Tiếp tục hoàn thiện thể chế để phát triển hạ tầng đường sắt

Sáng 3-3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ 7 của Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt. Dự phiên họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc. Phiên họp được kết nối trực tuyến với 18 tỉnh, thành phố có các dự án đường sắt đi qua. Tại điểm cầu Khánh Hòa, đồng chí Lê Huyền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành tham dự.

Theo báo cáo của lãnh đạo Bộ Xây dựng, từ sau Phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo ngày 31-1-2026 đến nay, lãnh đạo Chính phủ giao 22 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương. Ngày 22-2-2026, Thủ tướng Chính phủ chủ trì đoàn công tác kiểm tra thực địa và làm việc về Dự án đường sắt đô thị đoạn Nhổn - ga Hà Nội. Các bộ, ngành, địa phương đã tập trung chỉ đạo, điều hành chủ động, quyết liệt, nỗ lực, đến nay đã hoàn thành 8 nhiệm vụ; 12 nhiệm vụ đang thực hiện trong hạn; 2 nhiệm vụ quá hạn do cần lấy ý kiến nhiều bộ, ngành liên quan, ý kiến của cấp có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu chỉ đạo tại phiên họp. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đối với Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam, đến nay đã phê duyệt nhiệm vụ công tác lập hồ sơ chuyển mục đích sử dụng rừng, đánh giá tác động môi trường; tư vấn đang xây dựng kế hoạch đấu thầu, nhiệm vụ, dự toán và hồ sơ mời thầu các gói thầu tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, tư vấn thẩm tra, tư vấn giám sát khảo sát (kế hoạch hoàn thành trong tháng 3 để tổ chức lựa chọn các tư vấn trong quý II). Thực hiện ý kiến của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp Ban Chỉ đạo ngày 31-1-2026, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện báo cáo lựa chọn công nghệ, đối tác, báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ. Về triển khai Nghị quyết số 265 của Quốc hội, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã xin ý kiến 12 bộ, ngành, 15 địa phương liên quan về dự thảo tờ trình kèm theo dự thảo nghị quyết của Chính phủ. Đến ngày 2-3, đã có 10 bộ, 14 địa phương, 2 cơ quan liên quan có ý kiến góp ý; Bộ Xây dựng tiếp thu, giải trình và hoàn thiện trình Chính phủ trong tháng 3.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Huyền phát biểu tại phiên họp.

Về công tác giải phóng mặt bằng, các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã tích cực rà soát, kiểm đếm khối lượng giải phóng mặt bằng, di dời đường điện và triển khai xây dựng các khu tái định cư. Các địa phương đang rà soát nhu cầu vốn năm 2026 để Bộ Xây dựng phân khai kế hoạch vốn trong tháng 3. Về công tác bố trí vốn và giải ngân, dự án được giao kế hoạch vốn năm 2026. Chủ đầu tư đang phối hợp với các địa phương rà soát, phân khai vốn.

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng tập trung chỉ đạo triển khai xây dựng đề cương nhiệm vụ, lập hồ sơ mời thầu xong trong tháng 3, lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II; trình Chính phủ ban hành Nghị quyết triển khai Nghị quyết số 265 của Quốc hội trong tháng 3

Quang cảnh phiên họp tại điểm cầu Khánh Hòa.

Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam có tổng chiều dài tuyến đoạn qua Khánh Hòa khoảng 191,8km. Trên địa bàn tỉnh được bố trí 3 nhà ga, gồm 2 ga hành khách (ga Diên Khánh, ga Tháp Chàm), 1 ga hàng hóa (ga Ninh Hòa) để kết nối và trung chuyển hàng hóa với Khu Kinh tế Vân Phong. Trên toàn tuyến có 4 trạm bảo dưỡng được đặt tại các xã Tu Bông, Cam An, Xuân Hải và Phước Hà. Dự án đi qua 25 xã và 4 phường của tỉnh Khánh Hòa, với điểm đầu từ xã Đại Lãnh, giáp ranh với địa phận tỉnh Đắk Lắk; điểm cuối ở xã Phước Hà, giáp ranh với địa phận tỉnh Lâm Đồng. Hiện nay, các ban quản lý dự án của tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Huyền kiến nghị Bộ Xây dựng sớm hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi và bàn giao mốc giải phóng mặt bằng ngoài thực địa, làm cơ sở để địa phương triển khai các bước tiếp theo. Đồng thời, trong quá trình lập hồ sơ khả thi, quan tâm phối hợp chặt chẽ với địa phương để rà soát, xem xét điều chỉnh cục bộ hướng tuyến tại các vị trí vướng mắc liên quan đến công trình tôn giáo, tín ngưỡng, nghĩa trang (nếu bảo đảm điều kiện) nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống và tâm linh của Nhân dân.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính biểu dương, đánh giá cao Bộ Xây dựng và các bộ, ngành, địa phương đã tích cực triển khai nhiệm vụ được giao, đồng thời đề nghị thời gian tới tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng đường sắt có tầm nhìn trong 100 năm; đa dạng hóa các nguồn vốn, bao gồm vốn Nhà nước, tư nhân, vốn vay nước ngoài; huy động sự đóng góp của người dân trong giải phóng mặt bằng; có kế hoạch tối ưu hóa hiệu quả khai thác các tuyến đường sắt. Các bộ, ngành, địa phương cần phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai; tiếp tục nỗ lực bảo đảm tiến độ, chất lượng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; các bước tư vấn, chỉ định thầu cần tuân thủ quy định của pháp luật; rà soát định mức đơn giá, định mức đầu tư, đảm bảo tính đúng, tính đủ.

VĂN KỲ