Định vị không gian phát triển vươn tầm - Kỳ 3: Kiến tạo động lực phát triển mới

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất mà còn tạo nền tảng cho quá trình tái cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh cao. Trên cơ sở phát huy lợi thế tổng hợp về biển, hạ tầng, năng lượng và vị trí kết nối vùng, tỉnh định hướng hình thành những động lực tăng trưởng mới, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế biển và chuyển đổi số làm nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11 - 12%/năm và từng bước trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại của cả nước.

Tái cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại

Nhiều năm qua, kinh tế Khánh Hòa duy trì tốc độ tăng trưởng khá song vẫn phụ thuộc đáng kể vào du lịch nghỉ dưỡng và các ngành dịch vụ truyền thống. Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh lần này hướng đến tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng đa dạng hóa các động lực tăng trưởng, giảm phụ thuộc vào một số lĩnh vực đơn lẻ, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng trong từng ngành. Theo định hướng quy hoạch, du lịch tiếp tục giữ vai trò ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời chuyển mạnh từ phát triển theo số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị. Khánh Hòa hướng tới xây dựng hệ sinh thái đô thị biển đạt chuẩn quốc tế, phát triển dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp, chăm sóc sức khỏe, dưỡng lão và các loại hình du lịch trải nghiệm, từng bước đưa địa phương trở thành điểm đến ven biển hàng đầu khu vực. Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh đón khoảng 15 triệu lượt khách, trong đó có 6 triệu lượt khách quốc tế; thời gian lưu trú bình quân đạt trên 3,5 ngày. 

Khu vực Cà Ná tập trung phát triển công nghiệp - đô thị - cảng biển.

Song song với phát triển du lịch, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI) được xác định là một trong những trụ cột mới của nền kinh tế. Tỉnh định hướng thu hút đầu tư xây dựng các trung tâm dữ liệu (Data Center), phát triển hạ tầng số, từng bước đưa kinh tế số chiếm hơn 30% GRDP vào năm 2030. Dữ liệu lớn và AI sẽ được ứng dụng trong quản trị đô thị thông minh, điều hành cảng biển, logistics, sản xuất và cung cấp dịch vụ công. Theo đồng chí Trần Hòa Nam - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh không đơn thuần là sắp xếp lại không gian phát triển sau hợp nhất mà còn là quá trình tái tổ chức mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại. Các ngành kinh tế được tổ chức trong một hệ sinh thái liên kết, lấy khoa học - công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và quản trị số làm nền tảng để nâng cao năng suất lao động, chuyển hóa lợi thế tự nhiên thành năng lực cạnh tranh và hướng tới mục tiêu GRDP bình quân đầu người trên 15.000 USD vào năm 2030.

Trong lĩnh vực kinh tế biển, quy hoạch ưu tiên phát triển công nghệ hàng hải, đóng mới và sửa chữa tàu biển trọng tải lớn, dịch vụ hàng hải chất lượng cao cùng các loại hình du lịch biển hiện đại. Đồng thời, Khu Kinh tế Vân Phong và các khu công nghiệp được ưu tiên quỹ đất để phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, phấn đấu đưa khu vực công nghiệp - xây dựng chiếm hơn 40% GRDP vào năm 2030.

Lấy năng lượng sạch và chế biến sâu làm lợi thế cạnh tranh

Với tiềm năng bức xạ mặt trời và tốc độ gió bình quân vượt trội, Khánh Hòa hội đủ điều kiện thực tế để vươn lên thành trung tâm năng lượng sạch lớn nhất cả nước. Vì vậy, năng lượng được quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, tận dụng tối đa nguồn năng lượng mặt trời, điện gió ngoài khơi với tổng công suất dự kiến đạt hơn 12.000MW vào năm 2030, kết hợp với các dự án điện hạt nhân theo định hướng của Trung ương. Việc tiên phong chuyển đổi năng lượng sạch không chỉ cung cấp nguồn năng lượng xanh ổn định cho các khu công nghiệp sinh thái nội tỉnh mà còn giúp các sản phẩm xuất khẩu từ Khánh Hòa sở hữu “chứng chỉ carbon”, dễ dàng vượt qua các rào cản kỹ thuật khắt khe khi gia nhập thị trường Bắc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).

Đồng chí Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, sau hợp nhất, Khánh Hòa có thêm lợi thế về không gian phát triển, kinh tế biển, logistics và năng lượng. Trong giai đoạn tới, tỉnh sẽ nghiên cứu hình thành Trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo Khánh Hòa, gắn phát triển năng lượng với công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics và chuỗi giá trị sản xuất, qua đó tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương và khu vực.

Đối với nông nghiệp và thủy sản, quy hoạch chuyển trọng tâm từ sản xuất nguyên liệu sang chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng. Tỉnh ưu tiên đầu tư hạ tầng chế biến nông sản, thủy sản và sản phẩm sinh học biển; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học trong bảo quản sau thu hoạch, chế biến và chiết xuất các hợp chất có giá trị cao. Mục tiêu là hình thành các cụm công nghiệp chế biến tập trung tại khu vực phía nam, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông - thủy sản công nghệ cao và nâng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh lên hơn 4 tỷ USD vào năm 2030.

Khu vực phía nam tỉnh được quy hoạch để phát triển thành trung tâm năng lượng của vùng Nam Trung Bộ.

Lan tỏa động lực liên kết vùng

Một trong những điểm nhấn của Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh là mở rộng vai trò của Khánh Hòa trong liên kết vùng. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, đồng thời là đầu mối kết nối giữa khu vực duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên thông qua hệ thống cảng biển, sân bay và các hành lang kinh tế. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh tập trung đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông, logistics và hạ tầng đô thị. Việc triển khai các dự án trọng điểm như: Đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía đông; đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột cùng định hướng mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, phát triển hệ thống cảng nước sâu Vân Phong và Cà Ná sẽ tạo nên mạng lưới kết nối đa phương thức, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng. 

Bên cạnh phát triển khu vực ven biển, Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh chú trọng thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng và miền núi theo hướng hài hòa, bền vững. Quá trình đô thị hóa được gắn với xây dựng nông thôn mới, phát triển hạ tầng xã hội, bảo vệ môi trường và khai thác hiệu quả không gian biển gắn với đất liền, tạo điều kiện để Khánh Hòa tham gia sâu hơn vào các chuỗi liên kết kinh tế trong nước và quốc tế.

Nhìn tổng thể, những động lực phát triển mới được xác lập trong Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh không tồn tại riêng lẻ mà được kết nối thành một hệ sinh thái kinh tế thống nhất. Sự kết hợp giữa các cực tăng trưởng, các hành lang kinh tế, hệ thống hạ tầng chiến lược cùng các trụ cột phát triển mới sẽ tạo nền tảng để Khánh Hòa nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư, tạo thêm việc làm, cải thiện thu nhập và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển. 

ĐÌNH LÂM - MẠNH HÙNG - VĂN KỲ