Áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy:

Góp phần cải thiện chất lượng môi trường

UBND tỉnh vừa có văn bản triển khai Quyết định số 13, ngày 2-4-2026 của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ. Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa có cuộc trao đổi với ông Trần Quang Ngọc - Phó Giám đốc Sở Xây dựng về vấn đề này nhằm giúp người dân hiểu đúng, đủ, chính xác về mục đích, ý nghĩa, quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, cũng như lộ trình triển khai áp dụng quy chuẩn.

Ông Trần Quang Ngọc - Phó Giám đốc Sở Xây dựng.

Mức khí thải áp dụng theo năm sản xuất hoặc năm nhập khẩu phương tiện

- Xin ông cho biết những nội dung được triển khai trong Quyết định số 13 của Thủ tướng Chính phủ?

- Quyết định số 13 áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc quản lý, kiểm định, sử dụng xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ và không áp dụng đối với xe mô tô, xe gắn máy thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh. Thời điểm bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ như sau: Từ ngày 1-7-2027 đối với TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh; từ ngày 1-7-2028 đối với các thành phố trực thuộc Trung ương còn lại; từ ngày 1-7-2030 đối với các tỉnh còn lại (tùy theo tình hình thực tế, các tỉnh này có thể quy định áp dụng thời hạn sớm hơn).

Bên cạnh quy định về thời điểm kiểm định khí thải, quyết định cũng xác định cụ thể mức khí thải áp dụng theo năm sản xuất hoặc năm nhập khẩu của phương tiện. Mức khí thải (gồm mức 1, mức 2, mức 3, mức 4) là các mức khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. 

Đối với xe mô tô sản xuất hoặc nhập khẩu trước năm 2008 sẽ áp dụng mức 1, xe sản xuất từ năm 2008 đến hết năm 2016 áp dụng mức 2, xe sản xuất từ năm 2017 đến ngày 30-6-2026 áp dụng mức 3. Xe mô tô sản xuất hoặc nhập khẩu từ ngày 1-7-2026 trở đi sẽ áp dụng mức 4. Xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu trước năm 2016 áp dụng mức 1; xe sản xuất từ năm 2017 đến ngày 30-6-2027 áp dụng mức 2 và xe sản xuất hoặc nhập khẩu từ ngày 1-7-2027 trở đi áp dụng mức 4.

Không có chuyện hạn chế hay cấm xe máy xăng

- Thời gian qua, có những thông tin thiếu kiểm chứng cho rằng khi áp dụng quy chuẩn khí thải này đồng nghĩa với việc hạn chế hoặc cấm xe mô tô, xe gắn máy sử dụng động cơ đốt trong chạy bằng nhiên liệu xăng (thường gọi là xe máy xăng), xin ông cho biết thông tin chính xác? 

- Hiện nay, việc kiểm soát khí thải đối với phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành đang được áp dụng đối với xe ô tô và được các cơ sở đăng kiểm xe cơ giới thực hiện. Bên cạnh việc kiểm soát ô nhiễm khí thải đối với ô tô đang lưu hành, việc kiểm soát ô nhiễm khí thải mô tô, xe gắn máy là rất cần thiết, cấp bách, góp phần cải thiện môi trường đô thị, đặc biệt khu vực trung tâm đô thị đông đúc, phù hợp với xu thế phát triển bền vững, trách nhiệm với tương lai. Đồng thời, việc kiểm soát khí thải phương tiện giao thông cơ giới đường bộ là yêu cầu cấp bách để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu ô nhiễm môi trường đô thị và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 theo cam kết của Chính phủ Việt Nam tại COP 26.

Tôi khẳng định, quy định kiểm định khí thải xe máy không gây khó khăn cho người dân mà là một bước tiến quan trọng để loại bỏ các xe cũ nát, xuống cấp, từ đó cải thiện chất lượng môi trường và sức khỏe cộng đồng. Các xe máy xăng vẫn lưu thông bình thường nếu kiểm định đạt chuẩn về khí thải.

Để đạt được mục tiêu nêu trên, mỗi người dân cần ý thức rõ ràng về trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ các quy định và góp phần xây dựng một môi trường sống xanh, sạch, bền vững. Nắm vững và thực hiện đúng quy định của pháp luật là điều cần thiết, tránh có cái nhìn phiến diện, nhất là việc đăng tải, chia sẻ những thông tin trái chiều không có cơ sở kiểm chứng trên các trang mạng xã hội.

Xe mô tô, xe gắn máy lưu thông trên đường 23 tháng 10 (phường Tây Nha Trang).

Hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cho người có thu nhập thấp

- Đối với tỉnh Khánh Hòa, việc triển khai Quyết định số 13 được thực hiện như thế nào, thưa ông? 

- Hiện nay, Sở Xây dựng đã tham mưu UBND tỉnh ban hành văn bản triển khai Quyết định số 13 của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, UBND tỉnh giao Sở Xây dựng khẩn trương phối hợp với Công an tỉnh rà soát, thống kê dữ liệu xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành. Trên cơ sở đó, xây dựng phương án phát triển hệ thống kiểm định khí thải phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và điều kiện thực tế của tỉnh; hướng dẫn trình tự, thủ tục và điều kiện cấp phép hoạt động cho các cơ sở kiểm định khí thải (cố định và lưu động) theo đúng quy định.

Sở Tài chính được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất UBND tỉnh cơ chế, chính sách hỗ trợ miễn phí kiểm định khí thải lần đầu; hỗ trợ chuyển đổi phương tiện đối với nhóm người có thu nhập thấp, hộ nghèo tại các địa bàn khó khăn; đề xuất giải pháp khuyến khích xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp đầu tư cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy trên địa bàn tỉnh. Công an tỉnh chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ phối hợp, kết nối, chia sẻ dữ liệu đăng ký xe mô tô, xe gắn máy cho Sở Xây dựng để phục vụ công tác rà soát, lập phương án phát triển hệ thống cơ sở kiểm định khí thải; đồng thời nghiên cứu, chuẩn bị phương án kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm về khí thải xe mô tô, xe gắn máy theo lộ trình và quy định hiện hành. 

UBND các xã, phường, đặc khu tổ chức tuyên truyền rộng rãi đến người dân, doanh nghiệp trên địa bàn về lộ trình kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy (tỉnh dự kiến bắt đầu áp dụng từ ngày 1-7-2030); đồng thời quản lý địa bàn, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở kiểm định khí thải lưu động hoạt động theo quy định. Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa phối hợp với Sở Xây dựng mở các chuyên mục phổ biến kiến thức về quy chuẩn khí thải, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường giao thông.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, hiện nay, các cơ quan, đơn vị, địa phương đang khẩn trương thực hiện nhiệm vụ nhằm chuẩn bị sẵn sàng về cơ sở vật chất, xây dựng chính sách để triển khai việc kiểm tra khí thải xe mô tô, xe gắn máy theo đúng lộ trình quy định. 

- Xin cảm ơn ông!

THÁI THỊNH (Thực hiện)