Yêu nghề từ những điều bình dị

Câu chuyện của tôi là hành trình của một người lao động đang từng ngày học nghề, giữ nghề và nỗ lực làm nghề bằng sự cẩn trọng, tinh thần trách nhiệm cùng tình yêu dành cho người bệnh và đồng nghiệp. Tôi hy vọng câu chuyện nhỏ của mình sẽ góp thêm một tiếng nói chân thành vào những câu chuyện đẹp về người lao động, về những con người vẫn đang ngày ngày âm thầm cống hiến cho cộng đồng bằng chính công việc bình dị mà mình gắn bó.

Tập thể nhân viên nữ Khoa Nội đầu cổ và tuyến vú Bệnh viện Ung bướu Khánh Hòa.

Hành trình làm nghề của tôi vẫn còn rất dài và tôi vẫn còn rất nhiều điều phải học. Những ngày tháng được khoác lên mình màu áo trắng, được đứng bên cạnh người bệnh trong những thời điểm họ yếu đuối nhất, được học hỏi từ những người đi trước và được đồng hành với những người đồng nghiệp của mình là những trang nhật ký đặc biệt, ghi lại hành trình tôi học cách hiểu nghề, yêu nghề và có trách nhiệm hơn với lựa chọn của mình.

Những ngày đầu vào nghề, tôi đã nghĩ công việc của mình trước hết là làm đúng như những gì đã được học: Đo dấu hiệu sinh tồn, thực hiện y lệnh thuốc và các kỹ thuật chăm sóc khác... Nhưng khi thực sự đứng trước một người bệnh, tôi mới hiểu rằng thực tế luôn khác với lý thuyết. Một người bệnh không phải là một con số trong bảng theo dõi, một cái tên trên hồ sơ hay một chẩn đoán được ghi trong bệnh án. Phía sau mỗi người bệnh là hàng tá những nỗi lo, suy nghĩ, cảm xúc riêng. Càng làm việc trong môi trường bệnh viện, đặc biệt ở những bệnh nhân ung thư, tôi càng cảm nhận rõ điều đó. Khi ấy, tôi hiểu rằng nhiệm vụ của người điều dưỡng không chỉ là chăm sóc một cơ thể đang mắc bệnh mà còn là chăm sóc một con người đang mang trong mình rất nhiều tâm trạng.

Tôi từng đọc được một câu rằng: “Trong cái bóng tối bao trùm, một tia sáng lóe lên cũng là một niềm hy vọng”. Đối với người bệnh, họ phải đối mặt với nỗi sợ hãi khi biết mình mắc bệnh, sự mệt mỏi sau những ngày điều trị, sự lo lắng của gia đình, những câu hỏi về tương lai mà chính họ cũng chưa biết phải tìm câu trả lời ở đâu. Họ cần có một người ở bên cạnh sẵn sàng lắng nghe, giúp họ giải quyết những nỗi sợ đó.

Tôi nhớ có những người bệnh lớn tuổi mà mình từng chăm sóc, ban đầu gần như không muốn trò chuyện với nhân viên y tế. Mỗi lần tôi đến kiểm tra dấu hiệu sinh tồn hoặc hỏi thăm, họ chỉ trả lời ngắn gọn rồi lại im lặng. Nếu chỉ tập trung vào công việc trước mắt, tôi có thể hoàn thành phần việc của mình rồi chuyển sang giường bệnh khác. Nhưng sau một thời gian, tôi nhận ra có những người bệnh cần được quan tâm nhiều hơn thế.

Tôi bắt đầu hỏi những câu đơn giản như hôm nay người bệnh có ăn được không, đêm qua ngủ có ngon không, trong người còn khó chịu ở đâu không. Dần dần, họ bắt đầu chia sẻ nhiều hơn. Có người kể về con cái, có người nhắc đến quê nhà, có người nói về những ngày trước khi nhập viện. Những câu chuyện ấy không được ghi trong bệnh án nhưng giúp tôi hiểu người bệnh hơn. Tôi nhận ra rằng đôi khi, việc chăm sóc bắt đầu từ sự lắng nghe. Khi hiểu người bệnh đang quan tâm, lo lắng điều gì, tôi có thể quan tâm và hỗ trợ họ phù hợp hơn.

Bác sĩ, điều dưỡng Khoa Nội đầu cổ và tuyến vú khám, điều trị và chăm sóc bệnh nhân.

Trong một ngày làm việc, nhiều công việc nối tiếp nhau. Có những thời điểm người bệnh đông, khối lượng công việc lớn, ai cũng phải cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của mình. Nhưng càng bận rộn, tôi càng hiểu rằng sự vội vàng không thể thay thế cho sự chính xác. Một lần kiểm tra lại thông tin người bệnh, đối chiếu thuốc, đọc kỹ y lệnh, bàn giao đầy đủ hay một lần quan sát kỹ tình trạng người bệnh trước khi thực hiện kỹ thuật đều có thể góp phần bảo vệ sự an toàn cho người bệnh. Đôi khi người ngoài nhìn vào sẽ thấy đó chỉ là những việc rất nhỏ và lặp đi lặp lại mỗi ngày. Nhưng với người làm nghề, chúng tôi hiểu rằng chính những việc nhỏ ấy tạo nên sự an toàn. Có những việc không ai nhìn thấy, không ai vỗ tay hay ghi nhận, nhưng người điều dưỡng vẫn phải làm đúng bởi phía sau mỗi thao tác là một người bệnh đang đặt niềm tin vào mình.

Tôi cũng từng trải qua những ca trực mà công việc dường như không có điểm dừng. Có lúc vừa hoàn thành xong một công việc thì lại có người bệnh cần hỗ trợ, vừa chuẩn bị xong thuốc thì có một tình huống khác phát sinh, vừa ngồi xuống hoàn thành hồ sơ lại nghe tiếng gọi từ buồng bệnh. Những lúc như vậy, tôi mới cảm nhận rõ thế nào là làm việc theo tập thể. Một người không thể làm tất cả mọi thứ một mình. Khi một đồng nghiệp đang bận xử lý một tình huống, người khác có thể hỗ trợ phần việc còn lại. Có khi chỉ là chạy sang giúp một người bệnh, lấy giúp dụng cụ, nhắc nhau một thông tin quan trọng hoặc hỗ trợ hoàn thành một công việc để đồng nghiệp có thời gian xử lý việc cấp thiết hơn. Những hành động ấy rất bình thường, nhưng chính trong những thời điểm bận rộn nhất, tôi mới thấy giá trị của hai chữ “đồng đội”.

Những người đi trước cũng để lại trong tôi rất nhiều bài học, chỉ tôi cách giao tiếp với người bệnh, cách quan sát trước khi thực hiện một kỹ thuật, cách kiểm tra lại thông tin, cách bàn giao hoặc cách xử trí khi có tình huống bất ngờ xảy ra. Có những lời nhắc khi nghe lần đầu tôi nghĩ rất đơn giản, nhưng càng làm nghề tôi càng hiểu giá trị của nó. Người đi trước không chỉ truyền đạt kỹ thuật mà còn giúp tôi hình thành thói quen cẩn thận, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử với người bệnh. Tôi nghĩ nghề điều dưỡng được tiếp nối cũng từ những điều bình dị như vậy.

Nghề nghiệp của mỗi người cũng giống như một chuyến xe. Mỗi ngày, chúng ta bước lên chuyến xe ấy, gặp gỡ những con người khác nhau rồi tiếp tục đi về phía trước. Có những người bệnh chỉ đồng hành với chúng tôi trong thời gian ngắn, có người gắn bó lâu hơn. Có người rời khoa với nụ cười, có người tiếp tục hành trình điều trị ở nơi khác, cũng có những cuộc chia tay khiến chúng tôi không dễ dàng quên được.

Tôi thường nghĩ rằng mỗi người bệnh tôi từng gặp đều để lại một điều gì đó, có thể là một câu nói, một ánh mắt, một lời cảm ơn hoặc đơn giản là bài học về cách con người đối diện với bệnh tật. Đặc biệt, đối với bệnh nhân ung thư phải trải qua nhiều đợt điều trị, tình trạng sức khỏe và tâm lý có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Vì vậy, người điều dưỡng không thể áp dụng một cách chăm sóc cố định cho tất cả mọi người mà cần quan sát, lắng nghe và điều chỉnh cách giao tiếp, hỗ trợ sao cho phù hợp với từng trường hợp. Qua đó, tôi hiểu rằng chuyên môn và sự nhân văn không phải là hai điều tách rời mà luôn gắn bó với nhau trong công việc chăm sóc người bệnh.

Bác sĩ Khoa Nội đầu cổ và tuyến vú khám điều trị và chăm sóc bệnh nhân.

Có những đêm khoa bệnh khá yên tĩnh, nhưng điều đó không có nghĩa người điều dưỡng có thể hoàn toàn thảnh thơi. Chúng tôi vẫn phải theo dõi người bệnh, kiểm tra những vấn đề cần thiết và sẵn sàng ứng phó khi có tình huống phát sinh. Tôi từng trải qua những ca trực mà gần sáng vẫn có người bệnh gọi vì đau, khó chịu hoặc lo lắng đến mức không ngủ được. Chính những khoảnh khắc ấy giúp tôi hiểu rằng sự hiện diện của người điều dưỡng đôi khi cũng là một phần quan trọng trong quá trình chăm sóc. Người điều dưỡng cũng là con người, cũng có lúc mệt mỏi, buồn bã và lo lắng. Điều quan trọng là không để những cảm xúc ấy ảnh hưởng đến trách nhiệm đối với người bệnh. Có lẽ, tình yêu nghề không nằm ở những lời nói lớn lao mà thể hiện qua cách chúng ta thực hiện những việc nhỏ mỗi ngày.

Tôi không biết chuyến xe nghề nghiệp của mình sẽ còn đi qua bao nhiêu chặng đường. Tôi cũng không biết phía trước sẽ là những ngày bình yên hay những ngày nhiều thử thách. Nhưng tôi biết mình muốn tiếp tục bước đi, tiếp tục học hỏi từ những người đi trước, đồng hành với đồng nghiệp, lắng nghe người bệnh và hoàn thiện bản thân. Tôi mong những điều mình học hỏi, tích lũy từ nghề không chỉ có ích cho bản thân mà còn có thể được truyền lại cho những người trẻ hơn.

HỒ HOÀNG NHẬT LINH - BỆNH VIỆN UNG BƯỚU KHÁNH HÒA