Gỡ khó để nhân rộng nuôi biển công nghệ cao

Mô hình thí điểm nuôi biển công nghệ cao (CNC) do Quỹ Thiện Tâm - Tập đoàn Vingroup hỗ trợ, sau 1 năm nhân rộng tại các vùng biển trong tỉnh đã cho thấy hiệu quả kinh tế, cũng như tính khả thi về mặt kỹ thuật và tổ chức sản xuất, tuy nhiên vẫn còn một số vướng mắc. UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương quan tâm tháo gỡ nhằm thúc đẩy, nhân rộng mô hình nuôi biển CNC trên địa bàn tỉnh.

Khẳng định hiệu quả

Sau thành công của mô hình thí điểm nuôi biển CNC tại vùng biển mở Cam Lập (xã Nam Cam Ranh) giai đoạn 2023 - 2024, đầu năm 2025, với sự tài trợ của Quỹ Thiện Tâm - Tập đoàn Vingroup, UBND tỉnh tiếp tục ban hành kế hoạch nhân rộng mô hình này tại 4 vùng quy hoạch nuôi biển của tỉnh gồm: Hòn Nội (xã Cam Lâm); Đầm Bấy (phường Nha Trang), vùng quy hoạch nuôi biển phường Đông Ninh Hòa và xã Nam Ninh Hòa; vùng quy hoạch nuôi biển xã Đại Lãnh và xã Vạn Hưng, với sự tham gia của 70 hộ nuôi biển CNC bằng lồng HDPE. Qua 1 năm triển khai, có 5 hộ nuôi ở Đầm Bấy, 17 hộ nuôi ở Hòn Nội, 2 hộ nuôi ở Bãi Giông (phường Đông Ninh Hòa) và 5 hộ nuôi ở mũi Cổ Cò (xã Đại Lãnh) đạt hiệu quả kinh tế, chứng minh được khả năng kiểm soát rủi ro và cho năng suất cao của lồng nuôi HDPE trong điều kiện nuôi trên vùng biển hở, xa bờ.

Ngư dân nuôi biển công nghệ cao tại khu vực Hòn Nội thu hoạch cá thương phẩm.

Điển hình, tại khu vực Đầm Bấy, 5 hộ thả nuôi cá biển trong 10 lồng HDPE (mỗi lồng có thể tích 800m³). Cá giống sau khi ương trong lồng gỗ truyền thống, đạt trọng lượng 50 đến 60g/con thì thả vào lồng HDPE. Trong vụ nuôi năm 2025, các hộ thu hoạch đợt đầu (tại 50% số lồng) cho sản lượng 50 tấn, kích cỡ thu hoạch trung bình 0,7 đến 1kg/con, tỷ lệ sống đạt hơn 85%. Sau khi trừ chi phí, khấu hao lồng nuôi, lợi nhuận thu được khoảng 1,7 tỷ đồng (trung bình 485 triệu đồng/lồng nuôi). Theo các hộ nuôi, nhờ nuôi cá tại vùng biển hở, xa bờ nên chất lượng nước tốt hơn; ngoài ra, kích cỡ giống cá thả lớn giúp tỷ lệ sống đạt cao hơn và thời gian nuôi ngắn hơn so với nuôi lồng gỗ truyền thống từ 1 đến 1,5 tháng, giúp tiết giảm chi phí, vì thế lợi nhuận đạt cao hơn.

Ông Phương Minh Nam - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh cho biết: “Mô hình thí điểm nuôi biển CNC tại vùng biển mở Cam Lập (xã Nam Cam Ranh) giai đoạn 2023 - 2024 khi nhân rộng ra các vùng biển khác trong tỉnh đã khẳng định được hiệu quả kinh tế và cho thấy tính khả thi về mặt kỹ thuật và tổ chức sản xuất trong nuôi biển CNC. Trong điều kiện các khu vực ven bờ đã được nuôi với mật độ cao, nhiều khu vực được quy hoạch cho phát triển các lĩnh vực khác, vì vậy, việc phát triển nuôi biển ở vùng biển hở theo hướng CNC là xu thế tất yếu, phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh. Mặt khác, việc mở rộng các khu vực nuôi xa bờ sẽ góp phần giãn mật độ nuôi ven bờ, giảm áp lực môi trường, đồng thời khai thác hiệu quả diện tích mặt nước biển hở nhiều tiềm năng. Tuy nhiên, muốn phát triển nuôi biển CNC hướng ra xa bờ cần tháo gỡ một số vấn đề khó khăn đang đặt ra hiện nay. Đó là, cần tổ chức lại sản xuất, thu hút đầu tư vào nuôi biển CNC; đầu tư cầu cảng phục vụ vận chuyển con giống, thức ăn và vật tư sản xuất ra các vùng nuôi biển hở, xa bờ; cần có chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi lồng nuôi truyền thống sang lồng nuôi sử dụng vật liệu nhựa HDPE; tiếp tục khuyến khích người dân tham gia nhân rộng mô hình”.

Tháo gỡ khó khăn

Theo ông Lê Đình Khiêm - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo, nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong nhân rộng mô hình nuôi biển CNC trên địa bàn tỉnh, mới đây, UBND tỉnh đã có công văn giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các địa phương: Bắc Cam Ranh, Nam Cam Ranh, Cam Linh nghiên cứu, đề xuất vị trí bến thủy nội địa mới (cầu đò) phục vụ hậu cần nghề nuôi biển CNC. Đồng thời, yêu cầu UBND các địa phương: Đại Lãnh, Vạn Hưng, Nam Ninh Hòa, Cam Ranh, Cam Linh, Nam Cam Ranh, Bắc Cam Ranh, Cam Lâm tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia nhân rộng mô hình nuôi biển CNC; khẩn trương đôn đốc các hộ dân đã đăng ký tham gia đối ứng vốn tiến hành lắp đặt, hạ thủy lồng nuôi theo đúng tiến độ đề ra, đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu đối với 40 mô hình còn thiếu theo kế hoạch đã được UBND tỉnh phê duyệt, nhất là xã Nam Cam Ranh còn 14 hộ, phường Cam Ranh còn 9 hộ và phường Cam Linh còn 7 hộ.

Nuôi biển công nghệ cao tại khu vực Đầm Bấy (phường Nha Trang).

Để phát triển sản xuất và thu hút đầu tư trong nuôi biển CNC, UBND tỉnh còn giao Liên minh Hợp tác xã (HTX) tỉnh chủ trì hướng dẫn thành lập các HTX nuôi biển, khuyến khích các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm nuôi biển CNC tham gia liên kết sản xuất tại các vùng nuôi xa bờ; giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì nghiên cứu, tham mưu quy định về trình tự, thủ tục giao khu vực biển cho doanh nghiệp nhằm tạo cơ sở pháp lý để kêu gọi đầu tư hạ tầng đồng bộ tại các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung; chủ động phối hợp với Liên minh HTX tỉnh tiếp tục theo dõi, hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ dân trong quá trình tổ chức nuôi biển và vận hành lồng nuôi HDPE; chủ động phối hợp với Quỹ Thiện Tâm - Tập đoàn Vingroup để sớm có ý kiến phản hồi về việc khảo sát, mở rộng các vùng nuôi biển CNC trên địa bàn tỉnh.

Ngoài ra, UBND tỉnh đề nghị Quỹ Thiện Tâm - Tập đoàn Vingroup trong thời gian chờ hoàn thiện thủ tục đầu tư xây dựng bến thủy nội địa mới, quan tâm hỗ trợ 2 phương tiện vận chuyển chuyên dụng cho HTX Nuôi biển CNC Hòn Nội và HTX Nuôi biển CNC Cam Ranh nhằm giải quyết khó khăn cấp bách về việc vận chuyển con giống, thức ăn, vật tư cho hộ thành viên, đảm bảo tính khả thi về mặt kinh tế của chuỗi sản xuất.

HẢI LĂNG