Phản bác luận điệu xuyên tạc về tổ chức chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam

Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương từ ba cấp sang hai cấp là chủ trương hoàn toàn đúng đắn của Đảng, Nhà nước, đã được chứng minh trong thực tiễn triển khai gần một năm qua. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, cơ hội chính trị không ngừng tìm cách xuyên tạc, bóp méo chủ trương này, hòng gây hoang mang dư luận, làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Việc nhận diện đúng bản chất các luận điệu chống phá, đồng thời khẳng định tính đúng đắn, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ góp phần củng cố vững chắc niềm tin xã hội, tạo nền tảng ổn định chính trị để phát triển bền vững đất nước.

Việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị thời gian qua, trọng tâm là chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương từ ba cấp sang mô hình hai cấp, là chủ trương lớn, đúng đắn và nhất quán của Đảng, Nhà nước ta nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước. Tuy nhiên, gần một năm qua, kể từ khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được thực hiện thống nhất trên toàn quốc (từ ngày 1-7-2025), các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đã không ngừng xuyên tạc, chống phá.

Các thế lực thù địch rêu rao rằng, việc bỏ cấp huyện sẽ làm suy yếu hệ thống chính trị, giảm vai trò và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của cấp cơ sở; quy chụp sự đổi mới này sao chép máy móc mô hình nước ngoài, là sự “sắp xếp cơ học”, cộng gộp các đơn vị hành chính một cách khiên cưỡng; chủ trương này thiếu cơ sở khoa học, từ đó gây quá tải cho cấp xã, trong bối cảnh cán bộ không đủ năng lực; làm suy yếu cơ chế giám sát, tiềm ẩn nguy cơ lạm quyền và thiếu minh bạch (?!)... Đây đều là những quan điểm sai trái, cố tình phá hoại cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị.

Sự thật là, yêu cầu tinh gọn, sắp xếp lại bộ máy nhà nước nói chung và chính quyền địa phương nói riêng là sự vận dụng và phát triển sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh. V.I. Lê-nin từng nhấn mạnh: “Phải cải tiến bộ máy nhà nước của ta hiện còn rất xộc xệch, và giảm bớt những món chi tiêu của nó để cải thiện đời sống của quần chúng lao động, và để khôi phục, dù là dần dần, nền kinh tế của ta”(1). Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ: “Việc gì có lợi cho dân thì làm. Việc gì có hại cho dân thì phải tránh”(2). Trên cơ sở tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận qua hơn 80 năm xây dựng đất nước, Đảng ta khẳng định quyết tâm: “Tiếp tục thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính, giảm cấp hành chính trung gian phù hợp với thực tiễn, mở rộng không gian phát triển, tăng cường nguồn lực của địa phương”(3).

Chủ trương đổi mới tổ chức chính quyền địa phương cũng là kết quả của quá trình tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận qua 40 năm đổi mới đất nước; được thực hiện thí điểm, đánh giá, rút kinh nghiệm và tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của nhiều quốc gia trên thế giới. Việc chuyển đổi này không chỉ đáp ứng đúng đòi hỏi của thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam, mà còn hoàn toàn phù hợp với xu thế quản trị địa phương hiện đại trên thế thế giới.

Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25-10-2017, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, về “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” đã chỉ rõ: Tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước và chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội; phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Như vậy, đây là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc, có lộ trình, bước đi phù hợp. Trong quá trình thực hiện, chúng ta cầu thị, tiếp thu có chọn lọc các thông tin phản hồi; kiên định với các quyết sách đã xác định trên cơ sở giữ vững lập trường, quan điểm. Các cấp ủy, tổ chức đảng và nhân dân cả nước chung sức, đồng lòng, quyết tâm tiếp tục đưa công cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đạt kết quả theo đúng kế hoạch đã đề ra.

Đảng ta khẳng định, muốn phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, bộ máy nhà nước phải được tổ chức phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, bảo đảm tính hiệu lực, hiệu quả và tận tâm phục vụ nhân dân. Trong bối cảnh phát triển mới, yêu cầu cắt giảm tầng nấc trung gian, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền nhằm kiến tạo không gian và động lực phát triển đã trở thành xu thế tất yếu, là đòi hỏi khách quan của thực tiễn. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, khoa học - kỹ thuật phát triển mạnh mẽ, một tổ chức bộ máy cồng kềnh, nhiều tầng nấc trung gian, thiếu linh hoạt sẽ trở thành rào cản đối với sự phát triển đất nước.

Do vậy, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị nói chung, tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp nói riêng là yêu cầu cấp thiết, là cơ sở, điều kiện quan trọng để Việt Nam tiếp tục phát triển nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm sự minh bạch, hiệu quả trong quản lý nhà nước. Việc không tổ chức cấp huyện là tái cấu trúc mô hình, tổ chức bộ máy để mở rộng không gian, tăng cường nguồn lực, tăng hiệu quả quản lý.
 

Người dân làm thủ tục tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công xã Lý Nhân, tỉnh Ninh Bình _Ảnh: TTXVN

Để bảo vệ vững chắc thành quả của cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, kiên quyết đấu tranh phản bác, làm thất bại âm mưu, thủ đoạn, hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ ta, nhất là luận điệu sai trái về tổ chức thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, cần tiếp tục thực hiện tốt một số nội dung sau:

Một là, đổi mới, nâng cao nhận thức chính trị, tăng cường “lá chắn tư tưởng” cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Đây là một trong những giải pháp quan trọng để phòng tránh, khắc phục biểu hiện dao động, hoài nghi về hiệu quả của cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục để thấy rõ ý chí, quyết tâm chính trị to lớn của Đảng đối với việc tổ chức, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp là vì hạnh phúc của nhân dân, đem lại lợi ích lâu dài cho đất nước, góp phần thực hiện khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Cần nhận thức rõ việc thực hiện chính quyền địa phương hai cấp không phải là “cắt giảm cơ học”, mà là tái cấu trúc bộ máy theo hướng tinh gọn, mạnh, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, phục vụ nhân dân tốt hơn. Khi nhận thức thông suốt, niềm tin của người dân sẽ có cơ sở khoa học vững vàng, tạo ra “sức đề kháng” của cán bộ, đảng viên và nhân dân trước luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch.

Hai là, tích cực, chủ động đấu tranh phản bác kịp thời, hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch trên các mặt trận, nhất là trên không gian mạng; lấy “cái đẹp dẹp cái xấu”; chủ động, tích cực “đi trước một bước”. Mỗi cán bộ, đảng viên là một “thông tín viên” tích cực, kịp thời phát hiện, nhận diện, phân tích, đấu tranh với những luận điệu sai trái, thù địch. Việc kịp thời thông tin về kết quả bước đầu đạt được từ cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp hiện nay là minh chứng sống động và thuyết phục để phản bác những luận điệu xuyên tạc.

Ba là, cần đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, đúc kết bài học kinh nghiệm; từ đó nhân rộng những mô hình hay, cách làm hiệu quả trong tổ chức thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Công khai, minh bạch kết quả thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, nhất là những điển hình tiên tiến để nhân dân thấy rõ lợi ích thiết thực của cuộc cách mạng, như giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng, hiệu quả phục vụ nhân dân, gần dân; tạo môi trường thông thoáng để phát triển kinh tế - xã hội, làm giàu chính đáng, đem lại lợi ích thiết thực cho người dân. Qua đó, khẳng định tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Đồng thời, thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc, những bất cập, mâu thuẫn phát sinh để có giải pháp khắc phục kịp thời, triệt để, tránh để các thế lực thù địch lợi dụng “khoảng trống thông tin” để xuyên tạc, chống phá.

Bốn là, phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu các cấp. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực sự gương mẫu trong chấp hành nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng, nói và làm theo nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước; nghiêm túc trong triển khai tổ chức và bảo vệ chủ trương thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tư tưởng cục bộ, lợi ích nhóm, tâm lý e ngại thay đổi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Khi đội ngũ cán bộ, đảng viên vững vàng, thống nhất về lập trường, quan điểm, hành động quyết liệt, tạo nên những hiệu quả rõ ràng trong thực tiễn, phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn sẽ góp phần đẩy lùi những luận điệu xuyên tạc, chống phá về thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Những luận điệu xuyên tạc, sai trái của các thế lực thù địch không thể phủ nhận việc tổ chức thực hiện chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam là bước đi tất yếu, hợp quy luật của tiến trình đổi mới hệ thống chính trị ở nước ta do Đảng lãnh đạo, nhằm xây dựng bộ máy tinh gọn, mạnh, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. Sau gần 1 năm thực hiện chủ trương lớn trên, Bộ Chính trị đã quyết định thành lập Ban Chỉ đạo về sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp, qua đó kịp thời đánh giá toàn diện, khách quan, chỉ ra những kết quả, hạn chế, nguyên nhân, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

TS Đinh Nguyễn An

Trưởng Bộ môn Lý luận chính trị, Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam

-----------------

(1) V.I.Lê-nin: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2005, t. 45, tr. 247
(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 4,  tr. 21
(3) Kết luận số 121-KL/TW, ngày 24-1-2025, của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, về Tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25-10-2017 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”.

Theo tapchicongsan.org.vn