Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp:

Tích cực chuẩn bị cho ngày hội non sông

Chủ nhật, ngày 15-3-2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, là ngày hội lớn của toàn dân, thể hiện quyền làm chủ, ý chí và nguyện vọng của Nhân dân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân. Đến nay, công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã hoàn thành nhiều dấu mốc pháp lý quan trọng.
Công bố danh sách ứng cử viên đại biểu Quốc hội
Ngày 14-2, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG, công bố danh sách 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 182 đơn vị bầu cử trong cả nước để bầu 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI. Nghị quyết có hiệu lực kể từ ngày được ký ban hành.
Sau khi Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố danh sách chính thức những người ứng cử theo từng đơn vị bầu cử trong cả nước, thì cơ quan, tổ chức, đơn vị có người ứng cử đại biểu Quốc hội thông báo cho người ứng cử của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình sắp xếp thời gian về địa phương nơi ứng cử để thực hiện quyền vận động bầu cử theo kế hoạch của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố. Người ứng cử ở địa phương nào thì chủ động liên hệ với Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, thành phố nơi đó để biết kế hoạch và lịch tiếp xúc cử tri…
Theo quy định, chậm nhất 16 ngày trước ngày bầu cử (27-2-2026), Tổ bầu cử niêm yết danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội, người ứng cử đại biểu HĐND tại khu vực bỏ phiếu; chậm nhất 13 ngày trước ngày bầu cử (2-3-2026), Ban bầu cử nhận và phân phối tài liệu, phiếu bầu cử cho Tổ bầu cử; Thời gian vận động bầu cử được bắt đầu từ ngày công bố danh sách chính thức ứng cử và kết thúc trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ. Chậm nhất 10 ngày trước ngày bầu cử (5-3-2026), Hội đồng Bầu cử quốc gia, Ủy ban Bầu cử, Ban bầu cử, Tổ bầu cử nhận xét, giải quyết khiếu nạn, tố cáo về người ứng cử. Chậm nhất 5 ngày trước ngày bầu cử (10-3-2026), Cơ quan lập danh sách cử tri giải quyết khiếu nại về bổ sung danh sách cử tri.
Những điểm mới căn bản
Như vậy, chỉ còn hơn 20 ngày nữa, cử tri cả nước sẽ thực hiện quyền và nghĩa vụ thiêng liêng của mình - tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp.
Ngày hội non sông đang tới gần, tại một số địa phương đã cơ bản hoàn tất công tác chuẩn bị cho việc bầu cử sớm tại một số khu vực đặc thù. Việc cho phép bỏ phiếu sớm nhằm tạo điều kiện thuận lợi để cử tri ở vùng đặc biệt khó khăn thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân, đồng thời bảo đảm cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và thật sự là ngày hội của toàn dân...
Công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại các tỉnh, thành phố trong cả nước đang được triển khai đồng bộ, đúng quy định, bảo đảm tiến độ, chất lượng. Việc thành lập đầy đủ các tổ chức phụ trách bầu cử, tăng cường bảo đảm an ninh trật tự và đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát là những yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, an toàn, đúng luật.
Ngày 21-5-2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 199/2025/QH15 về việc rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, đồng thời ấn định ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Theo đó, cuộc bầu cử diễn ra vào ngày 15-3-2026, sớm khoảng hơn 2 tháng so với các cuộc bầu cử trước và có nhiều điểm mới quan trọng sau khi Luật Bầu cử được sửa đổi, bổ sung.
Việc ban hành Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND được đặt trong bối cảnh thực hiện Kết luận số 127-KL/TW ngày 28-2-2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về triển khai, nghiên cứu, đề xuất tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Một trong những điểm mới căn bản khi sửa đổi, bổ sung Luật Bầu cử để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trực tiếp là các quy định liên quan đến thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu và các tổ chức phụ trách bầu cử.
Tại cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sắp tới, UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định việc xác định khu vực bỏ phiếu và báo cáo UBND cấp tỉnh. Trường hợp cần thiết, UBND cấp tỉnh điều chỉnh việc xác định khu vực bỏ phiếu. Nội dung này được quy định tại khoản 4 Điều 11 Luật Bầu cử nhằm rút ngắn quy trình thực hiện, đồng thời thể hiện sự phân cấp, phân quyền rõ hơn.
Sau khi được sửa đổi, bổ sung, các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương gồm: Ủy ban bầu cử ở tỉnh, thành phố, Ủy ban bầu cử ở xã, phường, đặc khu; Ban bầu cử đại biểu Quốc hội, Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh, Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã; Tổ bầu cử.
Để bảo đảm hiệu quả công tác bầu cử, số lượng thành viên của các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương đồng bộ được tăng lên đáng kể.
Đáng chú ý, thành phần tham dự các hội nghị hiệp thương cũng được điều chỉnh: thay vì có đại diện Mặt trận Tổ quốc cấp huyện, nay thành phần tham dự có đại diện Mặt trận Tổ quốc cấp xã trực thuộc. Điều này vừa phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vừa góp phần bảo đảm tính đại diện trực tiếp và gần gũi hơn với cử tri.
Một thay đổi nữa đó là việc rút ngắn thời gian thực hiện các bước trong quy trình bầu cử. Cụ thể, thời gian từ khi kết thúc việc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử được rút ngắn từ 70 ngày xuống còn 42 ngày. Các mốc thời gian trong hiệp thương, công bố danh sách người ứng cử, giải quyết khiếu nại… đều được rút ngắn tương ứng nhằm đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với thực tiễn.

Theo TTXVN