Đề án đầu tư chuỗi tàu khai thác cá ngừ: Nhiều vấn đề cần xem xét

Đề án vay vốn đóng mới tàu cá của Công ty Cổ phần Dịch vụ kỹ thuật hậu cần nghề cá Biển Đông, TP. Cam Ranh (xin viết tắt là Công ty Biển Đông) được kỳ vọng sẽ góp phần hiện đại hóa đội tàu khai thác, dịch vụ hậu cần nghề cá. Tuy nhiên, đề án vẫn còn một số vấn đề đặt ra…

Dự kiến đầu tư 33 tàu vỏ sắt

Đại diện Công ty Biển Đông cho biết, dự kiến, đơn vị sẽ đầu tư hơn 807 tỷ đồng (trong đó vốn vay tín dụng hơn 766 tỷ đồng) để đóng mới 33 tàu vỏ sắt, gồm: 6 tàu hoạt động nghề lưới rê hỗn hợp, 24 tàu lưới vây khai thác cá ngừ, 3 tàu dịch vụ hậu cần. Ngư trường khai thác chủ yếu là khu vực quần đảo Trường Sa. Về tiến độ, trong năm 2015, công ty sẽ tiến hành các thủ tục đầu tư dự án, ký hợp đồng đóng mới tàu; năm 2016 sẽ vận hành khai thác. Việc quản lý, vận hành đội tàu sẽ được thực hiện theo mô hình tổ, đội. Hoạt động của các tổ, đội sẽ giúp tăng thời gian bám biển lên gấp đôi, hạn chế phí tổn, tăng sản lượng đánh bắt, tăng chất lượng sản phẩm sau khai thác... Ngoài ra, đội tàu còn được trang bị công nghệ quản lý bằng chip, wifi, GPS và nhật ký hành trình. Doanh nghiệp mong muốn được hỗ trợ, tạo điều kiện để tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi theo Nghị định 67 (NĐ 67) của Chính phủ, đồng thời cam kết triển khai thực hiện theo tiến độ đề ra.

Đầu tư tàu vỏ sắt sẽ giúp hiện đại hóa đội tàu khai thác xa bờ

Công ty Biển Đông mới được thành lập từ tháng 3-2015, nhưng đại diện công ty này cho biết: các cổ đông thành lập đã có nhiều kinh nghiệm, năng lực trong đóng tàu, hoạt động nghề cá có hiệu quả. Trong số 3 cổ đông sáng lập, Công ty Cổ phần Đại Dương (tỉnh Thái Bình) có kinh nghiệm trong lĩnh vực đóng tàu, vận hành, bảo dưỡng, bảo trì, sửa chữa các loại tàu từ năm 2003 đến nay. Công ty có năng lực đóng mới, sửa chữa tàu biển có trọng tải tối đa 12.500 tấn, đóng mới và sửa chữa tàu cá vỏ thép từ 400CV trở lên. Một cổ đông khác là Công ty Cổ phần Tu Na Phú Yên (tỉnh Phú Yên) đang hoạt động nghề cá có hiệu quả hơn 12 năm qua.

Những vấn đề đặt ra

Tháng 4-2015, UBND tỉnh đã đồng ý chủ trương đầu tư chuỗi tàu vỏ sắt khai thác cá ngừ của Công ty Biển Đông. UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) hướng dẫn công ty triển khai các thủ tục đầu tư theo quy định. Ông Lê Tấn Bản - Giám đốc Sở NN-PTNT cho biết, hiện nay, Khánh Hòa được chọn và đang tiến hành đầu tư xây dựng Trung tâm Nghề cá lớn của khu vực Nam Trung Bộ. Việc triển khai chuỗi tàu vỏ sắt này sẽ góp phần đẩy mạnh thí điểm tổ chức khai thác, thu mua, chế biến, tiêu thụ cá ngừ theo chuỗi, tạo động lực, định hướng phát triển cho nghề cá hiện đại của tỉnh và khu vực Nam Trung Bộ. Sở đã trình UBND tỉnh, Ban chỉ đạo thực hiện NĐ 67 tỉnh xem xét, chấp thuận để Công ty Biển Đông được tham gia vay vốn theo chính sách của NĐ 67 trên địa bàn tỉnh.

Tuy đề án của Công ty Biển Đông phù hợp với chủ trương hiện đại hóa ngành khai thác thủy sản, nhưng do quy mô dự án lớn nên tại cuộc họp Ban chỉ đạo thực hiện NĐ 67 tỉnh mới đây, nhiều thành viên cho rằng cần phải làm rõ một số nội dung của đề án có phù hợp với quy định của NĐ 67 hay không. Chẳng hạn như: kinh nghiệm hoạt động lĩnh vực thủy sản của doanh nghiệp, năng lực tài chính, hiệu quả của phương án sản xuất kinh doanh, tiến độ triển khai đề án...

Đồng chí Đào Công Thiên - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban chỉ đạo thực hiện Nghị định 67 tỉnh: Công ty Biển Đông hoàn chỉnh lại nội dung của đề án đầu tư chuỗi tàu vỏ sắt; trong đó cần chứng minh về năng lực tài chính, phương án sản xuất kinh doanh có hiệu quả, kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực thủy sản…; sau đó chuyển toàn bộ hồ sơ sang Liên hiệp các hội Khoa học kỹ thuật tỉnh để phản biện, thẩm định đề án. Chủ đầu tư cần xác định rõ sẽ vay vốn ở tổ chức tín dụng nào để chuẩn bị hồ sơ, làm việc cụ thể với ngân hàng Trung ương vì chi nhánh tại Khánh Hòa không đủ thẩm quyền xem xét cho vay.

Ông Trần Minh Hải - Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư đặt vấn đề: “Trong số 3 cổ đông sáng lập của Công ty Biển Đông, năng lực, kinh nghiệm hoạt động ngành đóng tàu, thủy sản của Công ty Cổ phần Đại Dương và Công ty Cổ phần Tu Na Phú Yên có thể xác định được. Riêng cổ đông còn lại là Công ty Cổ phần Nha Trang Living Việt Nam (TP. Hồ Chí Minh) chưa xác định được có kinh nghiệm trong lĩnh vực thủy sản hay không. Về tiến độ đầu tư, theo kế hoạch của công ty, đến năm 2016 sẽ đưa vào vận hành, khai thác 33 tàu liệu có khả thi?”.

Ông Nguyễn Văn Đẩu - Chi cục trưởng Chi cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh cho hay: Theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp cho Công ty Biển Đông, người đại diện của công ty là ông Lê Định Triện (phường Phương Sơn, TP. Nha Trang). Do chưa làm việc trực tiếp được với ông Triện nên không thể xác định được ông Triện có hoạt động nghề cá, có kinh nghiệm trong lĩnh vực này hay không. Trong khi quy định của NĐ 67 là phải có kinh nghiệm hoạt động nghề cá. Về tổng thể, đề án có thể triển khai được; nhưng vấn đề còn lại là lực lượng lao động, giá thành sản phẩm, thị trường xuất khẩu như thế nào để đảm bảo hiệu quả đầu tư. Trước đây, từng có doanh nghiệp nhập tàu composite để tổ chức các đội tàu khai thác nhưng không hiệu quả...

Trong khi đó, đại diện một số tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh cho biết, họ rất dè dặt, không dám cho vay mức tín dụng hơn 766 tỷ đồng mà doanh nghiệp dự kiến vay để đóng mới đồng loạt 33 tàu vỏ sắt. Doanh nghiệp nên đề ra lộ trình đầu tư phù hợp. Với quy mô dự án lớn như thế cần phải thẩm định rõ ràng, không thể vội vàng; thẩm quyền của các chi nhánh ngân hàng không duyệt được, bởi hạn mức tối đa chi nhánh được duyệt chỉ 20 tỷ đồng. Với số vốn vay lên đến hàng trăm tỷ đồng thì thẩm quyền xem xét cho vay thuộc ngân hàng Trung ương.

HẢI LĂNG