Lắng nghe để chữa lành

Có những nghề bắt đầu bằng tiếng máy móc, tiếng giảng bài hay tiếng còi xe. Còn nghề của chúng tôi đôi khi bắt đầu bằng sự im lặng. Đó là sự im lặng của một người bệnh đang thu mình trong thế giới riêng, một ánh mắt xa xăm, một lời nói chưa trọn vẹn hay một hành động khiến người ngoài khó hiểu. Nhưng với những người làm công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần tại Bệnh viện Chuyên khoa Tâm thần Khánh Hòa, đó lại là những tín hiệu cần được lắng nghe bằng cả trái tim.

Mỗi ngày, chúng tôi tiếp xúc với muôn vàn hoàn cảnh. Có người kích động, có người lặng lẽ khép mình, có người không nhận ra người thân, cũng có người đã nhiều năm sống cùng bệnh tật, nhiều lần điều trị, nhiều lần hy vọng rồi lại thất vọng. Vì vậy, công việc của chúng tôi không chỉ là thực hiện những quy trình chuyên môn, mà trước hết là học cách thấu hiểu. Một ánh mắt né tránh, một bàn tay nắm chặt hay một khoảng im lặng kéo dài đôi khi chính là cách họ nói lên điều chưa thể diễn đạt thành lời. Nghề này có những áp lực thầm lặng; những tình huống bất ngờ; những ca trực dài và những ngày làm việc căng thẳng. Nhưng chính trong thử thách, chúng tôi hiểu rằng sự kiên nhẫn đôi khi quan trọng không kém chuyên môn; có khi điều người bệnh cần trước cả một lời khuyên chỉ là một người đủ bình tĩnh ở bên và không bỏ mặc họ.

Rồi những thay đổi rất nhỏ bắt đầu xuất hiện. Một người bệnh từng cáu gắt nay chủ động chào nhân viên, một người từng khép mình nay chịu ngồi xuống trò chuyện, hay câu nói giản dị: “Chị ơi, hôm nay em đỡ rồi…”. Bấy nhiêu thôi cũng đủ khiến xua tan những mệt mỏi trong mỗi chúng tôi. Sự hồi sinh ấy không chỉ đến từ những viên thuốc, mà còn nhờ sự chăm sóc toàn diện và môi trường trị liệu ấm áp. Để bắc một cây cầu đưa người bệnh trở lại với cuộc sống đời thường, bệnh viện đã triển khai phong phú các liệu pháp hoạt động và phục hồi chức năng. Nhìn những bàn tay từng lo âu, kích động nay tỉ mỉ chăm chút từng phôi nấm, tưới từng luống rau, mới thấy hết giá trị của lao động trị liệu. Không dừng lại ở đó, bệnh viện còn rộn ràng những buổi teambuilding gắn kết, nơi tiếng cười xóa tan ranh giới bệnh tật; những cuộc thi vẽ tranh nơi tâm tư ẩn kín được bày tỏ qua từng sắc màu; hay những hội thi ca hát vang vọng giai điệu hy vọng, giúp họ giải tỏa căng thẳng và khơi dậy niềm tin mình vẫn là một phần của cuộc đời. Đặc biệt, những chuyến dã ngoại định kỳ đến Bảo tàng Hải dương học hay các làng nghề truyền thống đã mở ra không gian chữa lành ngoài khung cửa bệnh viện, giúp họ tìm lại sợi dây kết nối với cộng đồng, tự tin bước về phía bình yên.

Để có những trái ngọt ấy là công sức của cả một tập thể. Trong bệnh viện, mỗi người đều là một mắt xích quan trọng. Từ người trực tiếp khám điều trị; người bảo đảm thuốc, vật tư; người làm hành chính; người giữ gìn an ninh, cho đến những người âm thầm chuẩn bị bữa ăn, giặt giũ cho người bệnh. Một ca trực bình yên, một người bệnh tiến bộ đều là thành quả của sự đoàn kết và trách nhiệm. Làm nghề này có lúc mệt mỏi, nhưng ngày mai, chúng tôi vẫn đến, vẫn khoác lên mình bộ đồng phục quen thuộc và tiếp tục công việc. Đó chính là giữ nghề, vẫn kiên nhẫn khi khó khăn, vẫn nhẹ nhàng với người bệnh, làm đúng trách nhiệm và không ngừng học hỏi.

Sau những năm tháng ấy, chúng tôi hiểu rằng phía sau một người bệnh là một gia đình, một cuộc đời và một niềm hy vọng. Vì thế, nghề của chúng tôi không chỉ là chăm sóc một căn bệnh, mà là chăm sóc một con người bằng cả chuyên môn và lòng nhân ái. Trong hành trình ấy, đôi khi chỉ một bước nhỏ về phía bình yên cũng đã là điều vô giá. Và chính những bước nhỏ ấy là lý do để chúng tôi tiếp tục giữ nghề, yêu nghề và giữ lại niềm hy vọng cho những người cần nó nhất.

LÊ THỊ NHƯ NGỌC - Bệnh viện Chuyên khoa Tâm thần Khánh Hòa