“Biển" ở trên bờ

Du khách đang chiêm ngưỡng bộ xương cá voi khổng lồ trưng bày tại Bảo tàng Viện Hải dương học Nha Trang.

Đến Nha Trang, dẫu có thời gian hay đang rất vội, ghé Viện Hải dương học (HDH), nằm ở ngay dốc Cầu Đá(Nha Trang), bạn sẽ có cảm giác vô cùng thú vị. Rất nhiều người đã gọi nơi này bằng cái tên đầy ấn tượng: “Biển" ở trên bờ!.

Viện HDH Nha Trang được người Pháp xây dựng năm 1923, nằm dưới con dốc ở khu vực Cầu Đá, trong vùng kín gió, bên cạnh là Cảng Cầu Đá. Đây là cơ sở nghiên cứu khoa học (NCKH) biển ra đời sớm nhất ở Việt Nam. Trải qua hơn 80 năm, tuy có nhiều tên gọi khác nhau, nhưng Viện vẫn là trung tâm NCKH về biển của cả nước. Bên cạnh đó, việc trưng bày, giới thiệu về biển cũng được chú trọng. Nhiều năm liền, sau ngày đất nước thống nhất, Viện có nhiều đề tài NCKH gắn liền với biển như nghiên cứu về phục hồi cỏ biển, khôi phục các rạn san hô, các loại cá quý, sự ô nhiễm của biển… Bảo tàng sinh vật biển (SVB) nằm trong khuôn viên Viện là một bảo tàng sống động, đa dạng, có giá trị khoa học cao. Qua bao nhiêu lần thay đổi, nâng cấp, đến nay, Bảo tàng SVB thực sự là một đại dương thu nhỏ khá hấp dẫn cho bất cứ ai đến đây chiêm ngưỡng. Hiện tại, nơi đây có tới 40.000 mẫu vật và 20.000 sinh vật được bảo quản dưới nhiều dạng khác nhau. Năm 2004, Viện hoàn thành mở rộng toàn bộ diện tích để tạo ra một  khu bảo tàng hoàn chỉnh về sinh vật biển, nghề biển và lịch sử biển. Đây là khu đầu tiên giới thiệu về các loại sinh vật biển. Rất nhiều loài cá lạ, đẹp đã có mặt trong các hồ bơi được thiết kế chìm, ngập tràn ánh sáng.

Tại Viện còn có một không gian giới thiệu những mẫu vật  mà trong quá trình khảo cổ, đánh bắt, các tàu đánh cá đã tìm thấy như bộ xương cá bò gù, bộ xương cá voi khổng lồ dài tới 26m; những hồ nuôi rùa (có con mai rộng tới hơn 1m), nuôi cá chình và nhiều loài cá lạ khác; khu trưng bày các mẫu SVB: rong, tảo, bò sát, cỏ biển… thu thập trong vòng 100 năm trở lại đây trên vùng biển cả nước. Ngoài ra, nơi đây còn có khu trưng bày các loại rong, san hô…; khu trưng bày những cuốn sách cổ về biển, các thiết bị nghiên cứu biển, dụng cụ làm nghề của ngư dân.

Theo Tiến sĩ khoa học Nguyễn Tác An, nguyên Viện trưởng Viện HDH Nha Trang, trong tương lai, bảo tàng SVB sẽ thiết kế một khu vực tham quan sâu vào núi Cầu Đá. Nơi đây sẽ thành thủy cung sống động phục vụ người xem. Cũng theo ông An, việc đưa Bảo tàng SVB phục vụ khách tham quan, ngoài mục đích giới thiệu NCKH, còn tạo tình yêu biển cả đối với khách tham quan. Khi có tình yêu biển, mỗi người sẽ có ý thức bảo vệ biển hơn.