An cư cho người thu nhập thấp - Kỳ 1: Giấc mơ về một mái ấm 

Có một mái nhà của riêng mình là ước mơ còn xa đối với nhiều người lao động, người thu nhập thấp. Khi giá nhà ở thương mại ngày càng vượt quá khả năng tích lũy của nhiều gia đình, nhà ở xã hội (NƠXH) trở thành cánh cửa quan trọng để hiện thực hóa giấc mơ an cư. Với quyết tâm hoàn thành chỉ tiêu phát triển NƠXH theo nghị quyết của Chính phủ, tỉnh đang tập trung nguồn lực, thúc đẩy các dự án, tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, thủ tục, giá bán. Đồng thời, đa dạng loại hình nhà ở để những mái ấm vừa túi tiền ngày càng đến gần hơn với người thực sự có nhu cầu.

Kỳ 1: Giấc mơ về một mái ấm 

Với nhiều người lao động, người thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh, có một mái ấm ổn định vẫn là niềm mong mỏi được vun đắp qua nhiều năm tích góp, chờ đợi. Khi những dự án NƠXH đang từng bước thành hình, giấc mơ an cư của hàng nghìn gia đình cũng được thắp lên với nhiều hy vọng.

Niềm vui trong căn hộ mới

Ngày nhận căn hộ mới, vợ chồng anh Cao Ngọc Niệm (phường Phan Rang) không giấu được niềm vui. Đi hết căn phòng này đến căn phòng khác, anh chị đã bắt đầu hình dung chỗ kê chiếc giường, góc học tập của con, gian bếp nhỏ sẽ đỏ lửa mỗi chiều. Căn hộ không quá rộng, cũng chẳng phải một tài sản xa hoa, nhưng đó là mái nhà mà gia đình đã mong đợi từ lâu. “Vợ chồng tôi đã có hơn 10 năm ở trọ. Căn phòng chỉ rộng hơn 25m² nhưng có tới 4 người sinh hoạt, các con ngày càng lớn nên rất chật chội, bất tiện. Sau nhiều năm dành dụm, vợ chồng tôi cũng tích góp được một khoản tiền để đối ứng mua NƠXH. May mắn, gia đình được mua căn hộ gần 70m², có 2 phòng ngủ rộng rãi, thoáng mát tại Dự án NƠXH MK Central City. Từ nay, số tiền trước đây thuê trọ sẽ được dùng để trả khoản vay Ngân hàng Chính sách xã hội hằng tháng. Có được căn nhà của riêng mình sau nhiều năm mong đợi, cả gia đình rất phấn khởi”, anh Niệm chia sẻ.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trần Phong, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cùng các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút khởi công Dự án Nhà ở xã hội CT-01 Khu đô thị An Bình Tân (phường Nam Nha Trang).

Giấc mơ về một mái ấm tại Nha Trang sau nhiều năm mong đợi của chị Nguyễn Thanh Mai (quê Nghệ An) cũng đã trở thành hiện thực. Đang làm nhân viên văn phòng tại một công ty du lịch, chị Mai cho biết, trước đây với mức thu nhập khoảng 12 triệu đồng/tháng, việc mua một căn hộ thương mại gần như nằm ngoài khả năng. Vì vậy, NƠXH là lựa chọn phù hợp để chị có thể hiện thực hóa mong muốn an cư tại phố biển. Sau khi được mua và nhận bàn giao căn hộ NƠXH tại Khu đô thị mới Phước Long 2, bài toán tài chính cũng trở nên rõ ràng hơn. Mỗi tháng, sau khi trang trải các khoản sinh hoạt, chị có thể dành khoảng 6 triệu đồng để cân đối trả khoản vay mua nhà. “Có một căn nhà ở Nha Trang là mong mỏi của tôi suốt nhiều năm qua. Với đồng lương hiện tại, tôi không thể mua nổi căn hộ thương mại nên NƠXH là lựa chọn phù hợp nhất. Giờ đây đã có căn nhà của riêng mình, tôi rất vui và yên tâm hơn để làm việc, ổn định cuộc sống, gắn bó lâu dài với Nha Trang”, chị Mai chia sẻ.

Niềm vui của cư dân trong ngày nhận nhà mới Dự án nhà ở xã hội MK Central City (phường Phan Rang).

Niềm vui của gia đình anh Niệm, chị Mai cũng là cảm xúc của nhiều gia đình đã chạm tay vào giấc mơ có một nơi ở ổn định. Từ nay, sau mỗi ngày làm việc, họ có một căn nhà thực sự để trở về; không còn nỗi lo chuyển chỗ ở, tiền thuê nhà tăng hay phải dành một phần lớn thu nhập hằng tháng cho chỗ trọ.

Nhu cầu vẫn còn rất lớn

Hiện nay, vẫn còn rất nhiều người lao động đang trên hành trình tìm kiếm một mái ấm phù hợp với thu nhập. Với họ, giấc mơ có nhà vẫn là những tháng ngày dành dụm, chuẩn bị hồ sơ và chờ đợi cơ hội từ những dự án NƠXH đang từng bước thành hình. Họ dõi theo thông tin mỗi khi có dự án được mở bán. Có người đã chuẩn bị sẵn hồ sơ, chỉ chờ cơ hội đăng ký. Cũng có người từng đến rất gần với căn nhà mơ ước nhưng rồi phải tiếp tục chờ đợi khi số người đăng ký vượt quá nguồn căn hộ được đưa ra thị trường. Anh Nguyễn Minh Tuấn (quê Ninh Bình) là một trường hợp như vậy. Hơn 5 năm vào Nha Trang sinh sống, làm việc nhưng anh vẫn phải thuê trọ vì chưa có điều kiện mua nhà. Cách đây vài năm, anh từng nộp hồ sơ mua NƠXH tại khu vực phường Phước Long cũ (nay thuộc phường Nam Nha Trang). Tuy đủ điều kiện tham gia nhưng do số lượng người đăng ký quá đông, sau khi bốc thăm anh không có suất mua. Mới đây, anh Tuấn tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đăng ký mua căn hộ tại một dự án NƠXH ở khu vực Bắc Nha Trang. “Lần trước không bốc thăm được suất mua nhà nên tôi khá tiếc. Lần này, tôi đã chuẩn bị hồ sơ và nộp thông qua chủ đầu tư để chuyển Sở Xây dựng kiểm tra. Tôi chỉ mong hồ sơ đủ điều kiện và may mắn có cơ hội mua được một căn hộ. Sau hơn 5 năm ở trọ, có một căn nhà của riêng mình tại Nha Trang là điều tôi mong mỏi nhất”, anh Tuấn chia sẻ.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh kiểm tra tiến độ triển khai Dự án Nhà ở xã hội MK Riviera (CT-02) tại Khu đô thị An Bình Tân (phường Nam Nha Trang).

Không chỉ anh Tuấn, rất nhiều công nhân, viên chức, người lao động và những gia đình trẻ đang ngóng chờ một căn hộ phù hợp với khả năng tài chính của mình. Theo thống kê của ngành xây dựng, hiện có khoảng 157.000 người đăng ký mua, thuê mua NƠXH trên địa bàn tỉnh. Điều đó phần nào cho thấy sức ép rất lớn về chỗ ở đối với nhóm người thu nhập thấp, nhất là tại những đô thị lớn, khu vực tập trung đông lao động. Đằng sau những con số là rất nhiều hoàn cảnh khác nhau. Đó có thể là đôi vợ chồng trẻ nhiều năm ở trọ nhưng khoản tích lũy vẫn chưa theo kịp giá nhà; một công nhân mong có chỗ ở ổn định gần nơi làm việc; hay một viên chức trẻ cần một căn hộ vừa sức để yên tâm gắn bó lâu dài với địa phương...

Giải quyết bài toán cung - cầu

Theo chỉ tiêu Chính phủ giao, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh hoàn thành 10.088 căn NƠXH, chưa bằng 1/15 nhu cầu hiện nay. Khoảng cách lớn ấy cho thấy áp lực tạo lập thêm nguồn nhà ở vừa túi tiền trong những năm tới. Với nhu cầu thực tế, Khánh Hòa đang chủ động mở rộng nguồn cung cao hơn chỉ tiêu được giao. Tuy nhiên, ngay cả khi toàn bộ số căn hộ này được đưa vào sử dụng, nguồn cung vẫn còn khoảng cách khá xa so với nhu cầu. Bởi vậy, bài toán đặt ra không chỉ là đẩy nhanh những dự án hiện có mà còn phải tiếp tục tạo thêm nguồn cung, chuẩn bị quỹ đất và tháo gỡ các điểm nghẽn để những căn hộ trong kế hoạch sớm trở thành những mái ấm thực sự của người dân.

Phường Nam Nha Trang là địa phương có nhiều dự án nhà ở xã hội được xây dựng.

Một vấn đề khác đặt ra là nhu cầu của người lao động không chỉ dừng ở việc mua nhà. Tại cuộc làm việc với Bộ Xây dựng mới đây, lãnh đạo tỉnh nhận định sau năm 2027, khi các khu kinh tế, khu công nghiệp phát triển mạnh, nhu cầu lưu trú của công nhân sẽ rất lớn. Trong số đó, nhiều lao động trẻ, người mới đến làm việc hoặc chưa có điều kiện tài chính để sở hữu căn hộ trước mắt chỉ cần một nơi ở ổn định, gần nơi làm việc với mức thuê phù hợp. Do đó, bên cạnh NƠXH để bán, việc phát triển nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân cần được chuẩn bị từ sớm. 

Theo ông Trần Quang Ngọc - Phó Giám đốc Sở Xây dựng, để phát triển nhà ở cho thuê sát với nhu cầu thực tế, trong quý III/2026, Sở Xây dựng sẽ chủ trì rà soát tổng thể nhu cầu nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân và nhà ở cho người lao động trên địa bàn tỉnh. Trong đó, các địa phương sẽ xác định nhu cầu của từng nhóm đối tượng, đồng thời rà soát quy hoạch, quỹ đất, quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước và những khu vực thuận lợi về giao thông, dịch vụ, việc làm để đề xuất vị trí ưu tiên phát triển. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ từng bước hình thành nguồn cung nhà ở cho thuê phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của người dân, nhất là công nhân, người lao động và các nhóm chưa có điều kiện sở hữu nhà.

MẠNH HÙNG

Kỳ 2: Thúc đẩy đầu tư các dự án

(Xem tiếp Báo Khánh Hòa thứ Sáu, ngày 21-8-2026)