khi làm xong được đem đi phơi

Bà Xuyến cho biết, gia đình bà có truyền thống làm nhang từ 3 đời nay. Trước đây, nghề làm nhang hoàn toàn bằng thủ công, người thợ phải để nguyên liệu trên bàn, se từng cây một. Với những người thợ lành nghề, một ngày làm việc từ 7 giờ sáng đến chiều tối, nhiều nhất chỉ được 5.000 cây. 5 năm trở lại đây, đã có máy làm nhang nên công việc đỡ vất vả hơn. Bột nhang chỉ cần đưa vào ống nén của máy, ở dưới có một lỗ nhỏ để bỏ chân nhang vào, dùng chân đạp nhẹ bàn đạp của máy sẽ có ngay một que nhang thẳng tắp, đẹp mắt. Tuy đơn giản, nhưng nhang trầm vẫn nổi tiếng vì có uy tín, chất lượng tốt, không độc hại, không hóa chất và được tạo nên từ những người thợ sống vì nghề.

Chị Nguyễn Thị Xuân, thợ làm nhang ở đây cho biết, nguyên phụ liệu để làm nhang chủ yếu là những vị thuốc bắc như: tùng, bạch chỉ, trắc, quy đầu, hoa hồi, quế chi, cam thảo, hắc hương... Tất cả được đem xay nhỏ thành bột riêng từng loại, rồi pha trộn chúng theo công thức nhất định. Đây là công đoạn đòi hỏi yêu cầu cao nhất, thường chỉ những người làm lâu năm mới có thể biết được liều lượng cho từng loại nhang, để bột làm ra không quá nhão, không quá khô, mùi thơm vừa phải.

Những người thợ tỉ mẩn làm từng que nhang

Phần chân nhang thường làm từ ruột tre chẻ nhỏ, được phơi kỹ qua nắng, qua sương nhiều ngày để tre thật khô, thật giòn. Nhờ vậy, khi đốt lên cây nhang sẽ cháy đều, cháy hết và tàn uốn cong mà không gãy ngang. Bà Xuyến cho biết, vì làm liên tục với số lượng nhiều nên để tiết kiệm thời gian, chân nhang thường được mọi người ở đây đặt mua từ Bình Định. Bà Xuyến cho biết: “Nghề này chúng tôi làm quanh năm, nhưng đắt hàng nhất là tháng Chạp, 2, 7, 10 và tháng Giêng. Những tháng này, chúng tôi thường phải tăng công suất, số thợ lên để kịp làm phục vụ bán”.

Đến cơ sở làm nhang của bà Lê Thị Lái, nhang phơi kín ra cả sân, một mùi thơm ấm áp thoang thoảng cả nhà. Bà Lái cho biết, những ngày cuối năm, nhu cầu sử dụng nhang nhiều nên mọi người tăng công suất làm việc để có hàng bán, tranh thủ kiếm thêm tiền ăn Tết. Ngoài nhang que, cơ sở của bà còn làm thêm nhang nụ, một loại nhang nhỏ bằng 2 ngón tay, có hình chóp, khi đốt lên mùi hương bay phảng phất trong nhà, để mọi người cảm nhận rõ hơn vị Tết.

Trong các gia đình, nhang là lễ vật không thể thiếu để bày tỏ lòng thành kính đối với ông bà, tổ tiên vào các ngày lễ, Tết, cúng giỗ… Cũng mùi hương thường ngày ấy, nhưng trong những ngày cuối năm lại cho cảm giác gần gũi và ấm áp hơn, mang theo những mong ước về một năm mới bình an, tấn tài tấn lộc…

HẠ PHONG