“Mỏi mắt” tìm hướng dẫn viên biết ngoại ngữ hiếm

Lượng khách quốc tế đến du lịch Nha Trang - Khánh Hòa ngày càng nhiều và đa dạng về quốc tịch, nhưng đội ngũ hướng dẫn viên du lịch chỉ chủ yếu biết tiếng Anh và Pháp. Tình trạng thiếu hướng dẫn viên du lịch biết ngoại ngữ hiếm đã được “báo động” từ vài năm trước...

Lượng khách quốc tế đến du lịch (DL) Nha Trang - Khánh Hòa ngày càng nhiều và đa dạng về quốc tịch, nhưng đội ngũ hướng dẫn viên (HDV) DL chỉ chủ yếu biết tiếng Anh và Pháp. Tình trạng thiếu HDV DL biết ngoại ngữ hiếm đã được “báo động” từ vài năm trước, nhưng đến nay ngành DL vẫn chưa có biện pháp nào hữu hiệu để tăng số lượng cũng như chất lượng HDV biết ngoại ngữ hiếm.

Những hướng dẫn viên du lịch trẻ đa phần chỉ biết tiếng Anh.

Theo thống kê của Tổng cục DL, 6 tháng đầu năm 2010, lượng khách quốc tế đến Việt Nam ước đạt hơn 2,5 triệu lượt, tăng 32,6% so với năm 2009. Là một trong những trung tâm DL lớn của cả nước, Nha Trang - Khánh Hòa cũng là điểm đến được nhiều khách quốc tế lựa chọn. 6 tháng đầu năm 2010, Khánh Hòa đón gần 158 nghìn lượt khách quốc tế. Theo đánh giá của giới kinh doanh DL, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế đến Việt Nam là rất khả quan. Bên cạnh những nước có khách đông như Trung Quốc, Mỹ, Anh, Pháp…, khách từ các nước Nhật, Đức, Nga và các nước Bắc Âu cũng đang tăng nhanh. Đáng chú ý, lượng khách từ Nga đến Việt Nam nghỉ Đông ngày một nhiều, nhất là từ đầu năm 2009, khách Nga được miễn visa khi đến Việt Nam DL dưới 15 ngày… Hiện nay, ngành DL đang có nhiều nỗ lực để thu hút khách quốc tế đến Việt Nam như: Mở rộng xúc tiến, quảng bá ở nước ngoài; phối hợp với hãng Hàng không Việt Nam mở thêm đường bay thẳng… Tuy nhiên, một khó khăn trong việc thu hút khách DL quốc tế, đó là lượng HDV DL biết những ngoại ngữ hiếm vừa thiếu vừa yếu.

Tình trạng thiếu HDV DL biết các ngoại ngữ như Nga, Đức, Hàn, Nhật… đã được “báo động” từ vài năm trước, nhưng đến nay ngành DL vẫn chưa có biện pháp hữu hiệu để tăng số lượng, cũng như chất lượng HDV biết ngoại ngữ hiếm. Khánh Hòa hiện có 95 HDV DL được cấp thẻ HDV DL quốc tế, nhưng số HDV biết ngoại ngữ hiếm chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Ngay như HDV DL biết tiếng Nga (một ngoại ngữ từng rất thịnh hành ở Việt Nam) cũng chỉ có vài ba người. HDV DL biết tiếng Nga “có giá” đến mức có người đã bỏ kinh doanh để chuyển sang làm HDV DL tiếng Nga “chuyên nghiệp” dù chưa qua trường lớp đào tạo nào về DL. Hiện nay, mỗi khi có khách Nga, Đức…, các đơn vị kinh doanh DL phải chạy đôn chạy đáo tìm HDV và thông thường phải sử dụng những HDV lớn tuổi. Những người này có kinh nghiệm nhưng đa phần thiếu năng động, thiếu nhiệt tình phục vụ du khách. Với yêu cầu về ngoại ngữ như Nhật, Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Italia… thì việc kiếm HDV còn khó khăn hơn. Cách đây hơn 1 năm, Tổng cục DL đã đưa đoàn Fam Trip của Nhật Bản và Hàn Quốc đến khảo sát các điểm DL ở Khánh Hòa. Trong chuyến đi này, Ban tổ chức rất vất vả mới kiếm được người phiên dịch tiếng Nhật, nhưng việc phiên dịch cũng không được như ý bởi người bị “bắt cóc” làm HDV không có kinh nghiệm hướng dẫn DL. Một số đơn vị lữ hành cho biết, thỉnh thoảng họ cũng được đề nghị phải kiếm HDV DL biết tiếng Đức, Hàn… nhưng đều phải từ chối vì không thể kiếm được người.

Việc thiếu HDV DL biết ngoại ngữ hiếm là điều mà những người trong ngành DL đều nhận thấy, nhưng để giải quyết được vẫn không hề dễ dàng. Ông Bùi Xuân Lương - Trưởng phòng Nghiệp vụ du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết: “Hiện nay, HDV DL biết ngoại ngữ hiếm ở Khánh Hòa cũng như trên cả nước đang rất thiếu. Biết vậy, nhưng không phải trong thời gian ngắn là có thể đào tạo được. Bởi để trở thành HDV DL, bên cạnh biết ngoại ngữ, HDV cần phải có chuyên môn về DL, có khả năng ứng xử tốt…”. Có một thực tế tồn tại từ nhiều năm qua, là tuy nhu cầu HDV biết ngoại ngữ hiếm rất lớn, nhưng rất ít bạn trẻ theo đuổi được nghề này do thời gian học dài và đầu tư vào ngoại ngữ hiếm rất tốn kém. Điều kiện để được cấp thẻ HDV quốc tế do Tổng cục DL Việt Nam quy định là phải có bằng đại học chuyên ngành hướng dẫn DL, nếu tốt nghiệp đại học ngành khác thì phải có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ hướng dẫn DL và chứng chỉ ngoại ngữ chuyên ngành DL (trên chứng chỉ C). Với những người muốn trở thành HDV DL biết ngoại ngữ hiếm càng vất vả hơn. Bởi ở các trường đào tạo DL hiện nay, đa phần chỉ dạy tiếng Anh, tiếng Pháp, muốn học các ngoại ngữ hiếm (Đức, Nhật, Hàn…), người học phải đi học thêm ở ngoài, nên rất ít sinh viên chọn trở thành HDV DL biết ngoại ngữ hiếm, dù biết có cơ hội xin việc cao hơn. Những năm gần đây, người học các ngoại ngữ hiếm cũng đông hơn nhưng khi ra trường, họ cũng nhanh chóng kiếm được việc làm ở các công ty nước ngoài, nên cũng không cần thiết phải học thêm nghiệp vụ để trở thành HDV DL.

Để giải quyết được vấn đề này, bản thân ngành DL phải có chiến lược về đào tạo, cần phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, sinh viên, doanh nghiệp DL. Bên cạnh việc dạy các ngoại ngữ thông dụng, các trường cần khuyến khích sinh viên DL tích cực học ngoại ngữ hiếm. Ngành DL và các doanh nghiệp kinh doanh DL cần có những chương trình hỗ trợ thiết thực cho người học bằng cách cho vay tiền hoặc học bổng, cam kết về công việc đối với những người theo học các ngoại ngữ hiếm.

Trong các chương trình kích cầu DL những năm qua, ngành DL đã đề cập đến việc nâng cao trình độ ngoại ngữ cho người làm trong ngành nhưng vẫn còn khá chung chung. Hy vọng, những năm tới, công tác này sẽ được chú trọng hơn, đặc biệt là chiến lược đào tào HDV DL biết ngoại ngữ hiếm.

XUÂN THÀNH