Giảm phiền hà, tăng nguồn thu

Làm thủ tục hải quan (ảnh minh họa).

Sau một năm áp dụng Luật Quản lý thuế (QLT) vào việc thu thuế xuất nhập khẩu (XNK) trên địa bàn Khánh Hòa, công tác QLT trong lĩnh vực hải quan (HQ) đã phát huy hiệu quả.

Ông Trần Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục HQ Khánh Hòa cho biết, sau một năm áp dụng Luật QLT, chuyển biến rõ nhất trong nội bộ ngành là đã thay đổi nhận thức của cơ quan HQ về mối quan hệ giữa thủ tục QLT với thủ tục HQ. QLT là một khâu gắn liền, thống nhất với quy trình thủ tục HQ; nếu làm thủ tục HQ không chuẩn xác sẽ ảnh hưởng đến QLT. Ngoài ra, phương thức QLT của cơ quan HQ có sự thay đổi cơ bản. Thay vì tập trung vào thực hiện chức năng quản lý thu như trước đây, cơ quan HQ tập trung thực hiện công tác hỗ trợ, tuyên truyền pháp luật cho người nộp thuế, từ đó thực hiện tốt phương pháp quản lý rủi ro. Về phía doanh nghiệp (DN), mặt được lớn nhất là hoạt động XNK diễn ra thuận lợi, không gây ách tắc tại cửa khẩu. Quyền của người nộp thuế được đề cao.

Cụ thể, theo quy định của Luật QLT, một số công việc QLT giao cho cơ quan HQ trực tiếp thực hiện, phân định rõ trách nhiệm đến các đơn vị HQ thụ lý hồ sơ. Cục HQ trực tiếp ra các quyết định hoàn thuế và chuyển đến Kho bạc Nhà nước để hoàn trả ngay cho DN. Vì thế, công tác hoàn thuế nhanh hơn trước đây. Hay như các trường hợp hàng hóa NK thuộc diện miễn thuế hoặc ân hạn thuế, khi thay đổi mục đích sử dụng, cơ quan HQ sẽ làm nhiệm vụ thu thuế giá trị gia tăng (GTGT) cùng với việc thu thuế XNK. Quy định này tạo điều kiện cho DN nộp thuế nhanh chóng, kịp thời và tập trung tại cơ quan HQ, không phải phân chia nộp thuế NK tại cơ quan HQ, nộp thuế GTGT tại cơ quan Thuế như trước đây. Ngoài ra, để thực hiện cưỡng chế thuế, cơ quan HQ phải dựa trên một quyết định hành chính, phải tuân theo trình tự áp dụng từng biện pháp một, không áp dụng ngay biện pháp dừng làm thủ tục HQ như thời gian qua. Do đó, DN được áp dụng các quy định minh bạch, nhất quán, tránh sự tùy tiện như trước đây.

Chị Cao Thị Hoàng Oanh, đại diện Công ty Marine Farms ASA Việt Nam (Đặng Tất, Nha Trang) chuyên nuôi cá xuất khẩu của Na Uy cho biết: “Sau một năm thực hiện Luật QLT trong hoạt động XNK, tôi thấy người nộp thuế được tạo thuận lợi tối đa. Chẳng hạn như trong việc xử lý số tiền thuế do người nộp thuế nộp thừa, cũng như số tiền thuế người nộp thuế được hoàn trả, người nộp thuế có quyền lựa chọn trừ vào số tiền thuế phải nộp của kỳ tiếp theo hoặc được trả lại số tiền thừa. Việc quy định thời hạn nộp thuế đối với các trường hợp ấn định thuế, truy thu thuế là 10 ngày kể từ ngày ký quyết định cũng đã giải quyết được vướng mắc về thời hạn nộp thuế. Trước đây, thời hạn nộp thuế của quyết định điều chỉnh được tính từ ngày đăng ký tờ khai, dẫn đến có trường hợp khi ký quyết định điều chỉnh thuế, DN đã bị phạt chậm nộp trước đó nhiều ngày”. Ông Trần Hải Sơn cho biết, nhờ triển khai thực hiện tốt Luật QLT, đẩy mạnh cải cách hành chính và hiện đại hóa công tác HQ nên đơn vị luôn hoàn thành vượt mức chỉ tiêu thu ngân sách; công tác đôn đốc, thu hồi nợ đọng thuế luôn được chú trọng nên đã giảm số thuế nợ chây ỳ, không phát sinh mới số thuế nợ đọng. Cụ thể, Cục HQ Khánh Hòa đã thu nộp ngân sách Nhà nước hơn 1.123 tỷ đồng, trong đó thu thuế XNK 60,708 tỷ đồng, thuế GTGT hơn 1.062 tỷ đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt 116 triệu đồng và thu khác 151 triệu đồng. Cục HQ đã tiến hành kiểm tra sau thông quan 2 DN, kết quả truy thu nộp ngân sách hơn 242 triệu đồng, hoàn trả thuế cho DN gần 60 triệu đồng. 

Tuy nhiên, từ thực tiễn áp dụng cho thấy Luật QLT vẫn chưa bao quát hết một số khía cạnh trong hoạt động kinh doanh XNK. Theo quy định hiện hành, trong bộ hồ sơ hoàn thuế phải có chứng từ thanh toán, nhưng hiện nay phần lớn các DN thường thanh toán trả chậm. Tuy quy định cho phép DN được nợ chứng từ thanh toán theo thời hạn ghi trên hợp đồng (có trường hợp cả năm hoặc hơn 1 năm), nhưng trong thời gian nợ chứng từ thanh toán, cơ quan HQ không được ra quyết định hoàn thuế, không thu thuế mà chờ khi DN bổ sung đầy đủ chứng từ thanh toán mới được ra các quyết định liên quan. Như vậy, trong trường hợp này việc hoàn thuế cho DN vẫn còn chậm. Hiện nay, DN phải nộp các khoản thuế vào các tài khoản khác nhau nên dễ có sự nhầm lẫn; việc vận hành hệ thống thông tin trong nội bộ ngành Tài chính như: Kho bạc - Thuế - HQ chưa thông suốt trong việc bảo đảm quản lý thu đòi nợ thuế; một số DN vẫn chưa có kiến thức đầy đủ về lĩnh vực HQ nên khi làm thủ tục còn lúng túng… Ông Trần Hải Sơn cho biết, Cục HQ Khánh Hòa đã kiến nghị lên Tổng cục HQ xây dựng mới hoặc sửa đổi, bổ sung một số quy trình quản lý của ngành để phù hợp yêu cầu mới của Luật QLT.

THU HIỀN