Kỷ niệm 10 năm Ngày Công tác xã hội Việt Nam (25-3-2016 - 25-3-2026):

Phát triển công tác xã hội theo hướng chuyên nghiệp, bền vững

Nhân kỷ niệm 10 năm Ngày Công tác xã hội (CTXH) Việt Nam (25-3-2016 - 25-3-2026), phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa có cuộc trao đổi với ông Trịnh Ngọc Hiệp - Phó Giám đốc Sở Y tế về những kết quả trong CTXH trên địa bàn tỉnh thời gian qua và định hướng phát triển thời gian tới.

- Ông có thể cho biết những kết quả nổi bật của công tác xã hội trên địa bàn tỉnh trong 10 năm qua?

- 10 năm qua, hoạt động CTXH trên địa bàn tỉnh đã từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội, hỗ trợ hiệu quả cho các đối tượng yếu thế. Để đạt được kết quả đó, toàn tỉnh đã triển khai đồng bộ Đề án phát triển nghề CTXH giai đoạn 2010 - 2020, tạo nền móng vững chắc cho CTXH; triển khai Chương trình phát triển CTXH giai đoạn 2021 - 2030, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho phát triển nghề. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với nhiều hình thức, góp phần nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và người dân về vai trò của CTXH.

Đến nay, toàn tỉnh đã bố trí hơn 330 công chức, viên chức, nhân viên và cộng tác viên thực hiện nhiệm vụ CTXH, từng bước hình thành mạng lưới cung cấp dịch vụ từ tỉnh đến cơ sở. Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng được triển khai thường xuyên. Từ năm 2021 đến 2025, toàn tỉnh đã tổ chức 94 lớp tập huấn, bồi dưỡng về CTXH cho hơn 7.000 lượt cán bộ, nhân viên, cộng tác viên. Công tác huy động nguồn lực xã hội được tăng cường, góp phần nâng cao hiệu quả trợ giúp xã hội. Các hoạt động phục hồi chức năng, hướng nghiệp, lao động trị liệu, hỗ trợ sinh kế được triển khai tại cộng đồng, giúp nhiều người yếu thế từng bước hòa nhập. Riêng giai đoạn 2021 - 2025, có hơn 1.700 trường hợp khó khăn được trợ giúp với tổng kinh phí hơn 6,2 tỷ đồng.

Sau khi kiện toàn mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh tiếp tục triển khai các chương trình, kế hoạch CTXH giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời củng cố, phát triển đội ngũ cộng tác viên CTXH cấp xã, bảo đảm tính liên thông, nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ ngay từ cơ sở.

- Việc phát triển mạng lưới cung cấp dịch vụ công tác xã hội tại các cơ sở y tế, giáo dục và cộng đồng đã tác động ra sao đến chất lượng chăm sóc, hỗ trợ người dân, nhất là người yếu thế, thưa ông?

- Những năm qua, Khánh Hòa từng bước hình thành mạng lưới cung cấp dịch vụ CTXH chuyên nghiệp trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội và cộng đồng. Tỉnh đã quan tâm đầu tư cơ sở vật chất và triển khai mô hình CTXH tại các cơ sở trợ giúp xã hội với tổng kinh phí khoảng 12,2 tỷ đồng. Tại 21 cơ sở trợ giúp xã hội công lập và ngoài công lập đều có đội ngũ nhân viên CTXH, tạo mạng lưới hỗ trợ đa dạng. Trong lĩnh vực y tế, hầu hết bệnh viện đã thành lập phòng CTXH, hoạt động hiệu quả trong công tác tư vấn tâm lý, hỗ trợ thủ tục khám, chữa bệnh, kết nối nguồn lực cho người bệnh có hoàn cảnh khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người bệnh.

Trong lĩnh vực giáo dục, hoạt động CTXH và tư vấn tâm lý học đường ngày càng được quan tâm. Nhiều trường học đã triển khai các hoạt động tư vấn, hỗ trợ học sinh trong việc giải quyết các vấn đề tâm lý, mối quan hệ gia đình, bạn bè và những khó khăn trong học tập, sinh hoạt. Qua đó, xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện và hỗ trợ học sinh phát triển toàn diện.

Mạng lưới cộng tác viên CTXH tại cộng đồng cũng được phát triển, tích cực tham gia rà soát đối tượng bảo trợ xã hội, tư vấn, kết nối nguồn lực và hỗ trợ người dân. Nhờ đó, nhiều người yếu thế được tiếp cận kịp thời các dịch vụ từ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tâm lý đến phục hồi chức năng và hòa nhập cộng đồng.

- Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xã hội trên địa bàn tỉnh đang gặp những khó khăn nào cần tháo gỡ, thưa ông?

- Nhận thức của một bộ phận cán bộ và người dân về vai trò của CTXH vẫn chưa đầy đủ, dẫn đến việc triển khai ở một số nơi chưa đồng bộ, hiệu quả chưa cao. Nhiều người dân chưa quen tiếp cận dịch vụ CTXH khi gặp vấn đề tâm lý, bạo lực gia đình hoặc các vấn đề xã hội khác. Nguồn nhân lực CTXH còn thiếu, chưa được đào tạo chuyên sâu và chưa ổn định, nhất là tại các cơ sở y tế, giáo dục và cộng đồng. Nhiều cán bộ, cộng tác viên còn kiêm nhiệm, trong khi nhu cầu trợ giúp xã hội ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, mạng lưới cung cấp dịch vụ chưa phát triển đồng bộ; cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn lực còn hạn chế, trong khi nhu cầu trợ giúp của người dân, đặc biệt là người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt... ngày càng đa dạng. Những khó khăn này cần từng bước được tháo gỡ để phát triển CTXH đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

- Thời gian tới, tỉnh sẽ triển khai những nhiệm vụ trọng tâm nào để xây dựng và phát triển công tác xã hội chuyên nghiệp, hiệu quả và bền vững, thưa ông?

Khám các bệnh về mắt cho người cao tuổi không nơi nương tựa tại Trung tâm Bảo trợ xã hội và Công tác xã hội tỉnh.

- Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 60% cơ sở y tế, giáo dục và các cơ sở liên quan có dịch vụ CTXH. Đồng thời, nhân rộng các mô hình CTXH tại các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở cai nghiện, trại giam, bệnh viện, trường học... nhằm hướng đến cung cấp dịch vụ toàn diện, hỗ trợ sinh kế và hòa nhập cộng đồng. Đặc biệt, đảm bảo ít nhất 90% trẻ mồ côi, bị bỏ rơi, nhiễm HIV/AIDS, khuyết tật nặng hoặc bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh... được tiếp cận dịch vụ CTXH phù hợp. Việc đào tạo, bồi dưỡng và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và cộng tác viên làm CTXH được thực hiện thường xuyên. Mỗi năm, có khoảng 200 người được tập huấn, hướng tới 70% cán bộ y tế và các cơ sở liên quan được đào tạo về CTXH. Không chỉ vậy, hoạt động truyền thông, hợp tác và kiểm tra, giám sát được tăng cường; việc huy động nguồn lực cho CTXH được đa dạng hóa.

Để thực hiện các mục tiêu nêu trên, thời gian tới, tỉnh tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về CTXH; triển khai hiệu quả các chương trình, đề án của Chính phủ. Đồng thời, thực hiện các quy định về tiêu chuẩn nghề nghiệp, tổ chức cung cấp dịch vụ và bảo đảm điều kiện hoạt động cho đội ngũ nhân viên CTXH. Cùng với đó, tiếp tục phát triển mạng lưới dịch vụ và nguồn nhân lực theo hướng chuyên nghiệp, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, nhân viên, cộng tác viên trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, tư pháp, bảo trợ xã hội và cộng đồng.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ mở rộng, nâng cao chất lượng mạng lưới cung cấp dịch vụ CTXH tại cơ sở y tế, cơ sở trợ giúp xã hội, trường học, cơ sở tư pháp và cộng đồng; tăng khả năng tiếp cận dịch vụ chất lượng cho người dân. Các cấp, ngành đẩy mạnh phối hợp, tăng cường xã hội hóa, huy động sự tham gia của toàn xã hội trong trợ giúp các nhóm yếu thế. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, cung cấp dịch vụ CTXH sẽ được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Trong lĩnh vực y tế, các cơ sở tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động CTXH, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, hỗ trợ người bệnh.

Với những định hướng trên, CTXH được kỳ vọng phát triển ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả, nhân văn, góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện, bền vững, hướng tới mục tiêu “CTXH - Sáng tạo chuyên nghiệp - Vươn mình đột phá”, vì hạnh phúc của Nhân dân.

- Xin cảm ơn ông!

VĂN GIANG (Thực hiện)