Vụ khai thác, vận chuyển đất trái phép tại xã Diên Lạc: Cơ quan điều tra đang làm rõ dấu hiệu vi phạm

Sau phản ánh của báo chí về tình trạng khai thác, vận chuyển đất trái phép tại xã Diên Lạc, các cơ quan chức năng của tỉnh đã vào cuộc kiểm tra thực địa, xác minh hiện trạng khu vực bị tác động; đồng thời phối hợp với cơ quan điều tra để làm rõ mức độ vi phạm liên quan.

Khu vực đồi bị tác động, thay đổi địa hình

Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) vừa có báo cáo gửi UBND tỉnh về việc kiểm tra, xử lý dứt điểm tình trạng khai thác, vận chuyển đất trái phép tại xã Diên Lạc theo phản ánh của báo chí.

Hiện trường vụ việc tại thời điểm lực lượng chức năng kiểm tra ngày 1-4.

Theo đó, ngày 8-4, Sở NN-MT đã phối hợp với Sở Xây dựng và UBND xã Diên Lạc tổ chức khảo sát thực địa tại khu vực thuộc thôn Bình Khánh, xã Diên Lạc - nơi được báo chí phản ánh có hoạt động khai thác đất trái phép. Kết quả kiểm tra cho thấy, khu vực này có địa hình đồi thấp, đã xuất hiện dấu hiệu bị đào, xúc, làm thay đổi đáng kể địa hình tự nhiên và hạ thấp độ cao so với trước đây. Phần diện tích bị tác động nằm trên thửa số 80 và thửa số 423 (trước đây thuộc xã Diên Hòa, nay thuộc xã Diên Lạc). Đáng chú ý, trên đỉnh đồi gần khu vực bị tác động có hai trụ điện cao thế thuộc đường dây 110kV. Tuy nhiên, tại thời điểm đoàn công tác kiểm tra, hiện trường không còn hoạt động san gạt, không có máy móc hay phương tiện thi công trong khu vực.

Cũng theo báo cáo của Sở NN-MT, thửa đất số 80 có diện tích 5.648m², được cấp giấy chứng nhận ngày 28-1-2022, với loại đất trồng cây lâu năm; thửa đất số 423 có diện tích 5.210m², được cấp giấy chứng nhận ngày 13-3-2015, cũng có mục đích sử dụng là đất trồng cây lâu năm. Chủ sử dụng đất là ông Lê Ngọc Thạch. Lãnh đạo Sở NN-MT cho biết, đối chiếu với quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 và điều chỉnh quy hoạch chung đô thị huyện Diên Khánh đến năm 2040, cả 2 thửa đất này đều có cơ cấu quy hoạch đan xen giữa đất trồng cây lâu năm, đất ở nông thôn và đất hỗn hợp. Riêng thửa số 80 còn có một phần diện tích nằm trong hành lang an toàn lưới điện 110kV.

Có dấu hiệu khai thác khoáng sản khi chưa được cấp phép

Theo báo cáo của UBND xã Diên Lạc, từ tháng 8-2025, sau khi nhận được thông tin phản ánh về hoạt động cải tạo đất tại khu vực thửa đất số 80, địa phương đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn và lực lượng liên quan tổ chức kiểm tra, xác minh. Trong quá trình này, xã đã có 3 lần kiểm tra thực tế. Cụ thể: 2 lần đầu không ghi nhận hoạt động cụ thể; riêng trong đợt kiểm tra ngày 3-8-2025, UBND xã đã yêu cầu người sử dụng đất phải thực hiện đúng mục đích sử dụng đất theo giấy chứng nhận, đồng thời không được vận chuyển đất ra khỏi thửa đất khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Sau buổi làm việc, người sử dụng đất đã tạm dừng hoạt động trong một thời gian và địa phương tiếp tục theo dõi địa bàn.

Tuy nhiên, đến ngày 1-4-2026, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh phối hợp với Công an xã Diên Lạc và UBND xã tiến hành kiểm tra tại khu đất này, phát hiện có 2 xe đào, cùng khoảng 6 xe tải ben đang vận chuyển đất ra bên ngoài. Đoàn kiểm tra đã yêu cầu dừng ngay hoạt động đào xúc, giữ nguyên hiện trạng và cấm di chuyển khối lượng đất ra khỏi khu vực.

Trên cơ sở đối chiếu quy định của Luật Đất đai năm 2024, Sở NN-MT nhận định, hành vi đào, xúc, làm biến dạng địa hình, làm thay đổi hiện trạng khu đất có dấu hiệu của hành vi “hủy hoại đất”. Theo quy định pháp luật, hủy hoại đất là hành vi làm biến dạng địa hình, suy giảm chất lượng đất hoặc gây ô nhiễm đất, dẫn đến mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định. Đây là hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai. Cũng theo Sở NN-MT, theo quy định, trách nhiệm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi hủy hoại đất, sử dụng đất sai mục đích thuộc về Chủ tịch UBND cấp xã. Việc xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến hủy hoại đất được thực hiện theo Luật Đất đai, Nghị định số 123/2024 của Chính phủ và các quy định của UBND tỉnh. 

Liên quan đến nghi vấn phân lô tại khu vực, kết quả kiểm tra hiện trạng và hồ sơ đất đai cho thấy, đến nay, tại 2 thửa đất số 80 và 423 chưa phát hiện hoạt động phân lô.

MẠNH HÙNG