Chung cư cao tầng - Xu hướng của một đô thị hiện đại
Thực tế những năm qua, quỹ nhà ở tăng nhưng diện tích bình quân đầu người vẫn thấp, lý do là mức tăng xây dựng không theo kịp mức tăng dân số và nhu cầu nhà ở. Vì vậy, nếu không có chiến lược phát triển nhà ở theo quy hoạch và những chỉ tiêu phát triển hợp lý thì trong tương lai, sức ép về nhà ở đô thị sẽ rất nặng nề.
 |
| Chung cư số 2 Lê Hồng Phong, TP. Nha Trang. |
Thực tế những năm qua, quỹ nhà ở tăng nhưng diện tích bình quân đầu người vẫn thấp, lý do là mức tăng xây dựng không theo kịp mức tăng dân số và nhu cầu nhà ở. Vì vậy, nếu không có chiến lược phát triển nhà ở theo quy hoạch và những chỉ tiêu phát triển hợp lý thì trong tương lai, sức ép về nhà ở đô thị sẽ rất nặng nề.
Tại Khánh Hòa (KH), theo số liệu thống kê, tổng diện tích nhà ở đô thị là 3.784.768m2, trong đó TP. Nha Trang chiếm 2.618.786m2. Tuy nhiên, chất lượng nhà ở chưa cao, tỷ lệ nhà bán kiên cố và nhà tạm chiếm đến 72,6%, có khoảng 1.332 hộ phải sống trong những căn hộ chật chội (dưới 15m2/căn). Mật độ dân cư TP. Nha Trang vào khoảng 16.684 người/km2. Riêng ở 11 phường trung tâm, dân số lên đến 34.166 người/km2. Theo tài liệu “Chiến lược phát triển đô thị toàn quốc” đã được Chính phủ phê duyệt, dự báo đến năm 2020, dân số KH sẽ có khoảng 1,4 - 1,5 triệu người, trong đó có trên 60% là dân đô thị, riêng Nha Trang chiếm tỷ trọng trên 70% dân đô thị trong toàn tỉnh.
Điều đáng quan ngại là việc xây dựng nhà ở đô thị vẫn còn hết sức tự phát, tùy tiện. Có rất nhiều nhà xây dựng không có giấy phép, không theo quy hoạch, ảnh hưởng xấu đến mỹ quan đô thị và để lại hậu quả lâu dài khó khắc phục. Đặc biệt, do tình hình phát triển nhà ở theo các dự án chung cư còn hạn chế nên tỷ lệ diện tích nhà cao tầng ở Nha Trang còn rất thấp, chưa tương xứng với tầm vóc của một thành phố du lịch nổi tiếng, một đô thị lớn của khu vực miền Trung.
Nguyên nhân chính là do trước đây các nhà chung cư nhiều tầng chất lượng xây dựng thấp, kém tiện nghi, đơn điệu về kiểu dáng kiến trúc. Phần lớn các chung cư, khu nhà tập thể từ chế độ cũ để lại hoặc được xây dựng trong thời kỳ bao cấp chỉ đáp ứng được về chỗ ở, chưa tính hết những nhu cầu khác cũng như những khó khăn của người sử dụng, nhất là những hộ dân cư ở trên các tầng cao.
Điều đáng nói là việc quy hoạch, định hướng về nhà ở đô thị không có tính chiến lược lâu dài, chủ yếu nhà đất, được phân bổ, bán hóa giá cho các hộ gia đình để họ tự ý sửa chữa, xây dựng lại. Thử hình dung nếu các khu vực đất của một số cơ quan, ban ngành, đất quân đội được quy hoạch với những dự án chung cư cao tầng thì bộ mặt kiến trúc đô thị Nha Trang chắc chắn sẽ đẹp hơn rất nhiều. Ngoài ra, gần đây có một số dự án xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho các khu dân cư theo dạng chia lô để bán.
Chủ trương này có thể đáp ứng nhu cầu thực tế nhưng gây lãng phí đất đai, không phù hợp với xu thế phát triển đô thị trong tương lai. Bên cạnh đó, các chủ đầu tư phát triển đô thị và nhà ở chỉ quan tâm kinh doanh hạ tầng và các khu nhà ở thấp tầng vừa dễ bán vừa thu hồi vốn nhanh. Điều đó lý giải vì sao những năm qua, có nhiều đơn vị đã lập dự án nhưng vẫn chưa triển khai xây dựng các khu chung cư đã được phê duyệt.
Trên địa bàn tỉnh, từ trước đến nay duy nhất chỉ có Công ty Quản lý - Kinh doanh và Phát triển nhà là mạnh dạn triển khai nhiều biện pháp ứng vốn và huy động vốn để xây dựng những khu chung cư cao tầng với tổng diện tích khoảng 40.000m2. Nhiều dự án về nhà ở theo kiểu nhà chung cư lần lượt được Công ty triển khai, bắt đầu là những khu chung cư nhiều tầng đến chung cư cao tầng với những tiện nghi và tính thẩm mỹ cao. Điển hình là Chung cư 11 tầng số 7 Nguyễn Thiện Thuật với 112 căn hộ, chung cư 9 tầng số 2 Lê Hồng Phong và sắp đến là chung cư Hưng Phú (Nhà máy Nước ngọt cũ) cao 9 tầng với 180 căn hộ. Trong đó chung cư số 9 Nguyễn Thiện Thuật là chung cư cao tầng đầu tiên do các đơn vị trong tỉnh thiết kế, thi công và đã đạt giải thưởng văn học nghệ thuật của tỉnh năm 2001.
Tuy nhiên, như đã nói ở trên, tỷ lệ nhà chung cư cao tầng ở Nha Trang vẫn còn rất thấp, phần lớn các chung cư hiện có chỉ là nhà chung cư nhiều tầng, chưa đáp ứng được yêu cầu sử dụng của cư dân đô thị. Theo quan niệm hiện nay, để được đánh giá là chung cư cao tầng phải đạt từ 10 - 15 tầng. Ở Trung Quốc, Singapore, các khu chung cư thường cao từ 20 - 30 tầng và điểm đáng chú ý là trong khu vực nội thị không có các căn hộ đơn lẻ.
Xu hướng chung về nhà ở của các đô thị lớn trên thế giới là đưa vào sử dụng các chung cư cao tầng vì nó có nhiều ưu điểm như: Sử dụng diện tích đất hợp lý và đạt hiệu quả cao, nhất là trong điều kiện đất đô thị ngày càng chật hẹp; là giải pháp tốt nhất về mặt quy hoạch đô thị, tạo điều kiện thuận lợi không chỉ về phương diện không gian kiến trúc mà còn cả về hành chính, xã hội; đồng thời tạo điều kiện phát triển hệ thống hạ tầng đô thị theo tiêu chuẩn hiện đại, tạo được cảnh quan khoáng đạt, bảo đảm mật độ cây xanh, công viên, sân chơi cho khu dân cư. Và quan trọng hơn cả là giá thành căn hộ thấp, có thể đáp ứng nhu cầu của nhiều tầng lớp dân cư.
Để đáp ứng nhu cầu về nhà ở của cán bộ nhân dân trong tỉnh, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã xây dựng “Chương trình phát triển nhà ở của tỉnh từ 2001 - 2010”. Dự kiến đến năm 2010, toàn tỉnh sẽ xây dựng thêm 3.307.000m2 nhà ở mới (vốn đầu tư 6.471 tỷ đồng), cải tạo 2.080.000m2 nhà ở cũ xuống cấp (tổng vốn 1.748 tỷ đồng). Yêu cầu đặt ra là kiến trúc nhà ở phải bảo đảm tiện nghi, an toàn và kinh tế, đạt mức bình quân diện tích ở mỗi đầu người tối thiểu là 11m2. Riêng trên địa bàn Nha Trang sẽ thực hiện 30 dự án phát triển nhà ở với diện tích xây dựng 2.601.349m2, tổng vốn thực hiện trên 3.740 tỷ, giải quyết chỗ ở cho 19.000 hộ.
Vấn đề đặt ra là phải đẩy nhanh việc hình thành các khu chung cư cao tầng, các khu dân cư mới bảo đảm các tiện nghi, phúc lợi công cộng thiết yếu. Muốn thế, bên cạnh sự nỗ lực của các cơ quan quản lý - kinh doanh nhà, đòi hỏi phải có sự tiếp sức, hỗ trợ tích cực của chính quyền địa phương. Cần có những chính sách ưu đãi về đất đai, hỗ trợ vốn để xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật, cho vay dài hạn với mức lãi suất thấp để giảm giá bán, giúp cho người có thu nhập thấp có điều kiện cải thiện chỗ ở của mình.
Nhà ở cho cán bộ nhân dân, nhất là ở khu vực nội thị đang khá bức xúc, là chính sách xã hội vô cùng quan trọng. Việc định hướng, quy hoạch về kiến trúc, nhà ở cho TP. Nha Trang là hết sức cấp thiết, đòi hỏi phải đáp ứng nhu cầu của người dân, đồng thời phải bảo đảm giữ được mỹ quan của đô thị. Trong điều kiện và xu hướng hiện nay, chúng ta đã xác định xây dựng và đưa vào sử dụng các khu chung cư cao tầng là giải pháp khả thi và hiệu quả nhất. Vấn đề còn lại là lãnh đạo địa phương, các đơn vị hữu quan sẽ hoạch định và triển khai như thế nào?
NGUYỄN KHÔI
