Ngành dệt may: Trong khó khăn vẫn khởi sắc

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, năm 2010 là năm ngành dệt may gặp nhiều khó khăn khi giá nguyên liệu tăng đột biến, tình hình khan hiếm lao động, tỷ giá ngoại tệ có nhiều biến động…

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, năm 2010 là năm ngành dệt may (DM) gặp nhiều khó khăn khi giá nguyên liệu tăng đột biến, tình hình khan hiếm lao động (LĐ), tỷ giá ngoại tệ có nhiều biến động… Tuy nhiên, năm 2010 vẫn được đánh giá là năm khởi sắc của ngành DM Việt Nam nói chung và các đơn vị DM trên địa bàn tỉnh nói riêng. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành DM Việt Nam năm 2010 sẽ đạt 11 tỷ USD, tăng 500 triệu USD so với kế hoạch đề ra.

Năm 2010, tuy còn chịu nhiều ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính năm 2009 nhưng kinh tế thế giới đã có những tín hiệu tốt. Trong bối cảnh đó, ngành DM trong nước nói chung và các đơn vị ngành DM trên địa bàn tỉnh nói riêng gặp không ít khó khăn. Theo nhận định của ông Võ Thanh Quang - Giám đốc Công ty Cổ phần May Khánh Hòa: “Có 3 nguyên nhân chính khiến ngành DM gặp khó khăn. Tuy năm 2010, hầu hết các đơn vị DM đều có đủ đơn hàng để sản xuất, nhưng giá nguyên liệu đầu vào tăng cao khiến doanh thu của doanh nghiệp (DN) không cao. Việc khan hiếm LĐ trong ngành DM đã khiến nhiều DN “gặp khó”, muốn giữ chân người LĐ, DN phải tăng mức lương, thu nhập cho người LĐ, trong khi đó nhiều DN lại tiếp nhận các đơn hàng giá rẻ. Ngoài ra, biến động tỷ giá ngoại tệ cũng ảnh hưởng không nhỏ đến xuất nhập khẩu của các DN”.

Trong khó khăn, ngành dệt may vẫn khởi sắc.

Theo đánh giá của các DN, thị trường bông vải trên thế giới thời gian qua liên tục tăng, có thời điểm giá bông tăng lên mức 1,9 - 2 USD/kg, mức tăng này được xem là quá cao, tăng 40% so với trước đó. Nguyên nhân chủ yếu do các nước xuất khẩu bông lớn trên thế giới như: Mỹ, Trung Quốc gặp hạn hán kéo dài, sản lượng bông giảm mạnh. Đến thời điểm này, giá bông vải trên thị trường thế giới tiếp tục tăng và chưa có điểm dừng. Theo ông Lê Ngọc Hoan - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần DM Nha Trang, với 80% nguyên liệu làm hàng may mặc phải nhập khẩu từ nước ngoài, việc phụ thuộc vào nhập khẩu sẽ ảnh hưởng lớn đến không chỉ ngành dệt sợi mà còn cả hoạt động sản xuất, xuất khẩu DM. Các quốc gia phụ thuộc vào nguồn bông nhập khẩu nhiều như Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc thu mua, tạm trữ và sản xuất.

Ngành DM là ngành sử dụng nhiều nhân công; LĐ “giá rẻ” vốn là một lợi thế của ngành DM. Tuy nhiên hiện nay, khi kinh tế ngày càng phát triển, nhiều ngành nghề mới thu hút được nhiều LĐ đã khiến lực lượng LĐ trong ngành may ngày càng trở nên khan hiếm. “Ngày càng có nhiều cơ hội việc làm khác “dễ thở” mà lương cao hơn, trong khi LĐ ngành may vất vả, lương không tương xứng là nguyên nhân chính khiến nhiều công nhân nữ bỏ việc”, lãnh đạo một số đơn vị DM lý giải. Để giải bài toán LĐ, nhiều đơn vị hoạt động trong ngành này chuyển sang đầu tư chiều sâu, cải tiến thiết bị công nghệ, giảm LĐ thủ công. Tuy nhiên, theo một số DN DM, việc đầu tư đổi mới thiết bị, công nghệ cần số vốn rất lớn, không phải một sớm một chiều là có thể đầu tư được. Trong khi đó, biến động tỷ giá ngoại tệ đã ảnh hưởng lớn đến việc xuất nhập khẩu của các DN.

Tuy gặp không ít khó khăn nhưng năm 2010 vẫn là năm có nhiều khởi sắc của các DN DM. Ngay từ đầu năm 2010, các DN đã có đơn hàng sản xuất đến tháng 6, đến thời điểm này nhiều DN DM trên địa bàn tỉnh đã đạt chỉ tiêu kế hoạch. Tại Công ty Cổ phần DM Nha Trang, ước tính năm 2010 giá trị sản xuất công nghiệp đạt 620 tỷ đồng, tăng 3% so với kế hoạch, tăng 16% so với năm 2009; doanh thu ước đạt 670 tỷ đồng, tăng 8% so với kế hoạch, tăng 20% so với năm 2009; nộp ngân sách Nhà nước 15 tỷ đồng, tăng 25% so với kế hoạch, tăng 37% so với năm 2009… Hiện đơn vị đã có nhiều đơn hàng sản xuất năm 2011. Tương tự, Công ty Cổ phần DM Khánh Hòa đã hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch năm 2010; đồng thời đã nhận các đơn hàng sản xuất đến tháng 6-2011.

Theo lãnh đạo các đơn vị DM trên địa bàn tỉnh, năm 2010, xu hướng chuyển dịch các đơn hàng từ Trung Quốc sang Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị có đủ đơn hàng sản xuất; tuy nhiên về lâu dài, khi các yếu tố vốn là lợi thế của ngành DM Việt Nam bị “bão hòa” thì việc lựa chọn khách hàng tiềm năng đang được các đơn vị chú ý. Tuy đang có những bước tiến khả quan, tăng trưởng khá, nhưng trước những khó khăn đang đối mặt, ngành DM hiện vẫn còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Để ngành DM phát triển bền vững, cần có sự đột phá về năng suất, công nghệ; trước mắt cần giải được các bài toán về nguyên liệu và LĐ.

BÍCH LA