10:12, 06/12/2004

Một ra - ba vào, khi nào hết khổ?

Theo tốc độ phát triển dân số như hiện nay, cứ một phụ nữ hết độ tuổi sinh đẻ thì có ba phụ nữ bước vào độ tuổi này. Pháp lệnh Dân số ra đời, do không được tuyên truyền và hướng dẫn một cách kịp thời...

Theo tốc độ phát triển dân số như hiện nay, cứ một phụ nữ hết độ tuổi sinh đẻ thì có ba phụ nữ bước vào độ tuổi này. Pháp lệnh Dân số ra đời, do không được tuyên truyền và hướng dẫn một cách kịp thời nên nhiều người đã có cách hiểu sai lệch về pháp lệnh. Chính vì thế, tình trạng sinh con thứ 3 tại Khánh Hòa đang ở mức đáng báo động.


° 1001 chuyện sinh con trai

Những giây phút hạnh phúc của trẻ thơ khi được mẹ chăm sóc chu đáo.

“Phải sinh nhiều con trai, thứ nhất là để nó giúp đỡ công việc nặng nhọc trong gia đình; thứ hai lối xóm thấy nhà đông con trai không ai dám ức hiếp; thứ ba là về già có nơi nương tựa”, đó là lời bộc bạch của cụ H., xã Cam An Bắc, thị xã Cam Ranh. Quan niệm của cụ H. là quan niệm cũ của người Á Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng. Theo đó, gia đình hạnh phúc phải là gia đình đông con, nhất là có con trai mới quý. Ngoài lý do nối dõi tông đường, hiện còn một lý do mang tính thực dụng trong thời buổi kinh tế thị trường là đông con trai mới có sức lao động, nhất là vùng nông thôn, miền biển. Nhiều ông bố, bà mẹ cho rằng: Con gái lớn lên sẽ đi lấy chồng, chỉ có con trai mới ở với bố mẹ, chăm sóc bố mẹ khi tuổi về già. Do vậy, nhiều gia đình bất chấp vợ yếu, nghèo túng, các con nheo nhóc, thất học cứ cố có con trai cho bằng được.

 


Điểm a, khoản 1 Điều 10 Pháp lệnh Dân số quy định quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng trong việc thực hiện KHHGĐ: Mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền quyết định về thời gian sinh con, số con và khoảng cách lần sinh phù hợp với lứa tuổi, tình trạng sức khỏe, điều kiện học tập, lao động, công tác, thu nhập và nuôi dạy con của cá nhân, cặp vợ chồng trên cơ sở bình đẳng.

° Được quyền sinh con theo ý muốn?

Gia đình chị Nguyễn Thị Thu Thủy ở 100C1 Trần Phú (Nha Trang), một trong những gia đình thực hiện tốt KHHGĐ.

Có thể nói, nhiều năm qua các cấp, ngành và các địa phương đã vận động khá tốt công tác kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ). Tỷ lệ sinh con thứ 3 đã giảm đáng kể theo từng năm. Toàn tỉnh, tỷ lệ sinh con thứ 3 năm 2000 bình quân là 15,5%, đến năm 2003 giảm còn 13,8%. Ngày 9-1-2003, Pháp lệnh Dân số có hiệu lực. Do không được tuyên truyền và hướng dẫn kịp thời nên đã có nhiều người ngộ nhận, hiểu sai về Pháp lệnh. Chính vì thế, tình trạng sinh con thứ 3 trong tỉnh đang có xu hướng gia tăng đến mức báo động.

Chúng tôi về xã Cam An Bắc (Cam Ranh), một xã có tỷ lệ sinh con thứ 3 vào loại nhất nhì trong tỉnh. Chị Ngô Thị Nghi - cán bộ phụ trách dân số xã cho biết: “Cuộc sống của người dân nơi đây đang gặp rất nhiều khó khăn, nhiều gia đình vì đông con nên không có điều kiện chăm sóc cho con cái chu đáo. Thế nhưng, người dân ở đây vẫn thích đẻ nhiều con. Cộng tác viên (CTV) dân số đến vận động, hướng dẫn các biện pháp tránh thai để hạn chế mức sinh, nhiều người dân tỏ thái độ khó chịu”. Khi chúng tôi đến một số gia đình, nhiều người đã không ngần ngại nói: “Chúng tôi sinh nhiều hay ít cũng chẳng ảnh hưởng gì đến ai, mình sinh ra thì mình nuôi chứ có ai nuôi cho được ngày nào đâu mà phải kế hoạch”. Những suy nghĩ lệch lạc như thế đã khiến công tác dân số - KHHGĐ đã khó khăn lại càng khó khăn hơn.

Hiện nay, tỷ lệ sinh con thứ 3 của toàn thị xã Cam Ranh là 18%, trong đó xã Cam An Bắc đến 31,1%. Do nhận thức của một số người dân còn hạn chế nên nhiều gia đình ở đây không chỉ sinh con thứ 3 mà còn sinh đến con thứ 4, thứ 5. Họ chỉ biết rằng, họ có khả năng nuôi được những đứa con của mình, chứ chẳng nghĩ được sâu xa hơn là chính họ đã góp phần làm bùng nổ dân số hiện nay. Như vậy, sinh nhiều con không còn là chuyện nhỏ nằm trong phạm vi một gia đình mà ảnh hưởng rất lớn đến toàn xã hội.

Trên thực tế, đại đa số những gia đình sống hạnh phúc nhờ thực hiện tốt KHHGĐ. Chị Nguyễn Thị Phương Khanh tâm sự: “Hiện tại tôi có 2 con, vợ chồng tôi bàn nhau sẽ không sinh thêm nữa. Vì sinh nhiều vừa vất vả, lại chăm sóc con không đầy đủ, không chỉ khổ mình mà khổ cho cả con. Chúng tôi dừng lại ở 2 con để có điều kiện cho các cháu ăn học đến nơi đến chốn, con trai con gái gì cũng là con”. Hiện hai đứa con của chị đứa lớn học lớp 2, đứa bé đi nhà trẻ. Do có điều kiện chăm sóc nên đứa nào cũng bụ bẫm, ngoan ngoãn.

Việc sinh con thứ 3 đang có chiều hướng gia tăng, trước hết là do nhận thức của người dân khi hiểu sai lệch về Pháp lệnh Dân số. Phải có biện pháp tuyên truyền giáo dục cụ thể, thiết thực để người dân có nhận thức đúng đắn hơn về Pháp lệnh Dân số Nhưng trách nhiệm chính vẫn là người làm công tác dân số.

AN KHÁNH - CẨM VÂN


Khoản 3, Điều 17 Nghị định số 104/2003/NĐ-CP của Chính phủ ngày 16-9-2003 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Dân số. Mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có nghĩa vụ:

a. Thực hiện quy mô gia đình ít con - có một hoặc hai con, no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc và bền vững.

c. Tôn trọng lợi ích của Nhà nước, xã hội, cộng đồng và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức trong việc kiểm soát sinh sản và điều chỉnh quy mô dân số.

d. Thực hiện các quy định của pháp luật về dân số; các quy chế, điều lệ hoặc các hình thức khác của cơ quan, tổ chức; quy ước, hương ước của cộng đồng về dân số và KHHGĐ.