Blue - xanh dương

Tôi đến với ngành y từ năm 2014. Hơn mười năm không phải là một chặng đường quá dài, nhưng cũng đủ để tôi hiểu rằng có những điều trong nghề này không thể chỉ nhìn bằng mắt, cũng không thể kể hết bằng những con số.

Tôi đã gặp những người bước vào bệnh viện với sự lo lắng hiện rõ trên gương mặt. Tôi đã chứng kiến những ca bệnh mà chỉ một thay đổi rất nhỏ cũng khiến cả ê-kíp căng thẳng. Tôi từng đứng gần những phòng mổ kéo dài nhiều giờ, nhìn những đồng nghiệp bước ra trong sự mệt mỏi nhưng nhẹ nhõm.

Tôi cũng đã thấy những đứa trẻ cất tiếng khóc đầu tiên, những người bệnh mỉm cười khi được báo tin sức khỏe chuyển biến tốt, và cả những khoảnh khắc mà người làm nghề chỉ có thể im lặng đứng bên cạnh một gia đình.

Ở bệnh viện, niềm vui và nỗi buồn nhiều khi đứng rất gần nhau. Có những ngày, chỉ cách nhau một cánh cửa.

Có lẽ tôi cảm nhận điều đó sâu hơn một chút, bởi bên cạnh vai trò của một người đang làm việc trong ngành y, tôi cũng thường xuyên là… người bệnh ngay tại chính nơi mình làm việc.

Sức khỏe của tôi không phải lúc nào cũng tốt. Có những lần đang là đồng nghiệp, tôi lại trở thành người nằm trên giường bệnh, chờ một kết quả xét nghiệm, một lời giải thích của bác sĩ hay đơn giản là một câu hỏi: “Hôm nay thấy trong người thế nào rồi?”.

Và cũng từ những lần như vậy, bệnh viện với tôi dần trở thành một nơi rất khác. Không chỉ là nơi làm việc. Nó giống như một gia đình.

Ở đó có những người tôi gặp mỗi ngày trong công việc, nhưng cũng chính những con người ấy đã từng khám cho tôi, chăm sóc tôi, động viên tôi khi sức khỏe không ổn. Khi ở phía bên kia chiếc áo blouse, tôi mới hiểu rõ hơn cảm giác của một người bệnh khi trao sức khỏe của mình vào tay người khác.

Đó không chỉ là sự tin tưởng vào chuyên môn. Đôi khi, đó còn là sự gửi gắm rất lớn.

Có lẽ vì vậy mà trong rất nhiều điều tôi đã chứng kiến suốt những năm làm nghề, điều khiến tôi nhớ lâu nhất không hẳn là những kỹ thuật phức tạp hay những khoảnh khắc kịch tính. Tôi nhớ những cái nắm tay.

Một bàn tay của người bệnh. Một bàn tay của nhân viên y tế. Có khi không cần nói gì cả, nhưng trong khoảnh khắc ấy, một người đang gửi đi sự tin tưởng, còn người kia đang nhận lấy một trách nhiệm.

Và đó chính là hình ảnh tôi muốn giữ lại trong “Blue - Xanh dương”.

Trong bức tranh, người thầy thuốc cúi xuống phía người bệnh. Tôi cố tình không làm nổi bật gương mặt của bất kỳ ai. Bởi với tôi, đó có thể là bất cứ bác sĩ nào, bất cứ điều dưỡng nào, bất cứ nhân viên y tế nào đã từng đứng bên giường bệnh.

Và người nằm đó cũng có thể là bất kỳ ai. Thậm chí có lúc… là chính tôi.

Hai bàn tay gặp nhau ở trung tâm bức tranh. Tôi đặt ánh sáng ở đó. Không phải vì đó là một cử chỉ lớn lao. Mà vì tôi tin rất nhiều điều trong y tế bắt đầu từ chính điểm chạm rất nhỏ ấy. Một phía là lòng tin. Một phía là trách nhiệm. Ở giữa là hy vọng.

Tôi chọn màu xanh dương làm màu chủ đạo. Không phải ngẫu nhiên.

Xanh dương trong cảm nhận của tôi vừa có chiều sâu, vừa có sự bình yên. Đó là màu của bầu trời sau một cơn mưa. Là khoảng không mở ra khi ta vẫn còn có thể nhìn về phía trước. Là niềm tin rằng ngày mai có thể tốt hơn hôm nay.

Trong tranh, những mảng xanh đậm dần chuyển sang xanh ngọc và những khoảng sáng hơn quanh người bệnh. Đó cũng là cách tôi hình dung về hành trình điều trị.

Không phải lúc nào mọi thứ cũng thay đổi ngay lập tức. Có những hy vọng bắt đầu rất nhỏ.

Một chỉ số tốt hơn một chút. Một cơn đau giảm đi. Một đêm ngủ được trọn hơn. Một bước chân vững hơn. Một người bệnh tự ngồi dậy được. Một đứa trẻ chịu nhìn vào mắt người đối diện. Một người mẹ nhận được tin con mình ổn.

Những điều ấy, với người ngoài có thể rất nhỏ. Nhưng với người bệnh, gia đình và những người trực tiếp chăm sóc họ, đôi khi đó là cả niềm vui.

Tôi đã tận mắt nhìn thấy những niềm vui như thế. Và tôi cũng đã thấy hy vọng có những lúc rất mong manh.

Bởi vậy, tôi đặt những đường vàng mảnh chạy xuyên qua các lớp màu xanh. Chúng giống như những vết nứt. Nhưng không phải vết nứt để nói về sự đổ vỡ. Tôi nghĩ về chúng như những dấu vết của một điều đã từng tổn thương nhưng đang được nối lại.

Cơ thể con người cần thời gian để hồi phục. Tinh thần cũng vậy. Có những vết thương lành nhanh. Có những nỗi sợ cần nhiều thời gian hơn.

Và nhiều khi, bên cạnh thuốc men, kỹ thuật hay những quyết định chuyên môn chính xác, người bệnh còn cần một điều rất giản dị: cảm giác rằng mình đang được quan tâm.

Tôi đã nhìn thấy điều đó ở những đồng nghiệp của mình.

Trong một câu hỏi nhỏ. Trong cách chỉnh lại chiếc chăn. Trong việc giải thích thêm một lần nữa cho người bệnh lớn tuổi chưa hiểu. Trong những bước chân vội trên hành lang lúc nửa đêm. Trong một ca trực nối tiếp một ngày làm việc dài. Trong sự căng thẳng trước một ca bệnh nặng. Và cả trong nụ cười khi thấy người mình đã chăm sóc được xuất viện.

Có những điều không xuất hiện trong hồ sơ bệnh án. Nhưng chính những điều đó lại làm cho nghề y trở nên ấm áp.

Với tôi, bệnh viện không chỉ có màu trắng. Nó có rất nhiều màu. Có màu của lo âu. Có màu của mệt mỏi. Có màu của những giọt nước mắt. Có cả màu của niềm vui.

Nhưng nếu phải chọn một màu để kể về những năm tháng mình đã đi qua trong ngành y, tôi vẫn chọn xanh dương.

Bởi sau tất cả những điều tôi từng chứng kiến - sinh, tử, đau đớn, hồi phục, chia ly và đoàn tụ - điều còn ở lại trong tôi nhiều nhất vẫn là hy vọng.

Và điều đẹp nhất là hy vọng ấy không phải lúc nào cũng được tạo nên từ những điều lớn lao. Đôi khi, nó được nhen lên bởi một lời nói nhẹ nhàng. Một ánh mắt. Một bàn tay. Một sự tận tâm đủ để người đang yếu mệt cảm thấy mình không đơn độc.

Tôi đặt tên bức tranh là “Blue - Xanh dương” là vì vậy.

Đó là màu của nghề mà tôi đã gắn bó từ năm 2014. Là màu của nơi tôi vừa là một thành viên, vừa có lúc là một người bệnh. Là màu của những đồng nghiệp mà tôi đã chứng kiến họ làm việc, lo lắng, cố gắng và chăm sóc người bệnh mỗi ngày.

Và hơn hết, đó là màu của điều mà tôi tin rằng bất cứ người bệnh nào khi bước vào một cơ sở y tế cũng đang tìm kiếm: một hy vọng để tiếp tục.

Có thể ngày mai họ chưa khỏi hẳn. Có thể hành trình phía trước vẫn còn dài.

Nhưng chỉ cần hy vọng ấy vẫn còn được giữ lại bằng chuyên môn, trách nhiệm và tình cảm ấm áp giữa con người với con người… thì màu xanh vẫn còn đó.

Và đâu đó ngoài cánh cửa bệnh viện, vẫn có một mái nhà đang chờ một người trở về.

VŨ THÁI DƯƠNG - Bệnh viện Đa khoa Yersin Nha Trang