Hoàn thiện cơ chế thị trường cho doanh nghiệp tư nhân phát triển

Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XII của Đảng đã dành nguyên phần IV "Hoàn thiện thể chế, phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN" để trình bày về phương hướng, mục tiêu phát triển nền kinh tế thị trường, hoàn thiện thể chế về sở hữu, phát triển các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp.

Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XII của Đảng đã dành nguyên phần IV “Hoàn thiện thể chế, phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN” để trình bày về phương hướng, mục tiêu phát triển nền kinh tế thị trường, hoàn thiện thể chế về sở hữu, phát triển các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp (DN). Nguyên tắc xuyên suốt là mọi DN thuộc các thành phần kinh tế đều phải hoạt động theo cơ chế thị trường, bình đẳng, cạnh tranh theo pháp luật. Dự thảo cũng đề ra nhiệm vụ “có chính sách thúc đẩy phát triển các DN Việt Nam thật sự trở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa”.

Giới doanh nhân rất phấn khởi khi dự thảo ghi rõ “Hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích, tạo thuận lợi phát triển mạnh kinh tế tư nhân ở hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế, trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế”.

Trong suốt một thời gian dài, Đảng ta luôn khẳng định kinh tế nhà nước, các DN nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Từ quan điểm này nên Nhà nước đã tập trung vốn, ưu tiên môi trường kinh doanh, xây dựng các cơ chế quản lý mang nặng tính hành chính, duy ý chí như thành lập các tổng công ty 90, 91, các tập đoàn... Nhưng quyết định phi thị trường này, cộng với năng lực quản trị yếu kém của bộ máy DN nhà nước đã  khiến nền kinh tế nước ta phải trả giá như vụ đổ bể các tập đoàn Vinashin, Vinalines, những vụ thất thoát tài sản của các ngân hàng gắn với bong bóng bất động sản bị vỡ...

Sự nghiệp đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng đã được 30 năm. Thành tựu phát triển sau 30 năm đổi mới là vô cùng to lớn. Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh tổng thể của nền kinh tế, phần kinh tế tư nhân đóng góp cho đất nước còn hạn chế trong khi các nghiên cứu đều chỉ ra, nguồn lực kinh tế, kiều hối trong dân là vô cùng lớn. Thế nhưng nhìn lại, cho đến hiện nay đất nước vẫn chưa có nhiều các DN tư nhân hùng mạnh. Các doanh nhân, những người giàu nhất Việt Nam hiện nay hầu như đều dính dáng với kinh doanh địa ốc, lĩnh vực quản lý nhà nước thời gian qua còn nhiều bất cập. Các DN thuộc về lĩnh vực sản xuất còn quá ít. Cả nước có thể điểm tên được bao nhiêu thương hiệu tư nhân mang tầm quốc gia? Điều này đúng ngay từ phạm vi của một tỉnh. Đóng góp của các DN vào sự phát triển của Khánh Hòa, chúng ta thấy những trụ cột từ trước tới nay luôn là các DN nhà nước: Tổng Công ty Khánh Việt, Công ty Yến sào Khánh Hòa... Các DN tư nhân tuy có đóng góp đáng kể vào sự phát triển chung song đó là sự đóng góp của số đông, trên thực tế thì quy mô còn rất nhỏ bé. Có thể đếm trên đầu ngón tay những thương hiệu tư nhân vượt trội, có uy tín trên thị trường: xuất khẩu thủy sản F17, nước mắm 584, cà phê Mê Trang...

Nhìn ra các nước gần gũi với chúng ta như Hàn Quốc, Nhật Bản... ta có cảm giác như đang đi ngược lại với cách làm của họ. Sau Chiến tranh thế giới thứ 2, những đất nước này bắt đầu đi lên từ đống hoang tàn. Bắt đầu từ những DN tư nhân nhỏ bé, vài chục năm sau họ đã vươn lên thành những tập đoàn xuyên quốc gia, những thương hiệu trở thành niềm tự hào của đất nước họ. Năm 2012, thành phố Ulsan kết nghĩa với Khánh Hòa tổ chức kỷ niệm 50 năm thực hiện công nghiệp hóa, từ một vùng làng chài sống bằng nghề săn cá voi, 50 năm sau nơi đây trở thành thủ phủ các tổ hợp công nghiệp thuộc Hyundai, tập đoàn năng lượng SK... với tổng kim ngạch xuất khẩu 100 tỷ USD/năm.

Với tư duy rõ ràng về một nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, chúng ta kỳ vọng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII lần này sẽ tiếp tục làm rõ các khái niệm, quyết định xây dựng một cơ chế thị trường hoàn chỉnh, đảm bảo các DN đều có cơ hội bình đẳng để phát triển. Hy vọng sau 10 - 15 năm nữa, đất nước sẽ có những thương hiệu Việt mang tầm quốc tế.

Thủy Ngân