Lỗ Gia từng bước chuyển mình

Thời gian gần đây, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) ở thôn Lỗ Gia, xã Suối Tiên (huyện Diên Khánh, Khánh Hòa) đã chủ động lao động sản xuất, vươn lên thoát nghèo; dần dần bỏ lối sống du canh du cư, trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước.

 

Nhộn nhịp trên cánh đồng lúa nước

 

Trở lại thôn Lỗ Gia vào những ngày giữa tháng 7, đi qua cánh đồng của thôn, chúng tôi thấy nhiều người dân đang ra sức cấy cày để gieo sạ cho vụ lúa hè thu. Hỏi chuyện, ông A Thanh - một trong những người tiên phong sản xuất lúa nước nơi đây phấn khởi cho biết: “Đây là vụ lúa đầu tiên người dân trong thôn chủ động tất cả các khâu từ cày, cấy, giống lúa, phân bón để sản xuất lúa nước”. 

 

Chiếc máy cày được tỉnh hỗ trợ kinh phí đang hoạt động hết công suất để giúp người dân nhanh chóng vào vụ lúa mới.

 

 

Cách đó không xa, trên mảnh ruộng 1,2 sào của gia đình, chị Cao Mướp đang chờ máy cày làm đất xong để gieo sạ lúa cho vụ mùa mới. Chị vui vẻ trò chuyện: “Mấy năm gần đây, hạn hán kéo dài, rẫy chuối của gia đình luôn mất mùa, nhờ có ruộng lúa này mà gia đình cũng đủ ăn, không lo đói như trước...”. Dứt câu chuyện với chúng tôi cũng là lúc chiếc máy cày hoàn thành phần việc ở mảnh ruộng của gia đình chị Mướp. Chị hối hả lấy bao lúa giống đã được chuẩn bị để gieo sạ... 

 

Buổi chiều, trên cánh đồng lúa nước thôn Lỗ Gia nhộn nhịp hẳn lên bởi tiếng máy cày, tiếng nông dân í ới gọi nhau mang lúa giống ra gieo. Được biết, cách đây vài năm, Nhà nước hỗ trợ cho thôn 2 máy cày phục vụ sản xuất. Hiện nay, 2 chiếc máy được sử dụng hết công suất trên 8ha đồng ruộng của 60 hộ dân. 

 

Thoát nghèo nhờ chăm chỉ làm ăn

 

Rời cánh đồng lúa, vào sâu trong thôn, chúng tôi thấy gia đình chị Cao Thị Xuân đang thu dọn các gốc xoài hiệu quả thấp trong vườn nhà vừa mới chặt hạ để trồng chanh, bưởi. Tuy hoàn cảnh mẹ góa con côi, một mình chị Xuân làm lụng để nuôi 4 đứa con, nhưng gia đình chị là một trong những hộ có kinh tế khá trong thôn. Hiện nay, ngoài 1ha rẫy chuối, chị Xuân còn trồng cây ăn quả (xoài, chanh, bưởi), làm ruộng lúa nước, nuôi heo đen (do huyện, xã hỗ trợ đầu tư từ đầu năm 2014 đến nay). Chị Xuân phấn khởi nói: “Được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, sau 1 năm chăn nuôi, sản xuất, trừ các chi phí, gia đình tôi cũng đủ tiền trang trải cuộc sống, nuôi con ăn học...”.  Ông Lê Rơi - Bí thư Chi bộ thôn Lỗ Gia nhận xét: “Hộ chị Cao Thị Xuân là một điển hình của thôn trong việc chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất, vươn lên thoát nghèo”.

 

Chị Cao Thị Xuân chăm sóc vườn cây mới trồng

 

Gia đình ông Bo Bo Thành Khân cũng là hộ có thu nhập cao nhờ chủ động trong trồng trọt, sản xuất, chăn nuôi. Đây là hộ khá giả nhất trong thôn, trong nhà ông có đầy đủ những vật dụng cần thiết như: xe máy, tủ lạnh, bếp gas... 8 người con của ông hầu hết đã có gia đình và công việc ổn định. “Gia đình có được như hôm nay cũng nhờ các cấp chính quyền quan tâm giúp đỡ, triển khai có hiệu quả nhiều mô hình sản xuất như: trồng lúa nước, nuôi heo đen... mang lại hiệu quả trong những năm qua. Gia đình tôi vừa làm vừa trả nợ, tích lũy để thoát nghèo”, ông Khân nói. 

 

Thay đổi dần những thói quen 

 

Là 1 trong 2 thôn ở huyện Diên Khánh tập trung khá đông người Raglai sinh sống, hiện nay, thôn Lỗ Gia có 69 hộ ĐBDTTS với 273 nhân khẩu, trong đó có 33 hộ nghèo, 36 hộ cận nghèo. Từ trước năm 2004, phần lớn người dân nơi đây đều là hộ nghèo, vẫn giữ tập quán sản xuất theo kiểu du canh du cư, dựa vào nương rẫy với các loại cây trồng chủ đạo là bắp, chuối. “Khi thời tiết thuận lợi, cây bắp, cây chuối trên nương rẫy cho quả (chủ yếu là vụ chuối Tết) thì đồng bào nơi đây mới có thu nhập để trang trải cuộc sống; nếu hạn hán kéo dài, nương rẫy thất thu, cuộc sống của các hộ dân rất khó khăn”, ông Lê Rơi nói. Đứng trước tình hình đó, từ năm 2005 đến nay, được sự quan tâm của các cấp, Đảng ủy xã đã xác định phát triển kinh tế - xã hội cho thôn ĐBDTTS là nhiệm vụ trọng tâm và xuyên suốt nên đã tập trung lãnh đạo UBND xã, Mặt trận và các đoàn thể nhận đỡ đầu cho hộ ĐBDTTS, phối hợp với các ngành tổ chức tập huấn triển khai nhiều mô hình sản xuất, hướng người dân dần từ bỏ lối sống du canh du cư...

 

Năm 2010, lãnh đạo tỉnh đã đồng ý với đề xuất của xã trong việc đầu tư mua sắm 2 máy cày (khoảng hơn 60 triệu đồng) giúp ĐBDTTS thôn Lỗ Gia dần chuyển hướng sản xuất từ du canh sang trồng lúa theo vụ mùa và bước đầu đạt được hiệu quả tích cực. Theo ông Lê Rơi, sau khi được tỉnh đầu tư máy móc, chính quyền xã cũng đã mạnh dạn giao cho người dân sử dụng nên họ rất phấn khởi. Do ĐBDTTS chưa quen với việc đồng áng nên những vụ trước đây, xã cử cán bộ trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn người dân sản xuất. Việc sản xuất lúa nước bước đầu đạt hiệu quả. Cụ thể, ở vụ lúa đông xuân 2014 - 2015, 8ha lúa của các hộ đều cho năng suất cao, bình quân 60tạ/ha. Ngoài ra, đầu năm 2014, dưới sự hỗ trợ của huyện thông qua mô hình nuôi heo đen (kinh phí hỗ trợ giống 10 triệu đồng/hộ), 5 hộ nhận được hỗ trợ đã biết cách chủ động phát triển chăn nuôi để tăng thêm thu nhập, cải thiện đời sống. Theo báo cáo của UBND xã, nhờ việc triển khai các mô hình sản xuất mới có hiệu quả, mỗi năm, xã có từ 3 đến 5 hộ thoát nghèo. Đời sống của ĐBDTTS đang dần được cải thiện. 

 

Được biết, trong vụ lúa hè thu này, chính quyền xã đã giao cho các hộ tự sản xuất (tự điều khiển phương tiện, chủ động giống, phân bón...). Cách làm này sẽ từng bước giúp người dân dần thay đổi thói quen sản xuất lạc hậu, vươn lên thoát nghèo.

 

Phúc Hiếu