Thắp lên những niềm tin

Cùng với Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Công an tỉnh Khánh Hòa đang triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính. Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là hành trình nhân văn sâu sắc, góp phần hoàn thiện Cơ sở dữ liệu ADN quốc gia, hiện thực hóa mong mỏi thiêng liêng: Đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương.

Những câu chuyện xúc động

Từ sáng sớm 23-7, hội trường UBND phường Ninh Hòa đã trở thành điểm hẹn đặc biệt. Hàng trăm thân nhân gia đình liệt sĩ - đa phần đã cao tuổi có mặt đông đủ. Không khí trang nghiêm nhưng ấm áp niềm tin. Có những cụ ông, cụ bà chống gậy, con dìu mẹ, có cả cháu nội, cháu ngoại theo chân ông, bà... Tất cả đều mang theo một hy vọng chung: Mẫu ADN hôm nay sẽ là chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa tìm được những người thân đã hy sinh vì Tổ quốc.

Bà Huỳnh Thị Diệm được con trai út cõng đến hội trường UBND phường Ninh Hòa lấy mẫu ADN.

Chúng tôi gặp bà Huỳnh Thị Diệm (sinh năm 1939, trú Tổ dân phố Ninh Đông, phường Ninh Hòa) được con trai út Lê Xuân Hải (sinh năm 1978) cõng đến hội trường UBND phường Ninh Hòa lấy mẫu ADN. Mái tóc bà Diệm đã bạc trắng, nhưng đôi mắt vẫn ánh lên niềm hy vọng khi nghe tin lực lượng công an sẽ lấy mẫu ADN để xác minh danh tính 3 người thân hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Bà nghẹn ngào kể: Trong trận địch càn ở khu Hòn Hèo, cha của bà - liệt sĩ Huỳnh Trí - đã anh dũng hy sinh. Một thời gian sau, hai người chị ruột của bà là liệt sĩ Huỳnh Thành và liệt sĩ Huỳnh Tâm cũng bị địch phục kích, sát hại tại khu vực “Dòng Con Xăng” thuộc xã Ninh Đông cũ. “Ngay đó tôi còn nhỏ xíu. Đã bao năm ròng, trong thâm tâm tôi chỉ nhớ hình dáng người cha cao nhưng gầy, còn hai người chị thì xinh gái, nhanh nhẹn. Tôi mong muốn, từ mẫu ADN thu nhận này sẽ tìm lại được những người thân yêu về với gia đình”. Nói xong, bà khẽ đưa bàn tay chai sần lên quệt giọt nước mắt lăn dài trên má.

Ở một góc khác, bà Lê Thị Nối (sinh năm 1944, trú Tổ dân phố Ninh Đa, phường Ninh Hòa) ngồi im lặng cùng con gái. Người dì ruột của bà - liệt sĩ Nguyễn Thị Hường - hy sinh năm 1949. Ở tuổi 82, sức khỏe đã kém, chân yếu, thính lực cũng không còn như trước, nhưng bà Nối vẫn kiên trì nuôi hy vọng có ngày tìm lại được người dì. Khi đến lượt, bà lặng lẽ đưa cánh tay cho cán bộ y tế. Bà không nói gì nhưng ánh mắt chứa đựng cả ý nguyện của gia đình gần 80 năm qua.

Bà Đinh Thị Gái (sinh năm 1974, trú Ninh Phụng, Ninh Hòa) đến hội trường cùng con gái và cháu gái mới 2 tuổi. Chị gái của bà - liệt sĩ Đinh Thị Hòa, hoạt động cách mạng thời kỳ chống Mỹ cứu nước và bị quân địch gài mìn sát hại. Sau nhiều năm, gia đình vẫn chưa tìm lại được hài cốt. “Chúng tôi đến đây với mong muốn tìm được chị. Dù chỉ là một mẫu ADN nhỏ bé, nhưng với chúng tôi đó là cả một hành trình dài”, bà Gái chia sẻ.

Ông Nguyễn Tám (trú Tổ dân phố Ninh Đông, phường Ninh Hòa) được đoàn viên phường Ninh Hòa hỗ trợ tới lấy mẫu ADN.

Quy trình thu nhận mẫu được thực hiện bài bản, khoa học. Bà Bùi Bình An (Công ty Cổ phần Sinh học phân tử Geneviet) - phụ trách đơn vị thu mẫu ADN tại Khánh Hòa cho biết: Sau khi lấy mẫu ADN các thân nhân liệt sĩ, nhân viên của công ty sẽ tiến hành xác thực thông tin bằng thiết bị chuyên biệt, dùng máy quét đọc thẻ căn cước công dân, gắn mã định danh từng mẫu thu nhận được. Căn cứ vào mã định danh trên tờ khai của thân nhân liệt sĩ cùng với thông tin trên ống mẫu để quản lý, đảm bảo không bị sai lệch. Sau khi lấy mẫu ADN, các mẫu sẽ được bảo quản trong thùng xốp cùng với đá gel lạnh, sau đó gửi về Hà Nội thực hiện xét nghiệm di truyền, phân tích ADN. Mỗi bước thực hiện đều được kiểm soát chặt chẽ, từ việc giải thích rõ ràng cho thân nhân, đến việc lấy mẫu máu nhanh chóng, đóng gói bảo quản lạnh… Những ống mẫu nhỏ bé ấy chứa đựng không chỉ dữ liệu sinh học mà còn là hy vọng của cả một gia đình, cả một cộng đồng.

Bà Huỳnh Thị Diệm được nhân viên y tế lấy mẫu ADN.

Niềm hy vọng của mỗi gia đình

Trong không gian hội trường UBND phường Ninh Hòa trong ngày đầu thực hiện cao điểm, giữa những tiếng nói chuyện thì thầm và tiếng máy móc vận hành, ai nấy đều cảm nhận được giá trị thiêng liêng của 4 chữ: Tổ quốc và gia đình. Những giọt nước mắt, những bàn tay run run đưa mẫu, những ánh mắt hy vọng… đã minh chứng rõ ràng nhất cho ý nghĩa của Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Đoàn viên phường Ninh Hòa hỗ trợ thân nhân liệt sĩ xác thực vân tay trên thiết bị chuyên dụng trước khi lấy mẫu ADN.

Cùng với lực lượng công an, các đoàn viên, thanh niên phường Ninh Hòa đã có mặt từ sáng sớm để hỗ trợ. Có bạn đỡ người già lên bậc thang, có bạn giúp khai báo, đưa nước uống… tạo nên hình ảnh đẹp về sự nối tiếp truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”. Chị Phan Minh Trang - Bí thư Đoàn phường Ninh Hòa cho biết: “Đơn vị đã huy động toàn bộ đoàn viên, thanh niên đến trợ giúp các thân nhân. Đây là việc làm ý nghĩa, thể hiện tình cảm, lòng tri ân của thế hệ trẻ đối với thế hệ cha ông đã hy sinh máu xương vì nền độc lập, thống nhất của dân tộc”.

Thượng tá Đinh Thị Châu Long - Phó trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết: Thực hiện Kế hoạch số 8060, ngày 23-6-2026 của UBND tỉnh Khánh Hòa về việc tổ chức “Cao điểm triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin” trên địa bàn tỉnh, sau thời gian tập trung rà soát, Công an tỉnh xác định, toàn tỉnh có 3.219 thân nhân sẽ được bố trí thu mẫu tập trung tại 12 địa điểm với 12 tổ thu mẫu. Đối với lực lượng Công an nhân dân, đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là nhiệm vụ mang ý nghĩa chính trị và nhân văn đặc biệt. Mỗi mẫu ADN được thu nhận không đơn thuần là một dữ liệu sinh học mà còn là niềm hy vọng của mỗi gia đình, là trách nhiệm trước lịch sử, trước sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ và trước niềm tin của Nhân dân. Trên tinh thần đó, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc kế hoạch của Bộ Công an và UBND tỉnh. 

Lực lượng chức năng hướng dẫn thân nhân liệt sĩ thực hiện các thủ tục để lấy mẫu ADN.

Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai trên phạm vi cả nước. Việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chính là mắt xích quan trọng, tạo nền tảng dữ liệu để đối sánh với hài cốt đã quy tập. Khi hai nguồn dữ liệu gặp nhau, những liệt sĩ vô danh sẽ có tên, sẽ được đưa về với mảnh đất quê hương, với vòng tay gia đình đang ngày đêm mong đợi. Công an tỉnh Khánh Hòa cùng các lực lượng liên quan đang viết tiếp trang sử đẹp về sự biết ơn. Và những thân nhân liệt sĩ - dù đã bạc tóc - vẫn vững tin rằng một ngày không xa, những người thân yêu sẽ được trở về, được gọi tên, được nằm trong lòng đất quê hương. Đó chính là ý nghĩa sâu xa nhất của đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN.

THÀNH LONG