Đưa các liệt sĩ về với đồng đội

Có những phần mộ liệt sĩ đã được người thân gìn giữ, hương khói qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, quyết định đưa người thân về nghĩa trang không phải lúc nào cũng dễ dàng. Bằng sự kiên trì, trách nhiệm và nghĩa tình, phường Phan Rang đã tạo được sự đồng thuận của các gia đình, để 4 liệt sĩ trở về an nghỉ cùng đồng đội.

Nặng lòng trước một cuộc trở về

Sáng 17-8, khi nhiều căn nhà ở phường Phan Rang còn yên tĩnh, người thân các liệt sĩ đã có mặt bên những phần mộ được gia đình trông nom nhiều năm qua. Người sửa lại chân nhang, người quét dọn quanh mộ, người lặng lẽ đứng nhìn. Hàng chục năm qua, những người đã hy sinh vẫn hiện diện trong tầm mắt con cháu, trong những nén nhang và câu chuyện được kể lại qua từng thế hệ. Hôm nay, họ sẽ rời nơi ấy để về bên đồng đội.

Tại một ngôi nhà trên đường Võ Trứ, anh Đỗ Văn Ly (sinh năm 1984) ngồi bên phần mộ người ông mà mình chưa một lần được gặp, chậm rãi sửa lại chân nhang rồi lặng nhìn hồi lâu. Liệt sĩ Đỗ Chạy, sinh năm 1917, là đội viên Ban Ám sát. Sau khi bị địch bắt, tra tấn, giam tại nhà kho Phan Rang, ông bị xử bắn ngày 9-9-1949 tại Tấn Tài, Phan Rang - Tháp Chàm. Hơn 70 năm qua, phần mộ của ông được gia đình chăm nom, hương khói trên chính phần đất của gia đình. Trước giờ cất bốc, anh Ly xúc động: “Bao nhiêu năm gia đình vẫn chăm sóc ông ở đây. Nay ông được đưa về với đồng đội, gia đình rất đồng tình. Những người cùng chiến đấu, cùng hy sinh với ông giờ cũng ở đó”. 

Hài cốt liệt sĩ Đỗ Chạy được quy tập, đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ninh Thuận.

Cách đó không xa, trong mảnh vườn của gia đình, 2 phần mộ liệt sĩ Trần Hữu Khôi và Trần Hữu Mão nằm cạnh nhau. Hai anh em ruột cùng theo cách mạng rồi lần lượt hy sinh. Người anh Trần Hữu Khôi hy sinh ngày 23-3-1946, người em Trần Hữu Mão hy sinh đúng một tháng sau. Đứng bên 2 ngôi mộ, ông Trần Hữu Lượng, cháu nội liệt sĩ Trần Hữu Khôi, không giấu được sự lưu luyến. Cha ông là ông Trần Hữu Lưu từng chứng kiến cảnh cha mình bị địch bắn tại khu vực đồn An Long khi mới hơn 10 tuổi. Ký ức ấy được ông Lưu kể lại cho con cháu qua nhiều năm. Khi được vận động đưa hai liệt sĩ về nghĩa trang, ông Lượng từng băn khoăn vì phần mộ đã gắn bó với gia đình qua nhiều thế hệ. “Ông tôi nằm ở đây bao nhiêu năm rồi, con cháu vẫn chăm sóc, hương khói. Giờ đưa đi cũng thấy thương”, ông Lượng chia sẻ.

Bí thư Đảng ủy phường Phan Rang Châu Thị Thanh Hà thăm hỏi, động viên ông Trần Hữu Lượng, cháu của hai liệt sĩ Trần Hữu Khôi và Trần Hữu Mão.

Sau nhiều lần cán bộ địa phương gặp gỡ, giải thích, những băn khoăn dần được tháo gỡ. Gia đình đồng thuận để hai liệt sĩ về an nghỉ cùng đồng đội.

Bên dòng Sông Dinh, bà Nguyễn Thị Hương (sinh năm 1937) cũng đứng thật lâu bên phần mộ người anh Nguyễn Văn Bảo (Em). Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảo sinh năm 1924, là Trung đội phó Huyện đội Thuận Nam, hy sinh ngày 19-4-1948 trong một trận chiến đấu khi bị địch bao vây. Trong giờ phút tiễn đưa, người em gái đã gần 90 tuổi không giấu được xúc động. “Gia đình mừng lắm. Anh nằm ở đây bao nhiêu năm rồi, giờ được đưa về với đồng đội, được nằm cùng những người đã chiến đấu với anh, chúng tôi thấy yên lòng. Đây cũng là điều gia đình mong mỏi từ lâu”, bà Hương nói.

Kiên trì để tạo sự đồng thuận

Phía sau buổi cất bốc sáng 17-8 là một quá trình rà soát, xác minh và vận động bền bỉ.

Lực lượng chức năng thực hiện cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ Trần Hữu Khôi.

Lực lượng chức năng chỉnh trang linh cữu liệt sĩ Nguyễn Văn Bảo (Em) sau khi hoàn thành công tác cất bốc, quy tập.

Phường Phan Rang có 26 trường hợp trong danh sách tìm kiếm, quy tập. Trong đó, 6 liệt sĩ đã được quy tập; 4 trường hợp đã xác định phần mộ và thực hiện cất bốc, quy tập ngày 17-8; còn 16 trường hợp chưa tìm kiếm, quy tập. Thời gian tới, lực lượng chức năng tiếp tục đến từng gia đình, gặp từng thân nhân, rà soát từng nguồn tin để xác minh, tìm kiếm những trường hợp còn lại.

Đồng chí Châu Thị Thanh Hà - Bí thư Đảng ủy phường Phan Rang cho biết: “Địa phương xác định công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là trách nhiệm đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Vì vậy, địa phương luôn coi trọng việc gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của thân nhân. Sự đồng thuận của 4 gia đình trong đợt này là kết quả của quá trình kiên trì vận động. Sự đồng thuận ấy cũng tiếp thêm động lực để phường Phan Rang thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” bởi trên địa bàn vẫn còn những trường hợp chưa được tìm kiếm, quy tập, còn những thông tin cần tiếp tục rà soát, xác minh”.

Buổi cất bốc khép lại. Với những người thân, đó là một cuộc tiễn đưa nhiều lưu luyến nhưng cũng nhẹ lòng. Còn với những cán bộ đang tiếp tục đi từng nhà, gặp từng thân nhân, lần theo từng thông tin, hành trình vẫn còn phía trước. Bởi mỗi trường hợp được làm rõ, mỗi liệt sĩ được tìm thấy, quy tập là thêm một phần của “mệnh lệnh từ trái tim”.

THANH HIẾU

Mọi thông tin xin liên hệ:

Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa

- Địa chỉ: Số 01, đường Ngô Quyền, phường Nha Trang  

- Đồng chí Trung tá Nguyễn Hải Sơn - Chính trị viên đội

- Điện thoại: 0338.294.707

Hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan quân sự địa phương nơi gần nhất để cung cấp thông tin.