07:05, 16/05/2006

Thế hệ 8x... Tiêu dùng thế nào?

“Tiền là phương tiện để tiêu xài cho những mục đích của bản thân và chắc chắn không bao giờ đủ nên chúng tôi chỉ tiêu dùng cho cái...

Đồ trang sức thô luôn thu hút bạn trẻ.

“Tiền là phương tiện để tiêu xài cho những mục đích của bản thân và chắc chắn không bao giờ đủ nên chúng tôi chỉ tiêu dùng cho cái “cần” chứ không xa xỉ cho cái “muốn” đó là tâm sự chung của nhiều bạn trẻ. Tuy nhiên, không phải ai cũng nghĩ được như vậy trước “cám dỗ” của những trò vui chơi, giải trí…

Ngày tôi còn là một cô bé nhà quê lên thành phố học, ở cùng phòng với nhiều người đến từ các tỉnh, thành khác nhau. Gia đình tôi không mấy khá giả nên tiền bố mẹ gửi hàng tháng tôi phải tính toán chi ly mới đủ. Phòng có 5 người, trong đó có 3 người gia đình rất khá giả, không phải lo lắng nhiều đến vấn đề chi tiêu. Thế nhưng, thực tế mỗi lần nhận tiền của gia đình, các bạn tôi chi tiêu rất hợp lý, với một bản ghi chép tỉ mỉ nên dùng khoản này vào việc gì, khoản kia vào việc gì, số tiền còn dư họ để dành. 

Để giúp các gia đình trong việc cho trẻ tiền và hướng dẫn cách sử dụng tiền cho trẻ đúng mục đích, cô Minh Châu - Phó Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục Khánh Hòa đưa ra một số lời khuyên:

° Lời khuyên cho các gia đình:

- Tiền đối với trẻ em là “con dao hai lưỡi”; cần chú ý đến cách cho tiền hơn là số tiền cho; phải dạy con biết làm quen với tiền, sử dụng đồng tiền ngay từ lúc còn nhỏ.

- Phải giúp trẻ quản lý tiền và theo dõi việc trẻ sử dụng số tiền đó.

- Không nên dùng tiền để “thưởng - phạt”, để tạo uy quyền, mua lòng thương của trẻ.

° Lời khuyên cho bạn trẻ mới bước vào đời:

- Phải có kế hoạch cho tương lai, rất cụ thể, thiết thực, để từ đó có ý thức tiết kiệm, chi tiêu hợp lý trong hiện tại.

- Cuộc sống mỗi người luôn “có lúc này, lúc khác”, mọi rủi ro, hiểm nguy có thể xảy đến cho mình và người thân, vì thế trong chi tiêu cần tính đến khoản dự trữ này.

- Mỗi người hãy biết làm chủ đồng tiền do mồ hôi, công sức của mình làm ra, quý trọng và giữ gìn nó, đừng bao giờ để mình phải phụ thuộc vào tiền, để tiền trở thành “ông chủ” và mình bị sai khiến bởi nó.

Bây giờ, khi đi làm, tôi có dịp tiếp xúc với không ít bạn trẻ thuộc thế hệ 8X, có người làm việc Nhà nước nhưng cũng có người làm việc ở doanh nghiệp tư nhân. H., một bạn làm trong lĩnh vực kinh doanh, mỗi tháng thu nhập trên dưới 4 triệu đồng, một khoản tiền không phải là lớn nhưng cũng không nhỏ. Tiếp xúc với H., chúng tôi thật sự nể khi một mình H. nuôi 2 người em học đại học, vậy mà hàng tháng H. vẫn không quên để dành một khoản tiền tiết kiệm. Khi hỏi về chi tiêu của bản thân, H. kể, gia đình H. không có điều kiện, bố mẹ đều làm nông nên hàng tháng H. phải chu cấp cho 2 em đang học đại học mất 1,5 triệu đồng. Ngoài ra, mỗi tháng H. còn bỏ vào thẻ ATM tiết kiệm từ 500.000 - 1 triệu đồng, số tiền còn lại mua sắm vật dụng hàng ngày, giao lưu bạn bè… Thỉnh thoảng H. mới dùng tiền để mua sắm áo quần, giày dép.

Không thu nhập được 4 triệu/tháng như H., nhưng Thanh Mai, làm công tác văn phòng cho một cơ quan Nhà nước cũng là một trong những người rất biết chi tiêu. Lương một tháng gần 700.000 đồng cộng với tiền làm thêm ngoài giờ, một tháng Mai thu nhập gần 2 triệu. Là người Nha Trang nên Mai không phải tốn tiền thuê nhà, tiền ăn… nhưng không vì thế mà Mai tiêu tiền hoang phí. Khi bố mẹ đã lo cho khoản tiền ăn, uống, Thanh Mai tự nguyện nuôi người em đang học cao đẳng tại TP. Hồ Chí Minh, mỗi tháng Mai gửi cho em 1 triệu đồng. Bản thân hiện đang theo học Đại học tại chức tiếng Anh tại trường Cao đẳng Sư phạm Nha Trang nên hàng quý Thanh Mai phải dành một khoản để đóng học phí, mua sách vở… cũng khá tốn kém. Nói về mua sắm cá nhân, Thanh Mai cười: “Lâu lâu tôi mới đi mua sắm đồ dùng cá nhân một lần. Đặc biệt, khi sắm áo quần, giày dép tôi thường vào shop. Quan điểm của tôi, sắm ít nhưng đã sắm thì nên sắm đồ tốt để dùng được lâu”. 

Bạn D., làm việc ở một doanh nghiệp tư nhân, một tháng thu nhập gần 3 triệu đồng nhưng đầu tháng có tiền, cuối tháng lại “móm”. Đi làm được mấy năm, D. không tiết kiệm được đồng nào mà cũng chẳng sắm sửa được gì có giá trị. Bao nhiêu tiền làm ra, D. làm giàu cho các chủ quán cà phê, bida, quán nhậu, karaoke… Hiện nay, những bạn như D. không phải là ít, có người làm được 4 - 5 triệu đồng/tháng nhưng cuối cùng “tay trắng vẫn hoàn trắng tay”. Thậm chí có nhiều bạn không dành dụm được mà còn nợ nần chồng chất…

Thiết nghĩ, nhu cầu tiêu dùng là cần thiết cho mỗi người, nhưng chi tiêu như thế nào cho hợp lý là điều cần suy nghĩ. Đối với bạn trẻ, cần xây dựng cho mình quan điểm “sống hôm nay phải biết ngày mai” chứ không nên “sống ngày nào biết ngày đó”.

CẨM VÂN