Cùng các anh trên hành trình trở về

Từ trong lòng đất, các hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy và trở về với những người đang ngày đêm mong đợi. Nhưng hành trình trở về ấy vẫn còn một chặng đường phía trước. Trong những ngày chuẩn bị tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ, những người lính hôm nay vẫn lặng lẽ ở bên, chăm sóc, hương khói và gửi vào từng việc làm nhỏ bé tất cả tình cảm, sự kính trọng và lòng tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc!

Ấm áp làn khói hương

Từ ngày 25-8, khu nhà quản trang ở Nghĩa trang liệt sĩ Hòn Dung (phường Tây Nha Trang) trở thành nơi đặc biệt. Nơi đây, 18 hài cốt liệt sĩ đang được chăm sóc, hương khói, chờ ngày tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng. Trong số này có 13 hài cốt được cất bốc tại khu vực Nhà lao Thành Diên Khánh (xã Diên Khánh), 4 hài cốt được cất bốc trên núi Hòn Chảo (xã Vạn Ninh) và 1 hài cốt được cất bốc tại Khu căn cứ địa cách mạng Đồng Bò (phường Nam Nha Trang).

Các chiến sĩ dân quân xã Diên Khánh chăm sóc hài cốt các liệt sĩ bằng tất cả lòng thành kính.

Đêm xuống, không gian trở nên tĩnh lặng. Trong căn phòng đang bảo quản những hài cốt liệt sĩ, các cán bộ, chiến sĩ Ban Chỉ huy Quân sự (CHQS) phường Tây Nha Trang vẫn âm thầm thực hiện phần việc của mình. Chưa biết tên, chưa biết quê quán và cũng chưa thể xác định đầy đủ hành trình chiến đấu, hy sinh của các liệt sĩ, nhưng từng ngày, họ vẫn được chăm sóc bằng sự thành kính của những người lính hôm nay.

Gần nửa tháng nay, Trung tá Nguyễn Ngọc Tuấn - Chính trị viên phó Ban CHQS phường Tây Nha Trang trực tiếp phụ trách lực lượng làm nhiệm vụ tại đây, cùng với Đại úy Nguyễn Công Trường - Trợ lý chính trị Ban CHQS phường và 5 chiến sĩ dân quân chia nhau trực 24/24 giờ. Công việc mỗi ngày tưởng như giản dị như: Vệ sinh phòng bảo quản, lau dọn khu vực đặt các tiểu sành, thay hoa, thay trái cây, thay nước, chuẩn bị lễ vật và thắp hương; những bữa cơm cũng được chuẩn bị 3 lần mỗi ngày để dâng lên anh linh các liệt sĩ, nhưng đằng sau những việc làm ấy là một sự cẩn trọng đặc biệt. Mỗi tiểu sành được đặt ngay ngắn, Quốc kỳ phủ phía ngoài luôn được chỉnh trang trang nghiêm. Những nén hương được chăm chút để không bị tắt.

Có những đêm, khi mọi người đã chìm vào giấc ngủ, những người lính vẫn âm thầm thức bên các liệt sĩ. Các chiến sĩ dân quân Lê Minh Phúc, Lê Lương Phúc Lợi, Nguyễn Thanh Tuấn cùng đồng đội chia nhau canh trực. Khi nén hương gần tàn, một nén hương mới lại được thắp lên, để không gian nơi đây luôn có làn khói hương ấm áp. “Đây là nhiệm vụ rất đặc biệt và cũng là niềm vinh dự đối với chúng tôi. Chúng tôi luôn cố gắng làm thật tốt những việc được giao. Những phần việc tuy thầm lặng nhưng chúng tôi thực hiện bằng tất cả sự kính trọng, tình cảm và lòng tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ”, chiến sĩ Lê Minh Phúc chia sẻ.

Không có những công việc lớn lao, chỉ là một nén hương được thắp đúng lúc, một bình hoa được thay mới, một mâm cơm được chuẩn bị chu đáo... Nhưng với những người lính hôm nay, đó là cách thiết thực nhất để bày tỏ lòng biết ơn với những người đã đi qua chiến tranh và mãi mãi nằm lại.

Ở bên các anh bằng tất cả lòng thành kính

Từ ngày 19-8 đến 4-9, các lực lượng chức năng của tỉnh đã khai quật, tìm kiếm được 39 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật tại khu vực Nhà lao Thành Diên Khánh. Sau khi được đưa lên khỏi lòng đất, 13 hài cốt được chuyển về nhà quản trang Nghĩa trang liệt sĩ Hòn Dung. 26 hài cốt còn lại hiện được bảo quản tại nhà bảo quản hài cốt liệt sĩ do UBND xã bố trí ngay tại trụ sở. Những ngày qua, mỗi ngày có 6 cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS xã được phân công chia thành 3 ca, bảo đảm túc trực 24/24 giờ.

Chiến sĩ Nguyễn Thành Long cẩn thận đặt bình hoa mới lên ban thờ Bác Hồ trong phòng bảo quản hài cốt liệt sĩ.

Nếu ở nhà quản trang tại Nghĩa trang liệt sĩ Hòn Dung, những nén hương được nối tiếp trong đêm, thì tại phòng bảo quản hài cốt liệt sĩ do UBND xã Diên Khánh bố trí, mỗi ngày cũng bắt đầu bằng những công việc lặng thầm như thế. Thiếu tá Trần Anh Nam - Chính trị viên phó Ban CHQS xã Diên Khánh cho biết, lực lượng làm nhiệm vụ thực hiện các công việc từ vệ sinh sạch sẽ trong và ngoài phòng bảo quản, chăm sóc, thắp hương đến chuẩn bị các bữa cơm cúng. Mỗi ca trực đều có người túc trực, để nơi bảo quản luôn được giữ gìn trang nghiêm.

Sáng 7-9, tại đây, các chiến sĩ dân quân Trần Nhật Huy, Nguyễn Thành Long và Lê Trọng Nhân chia nhau làm việc. Người lau lư hương, khăn trải bàn nơi đặt các quách hài cốt liệt sĩ; người lau sàn nhà, ban công; người thay hoa, trái cây, trà nước và chuẩn bị lễ cúng. Lễ cúng bữa sáng là bánh; bữa trưa và bữa tối là những mâm cơm tươm tất do chính tay các cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS xã Diên Khánh nấu; công việc cứ thế lặp lại mỗi ngày.

Sau khi hoàn tất công việc đầu buổi sáng, các chiến sĩ cùng thắp hương tại ban thờ Bác Hồ, ban thờ chung các liệt sĩ và trước từng quách. Không ai trong số họ biết tên các liệt sĩ đang nằm trước mặt mình. Nhưng điều ấy dường như không làm thay đổi sự chăm sóc mà họ dành cho các anh. Với những người lính hôm nay, đó là một nhiệm vụ thiêng liêng. Chiến sĩ dân quân Nguyễn Thành Long chia sẻ: “Được trực tiếp chăm sóc, hương khói cho các liệt sĩ, chúng tôi cảm thấy rất vinh dự và tự hào. Dù chỉ là những việc nhỏ như dọn dẹp, thay hoa, thay nước, chuẩn bị cơm hay thắp nén hương..., chúng tôi đều làm bằng tất cả tình cảm và lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Chúng tôi tâm niệm rằng, chăm lo thật chu đáo để anh linh các liệt sĩ cảm thấy ấm áp trong thời gian chờ ngày được trở về với đồng đội, với quê hương”.

Chờ một ngày trở về trọn vẹn

Những hài cốt liệt sĩ được tìm thấy dưới lòng đất Thành cổ Diên Khánh, trên đại ngàn Hòn Chảo hay Khu căn cứ địa cách mạng Đồng Bò đang tiếp tục một hành trình trở về. Nhưng để hành trình ấy thật sự trọn vẹn, vẫn còn một việc rất quan trọng, đó là tìm lại danh tính cho các anh. Trong 39 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại khu vực Nhà lao Thành Diên Khánh, có 38 hài cốt đủ điều kiện lấy mẫu sinh phẩm để phục vụ giám định ADN xác định danh tính. Những mẫu sinh phẩm này đang được bảo quản nghiêm ngặt, chờ vận chuyển, bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội.

Như vậy, phía sau những căn phòng yên tĩnh nơi các liệt sĩ đang được chăm sóc còn có một hành trình khác đang chờ phía trước. Đó là hành trình từ những mẫu sinh phẩm để hy vọng tìm lại tên tuổi, quê quán, đơn vị của những người đã hy sinh. Còn trước mắt, những người lính vẫn tiếp tục tận tâm với công việc của mình bằng tất cả lòng thành kính và tri ân. Họ vẫn lau dọn nơi các liệt sĩ tạm nghỉ; vẫn thay hoa, trái cây vào mỗi sáng; vẫn chuẩn bị từng bữa cơm chu tất; vẫn thắp những nén hương nối tiếp nhau. Và họ vẫn túc trực suốt ngày đêm, cho đến khi các anh an nghỉ bên đồng đội trong lòng đất mẹ quê hương!

THẾ ANH - VĂN CỐC