Đổi mới công tác cán bộ - động lực then chốt để nâng tầm phát triển - Kỳ 3: Lấy hiệu quả công việc làm thước đo

Thực tiễn cho thấy mọi chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng chỉ có thể đi vào cuộc sống khi có đội ngũ cán bộ đủ tâm, đủ tầm, đủ năng lực tổ chức thực hiện. Từ giao nhiệm vụ theo tinh thần “6 rõ”, đề cao trách nhiệm người đứng đầu đến đánh giá bằng sản phẩm, tiến độ và hiệu quả công việc, Khánh Hòa đang từng bước đưa công tác đánh giá cán bộ đi vào thực chất, lấy năng lực thực thi làm thước đo. Điều này đúng với tinh thần Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh tại buổi gặp mặt cán bộ quy hoạch diện Ban Bí thư quản lý: “Cần đội ngũ có tầm nhìn nhưng mạnh về thực thi”; “nâng tầm tư duy nhưng phải đặc biệt mạnh về tổ chức thực hiện”; “hình thành phong cách làm việc dựa trên mục tiêu, sản phẩm, kết quả, tác động và trách nhiệm”.

Bảo đảm phương châm "6 rõ" trong thực hiện nhiệm vụ

Khánh Hòa đã từng bước đổi mới cách đánh giá cán bộ ngay từ khâu giao nhiệm vụ. Tỉnh thực hiện giao nhiệm vụ trọng tâm cho cán bộ lãnh đạo, quản lý, gắn với trách nhiệm, tiến độ, sản phẩm và hiệu quả công việc; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm căn cứ quan trọng để đánh giá cán bộ. Cách làm ấy đang được cụ thể hóa trong thực tiễn chỉ đạo, điều hành ở các địa phương, đơn vị.

Từ khi sắp xếp, sáp nhập và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc đối với mỗi cơ quan, đơn vị rất lớn. Ông Châu Ngô Anh Nhân - Giám đốc Sở Tài chính cho biết, đối với ngành tài chính, khối lượng công việc rất lớn, do đó phải xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm để tập trung chỉ đạo thực hiện. Trước hết là các mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ được Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao; các mục tiêu, chỉ tiêu nằm trong chương trình hành động của Tỉnh ủy và thuộc phạm vi tham mưu của Sở Tài chính. Đây đều là những nhiệm vụ rất quan trọng, hướng đến thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số có một số nhiệm vụ lớn đều gắn với các động lực tăng trưởng, gồm: Tham mưu về kịch bản tăng trưởng; các nhiệm vụ gắn với kịch bản tăng trưởng, trong đó có giải ngân vốn đầu tư công, các dự án ngoài ngân sách; các động lực tăng trưởng mới, trong đó có việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, vướng mắc.

Ông Châu Ngô Anh Nhân phát biểu tại buổi làm việc với doanh nghiệp.

Cùng với đó là nhóm nhiệm vụ tham mưu triển khai các nghị quyết quan trọng, chiến lược của Trung ương, trong đó nhiệm vụ chủ yếu của Sở Tài chính là điều tiết nguồn lực, xác định nội dung đầu tư cần thiết và các công cụ hỗ trợ.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba liên quan đến chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt là cấp xã. Đối với cấp xã, trước hết là vấn đề dự toán và chi thường xuyên. Sở phải kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc để cấp xã vận hành tốt công tác tài chính, ngân sách và đầu tư. Thứ hai, đối với quản lý tài sản công, đặc biệt là tài sản dôi dư, tổ chức sắp xếp và đưa vào vận hành, khai thác hiệu quả. Thứ ba, là nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ cấp xã, giải đáp, hướng dẫn và tháo gỡ kịp thời những khó khăn cho cán bộ làm công tác tài chính cấp xã.

Theo ông Châu Ngô Anh Nhân, để tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ của đơn vị, lãnh đạo Sở Tài chính cụ thể hóa bằng kế hoạch “6 rõ” (Rõ người - rõ việc - rõ thời gian - rõ trách nhiệm - rõ sản phẩm - rõ thẩm quyền). Kế hoạch này được xây dựng tổng thể từ đầu năm và thường xuyên cập nhật. Trong tổ chức thực hiện kế hoạch phải xác định rõ thứ tự ưu tiên: Đâu là nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm; nhiệm vụ nào thường xuyên; nhiệm vụ nào phải bảo đảm tần suất báo cáo định kỳ cho tỉnh và Trung ương. Cùng với phân công rõ người, rõ việc, sở có cơ chế theo dõi, giám sát, đôn đốc thường xuyên, nhắc việc hằng ngày; những vấn đề lớn, quan trọng được tập thể lãnh đạo và cán bộ, công chức trao đổi vào đầu giờ mỗi ngày để thống nhất cách làm và chủ động xử lý công việc.

Trong đợt cao điểm 90 ngày giải phóng mặt bằng các công trình, dự án trọng điểm, động lực trên địa bàn tỉnh (từ ngày 25-6 đến hết 22-9), Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cùng lúc tham gia thực hiện 37 dự án. Ông Nguyễn Văn Thành - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cho biết, từng dự án được phân công cụ thể cho Phòng Bồi thường hoặc các chi nhánh khu vực; tiến độ được cập nhật hằng tuần để xác định công việc đang vướng ở đâu, ai chịu trách nhiệm xử lý và thời hạn hoàn thành.

Tại phường Nha Trang, cách giao việc “6 rõ” được đưa thành nguyên tắc trong tổ chức công việc. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc của phường tăng cả về số lượng, phạm vi và mức độ phức tạp, từ quản lý đô thị, đất đai, tiếp công dân đến giải quyết thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng... Với áp lực đó, ông Nguyễn Thanh Sơn - Chủ tịch UBND phường Nha Trang cho biết, phường thực hiện nguyên tắc “một việc, một đầu mối, một người chịu trách nhiệm chính và một thời hạn hoàn thành”. Với công việc qua nhiều công đoạn, từng bước đều xác định người phụ trách, thời hạn và sản phẩm đầu ra nhằm tránh tình trạng nhiều người cùng tham gia nhưng không ai chịu trách nhiệm đến cùng.

Từ thực tiễn đó có thể thấy, khi việc được giao rõ, trách nhiệm được xác định cụ thể và kết quả có thể kiểm chứng, những nhiệm vụ khó trở thành phép thử năng lực cán bộ. Trong Báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đánh giá, việc giao nhiệm vụ trọng tâm và đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý thông qua kết quả thực hiện đã giúp công tác đánh giá ngày càng thực chất, lấy kết quả, sản phẩm cụ thể để nhận diện năng lực, sở trường, làm cơ sở bố trí cán bộ phù hợp.

Phát huy vai trò của người đứng đầu

Giao việc rõ mới là bước đầu, để nhiệm vụ đi đến kết quả, người đứng đầu phải nắm được công việc đang ở đâu, vướng ở khâu nào và thời điểm nào cần trực tiếp vào cuộc. Điều đó không có nghĩa làm thay cấp dưới, mà là tổ chức thực hiện, kiểm tra tiến độ và kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn vượt quá khả năng xử lý của cán bộ được giao việc.

Cách điều hành này thể hiện khá rõ tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh. Khối lượng công việc lớn trong khi nhân lực, điều kiện làm việc của Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh còn không ít khó khăn; công tác giải phóng mặt bằng lại phụ thuộc nhiều vào sự phối hợp với các xã, phường. Theo ông Nguyễn Văn Thành, trong hoàn cảnh đó, nếu chỉ giao việc rồi yêu cầu cấp dưới chạy theo tiến độ thì khó tạo chuyển biến. Người đứng đầu phải nhìn ra điểm nghẽn từ bên trong đơn vị đến khâu phối hợp để trực tiếp tháo gỡ.

Ông Nguyễn Văn Thành - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh báo cáo công tác giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án Xây dựng Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa trở thành Bệnh viện khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ tại phường Nam Nha Trang.

Vì vậy, cùng với phân công cụ thể từng dự án cho phòng chuyên môn, các chi nhánh, trung tâm chuyển mạnh hướng về cơ sở. Hằng tuần, Giám đốc và các Phó Giám đốc bố trí 1-2 buổi xuống xã, phường, cùng cán bộ chuyên môn rà soát những hồ sơ khó, xác định vướng mắc và hướng xử lý thay vì chỉ nghe báo cáo.

Ông Thành dẫn câu chuyện dự án kênh nước cấp 2, cấp 3 qua 3 xã, trong đó có xã Mỹ Sơn. Hồ sơ bồi thường đã được lập nhưng còn vướng do địa phương băn khoăn một số vấn đề về chính sách, pháp lý. Thay vì tiếp tục trao đổi qua văn bản, lãnh đạo trung tâm trực tiếp làm việc với lãnh đạo xã và bộ phận chuyên môn, cùng bóc tách từng nội dung, đối chiếu quy định. Những vấn đề đã rõ được thống nhất xử lý; nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền. Sau đó, việc phê duyệt kinh phí bồi thường có chuyển biến, hồ sơ tồn đọng từng bước được tháo gỡ để bàn giao mặt bằng.

Trong câu chuyện của mình, ông Châu Ngô Anh Nhân đặc biệt nhấn mạnh phải quan tâm sâu sát cấp xã. Các đoàn công tác của Sở Tài chính thường xuyên xuống làm việc tại các xã, phường; lãnh đạo Sở Tài chính được phân công phụ trách địa bàn, mỗi người phụ trách 7-8 đơn vị cấp xã, gắn trách nhiệm cá nhân đối với việc thực hiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; các phòng, ban phân công cán bộ phụ trách từng xã, phường theo từng nhóm công việc để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho cơ sở.

Ở cấp cơ sở, vai trò người đứng đầu càng rõ khi khối lượng công việc tăng mạnh sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tại phường Nha Trang, những nhiệm vụ trọng tâm được rà soát thường xuyên, xác định rõ vướng mắc, trách nhiệm xử lý và thời hạn hoàn thành. Với những việc phức tạp, lãnh đạo phường trực tiếp kiểm tra thực tế, đối thoại, phối hợp tháo gỡ nhưng không làm thay cấp dưới. Ông Nguyễn Thanh Sơn cho rằng: “Người đứng đầu không thể chỉ giao việc rồi chờ báo cáo, mà phải biết thời điểm nào cần vào cuộc để tháo gỡ điểm nghẽn và chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng”. Theo ông Sơn, muốn cán bộ dám làm thì người đứng đầu phải giao việc rõ, hướng dẫn rõ và bảo vệ đúng, tạo điều kiện cho cán bộ chủ động, sáng tạo, làm đúng quy định và chịu trách nhiệm về việc mình làm.

Trong Báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đánh giá, cùng với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tỉnh đề cao trách nhiệm của cấp ủy, tập thể lãnh đạo, cơ quan, đơn vị và người đứng đầu, gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát. Đáng chú ý, yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương được đặt song hành với tạo môi trường, điều kiện, khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Bởi vậy, theo việc đến cùng không đồng nghĩa với người đứng đầu ôm việc, càng không phải cán bộ phía dưới chỉ chờ chỉ đạo. Khi nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm đã rõ, cán bộ cần được trao không gian để chủ động đề xuất, xử lý công việc và chịu trách nhiệm về kết quả; lãnh đạo giữ vai trò định hướng, kiểm tra và tháo gỡ khi cần thiết. Khi người đứng đầu dám giao việc, dám tháo gỡ và chịu trách nhiệm, cán bộ cấp dưới cũng có thêm điều kiện để chủ động nhận việc, theo việc đến cùng. Và năng lực thực thi cuối cùng được thể hiện rõ nhất qua sản phẩm, tiến độ và kết quả công việc.

Đánh giá qua sản phẩm, kết quả 

Nếu giao việc là điểm khởi đầu thì sản phẩm, kết quả là thước đo năng lực thực thi. Trong 8 tháng năm 2026, Sở Tài chính đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được Tỉnh ủy, UBND tỉnh giao. Sở Tài chính đã tham mưu đúng, đủ, kịp thời cho UBND tỉnh ban hành các kế hoạch triển khai các nghị quyết, chương trình hành động của Trung ương, Tỉnh ủy và HĐND tỉnh về thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026; kịch bản tăng trưởng kinh tế hằng quý, hằng tháng với mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm 2026 đạt 10,2% theo nghị quyết của Chính phủ giao.

Trên cơ sở kế hoạch được ban hành, Sở Tài chính thường xuyên theo dõi, tổng hợp báo cáo UBND tỉnh về tình hình phát triển kinh tế - xã hội định kỳ hằng tháng, nhận diện kịp thời các điểm nghẽn, tồn tại, hạn chế để tham mưu các giải pháp tháo gỡ. Nhờ đó, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực: Tính đến ngày 3-9, giải ngân vốn đầu tư công toàn tỉnh đạt hơn 8.599 tỷ đồng, bằng 54,6% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn bình quân cả nước. Thu ngân sách nhà nước 8 tháng đạt 34.460 tỷ đồng, bằng 91,6% dự toán và tăng 29,3% so với cùng kỳ. Đến hết tháng 8, Sở Tài chính đã hoàn thành xử lý 92 dự án, đạt 100% kế hoạch đối với nhóm dự án khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền địa phương…

Để có được kết quả đó, ông Châu Ngô Anh Nhân nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, nhiệt huyết, tự giác của tập thể cán bộ, công chức của sở. “Tại Sở Tài chính, trong lễ chào cờ đầu tháng, tôi thường có một bài nói chuyện với cán bộ, công chức tổng kết nhiệm vụ trong tháng qua và nhấn mạnh những nhiệm vụ trọng tâm sắp tới. Qua đó, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, niềm tự hào, khát vọng cống hiến của mỗi cán bộ, công chức cho sự phát triển của quê hương. Mỗi cán bộ yêu công việc, có ý thức tự giác, có tinh thần làm việc nhóm sẽ phát huy được tinh thần đoàn kết, trí tuệ tập thể trong công tác tham mưu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ của ngành.

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, sản phẩm công việc phải cụ thể, có thể kiểm chứng, từ hồ sơ tham mưu đúng quy định, phương án được phê duyệt đến một điểm nghẽn được tháo gỡ hay thủ tục hành chính được giải quyết đúng hạn. Thực tế, từ đầu năm đến nay phường đã tiếp nhận 22.852 hồ sơ, chỉ 52 hồ sơ trễ hạn, chiếm 0,24%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt hơn 80%.

Ông Nguyễn Thanh Sơn - Chủ tịch UBND phường Nha Trang (bìa phải) trò chuyện với người dân Tổ dân phố Bích Đầm.

Điều quan trọng, theo ông Sơn, là đánh giá phải phân biệt được cán bộ chỉ hoàn thành phần việc được giao với người chủ động phát hiện vướng mắc, đề xuất giải pháp, phối hợp tháo gỡ và theo công việc đến kết quả cuối cùng. Chính sự khác biệt đó phản ánh rõ năng lực thực thi và tinh thần trách nhiệm của cán bộ.

Cùng quan điểm này, ông Mai Hữu Bảo Huy - Bí thư Đảng ủy xã Vạn Thắng cho rằng kết quả công việc không chỉ tính bằng số lượng văn bản đã tham mưu, mà quan trọng là việc đã được giải quyết đến đâu, tạo ra chuyển biến gì. Qua những nhiệm vụ khó có thể nhìn rõ năng lực chuyên môn, khả năng phối hợp, chịu áp lực và theo đuổi công việc của mỗi cán bộ. Quan trọng hơn, cán bộ có năng lực không chỉ chờ việc được giao; từ những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn phải chủ động đề xuất cách giải quyết, tìm cách biến ý tưởng thành sản phẩm và kết quả cụ thể.

Người dân làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bắc Cam Ranh.

Một góc nhìn khác về năng lực thực thi được ông Nguyễn Hoạt - Chủ tịch UBND phường Bắc Cam Ranh nhắc đến là sự trưởng thành của cán bộ qua thực tiễn công việc. Ông Nguyễn Hoạt cho biết, thời gian đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều cán bộ chưa quen nhiệm vụ mới, trong khi khối lượng và yêu cầu công việc tăng mạnh. Lãnh đạo phường khi ấy phải cùng cán bộ xử lý từng đầu việc. Qua hơn một năm thực tiễn, đội ngũ đã dần bắt nhịp, nâng cao chuyên môn và khả năng chịu áp lực. Sự chuyển biến ấy được phản ánh bằng kết quả phục vụ người dân. Chỉ trong nửa đầu tháng 9, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường tiếp nhận gần 8.700 hồ sơ, giải quyết trong hạn 8.382 hồ sơ; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 92%, thanh toán trực tuyến đạt 95%. Theo ông Hoạt, kết quả giải quyết công việc và sự hài lòng của người dân chính là thước đo thiết thực đối với hoạt động của chính quyền cơ sở.

Những kết quả từ thực tiễn ở cơ sở cho thấy, chủ trương đổi mới công tác đánh giá cán bộ của tỉnh theo hướng lấy sản phẩm, kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo đang từng bước đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả. Trong báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW cho thấy việc đánh giá đang chuyển theo hướng xuyên suốt, liên tục, đa chiều, theo tiêu chí cụ thể, có tính điểm, bằng kết quả, sản phẩm; gắn thực hiện chỉ tiêu, kế hoạch với trách nhiệm của cấp ủy, tập thể lãnh đạo và người đứng đầu. Tỉnh cũng từng bước khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, nể nang, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, sản phẩm công việc và mức độ hoàn thành nhiệm vụ làm thước đo chủ yếu.

Cùng với đó, Khánh Hòa là địa phương tiên phong áp dụng KPI trong đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ. Cách làm này hướng việc đánh giá ngày càng cụ thể hơn, dựa trên mức độ hoàn thành, tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, thay cho những nhận xét chung chung, cảm tính.

Tuy nhiên, lấy sản phẩm, kết quả làm thước đo không đồng nghĩa với “đếm” số lượng công việc. Với những nhiệm vụ tham mưu, nghiên cứu, xây dựng chính sách hoặc có tính chiến lược, dài hạn, việc đánh giá cần kết hợp cả định lượng và định tính, giữa sản phẩm cụ thể với chất lượng, hiệu quả thực tế. Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong quá trình triển khai đánh giá cán bộ theo KPI hiện nay.

Quan trọng hơn, đánh giá không dừng lại ở xếp loại cán bộ. Việc giao nhiệm vụ trọng tâm và đánh giá thông qua kết quả thực hiện còn giúp nhận diện năng lực, sở trường, làm cơ sở bố trí, sử dụng cán bộ phù hợp. Trong Báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định tiếp tục đánh giá tập thể, cá nhân theo hướng thiết thực, xuyên suốt, đa chiều, trên cơ sở tiêu chí, sản phẩm và kết quả cụ thể.

Từ giao việc rõ đến đánh giá bằng kết quả, mục tiêu cuối cùng không chỉ là nhận diện ai làm tốt, ai chưa tốt, mà quan trọng hơn là tạo cơ sở để đào tạo đúng, bố trí đúng và sử dụng đúng người; tạo cơ hội cho những cán bộ có năng lực, dám nhận việc khó, dám hành động và biết biến trách nhiệm được giao thành kết quả cụ thể.

NHÓM PHÓNG VIÊN