“Đường xuống Hyundai” ngày ấy, bây giờ

“Đường xuống Hyundai” là cái tên đã quen thuộc với người dân khu vực Ninh Hòa suốt gần 30 năm. Từ những chuyến xe công nhân đầu tiên đến nhịp sống công nghiệp, dịch vụ và du lịch hôm nay, con đường ấy đã đi cùng chặng đường dài đổi thay của vùng quê ven biển.

Những chuyến xe đi qua tuổi thơ

Trong ký ức tuổi thơ tôi, con đường quê gần 30 năm về trước mỗi ngày có hai thời điểm đông vui. Gần 6 giờ, những chiếc ô tô 50 - 60 chỗ của Công ty TNHH Nhà máy tàu biển Hyundai Vinashin (nay là Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam) nối nhau từ hướng Quốc lộ 1 về Ninh Diêm, Ninh Thủy, chở công nhân xuống nhà máy ở Ninh Phước. 17 giờ, dòng người lại trở về, xe đưa đón chạy ngược lên Quốc lộ 1, từng tốp công nhân tỏa vào các xóm làng dọc đường.

Dọc “đường xuống Hyundai” nay đã hình thành những nhà máy, cơ sở công nghiệp. Ảnh: ĐỨC THẢO

Ngày ấy, với một đứa trẻ, đó đơn giản là lúc con đường bỗng đông nghịt. Lớn lên mới hiểu, những vòng xe sáng đi, chiều về đều đặn ấy là dấu hiệu của sự đổi thay đang bắt đầu trên quê mình.

Năm 1996, liên doanh Hyundai Vinashin được thành lập để xây dựng nhà máy sửa chữa tàu biển tại Ninh Phước. Năm 1999, nhà máy đi vào hoạt động. Cùng với nhà máy, những từ ngữ trước đó còn khá xa lạ với một vùng quê sống bằng ruộng đồng, nghề muối và biển dần trở nên quen thuộc: Học nghề, công nhân, vào ca, tan ca, lương tháng... Nhà này có con mới vào làm ở Hyundai. Xóm kia có mấy thanh niên đang học nghề. Người ở xa dậy sớm đón xe công ty, người ở gần chạy xe máy đi làm. “Đi Hyundai” dần trở thành câu nói quen thuộc.

Rồi chẳng rõ từ bao giờ, cả hành trình từ “Ngã ba Ngoài” trên Quốc lộ 1 về Ninh Diêm, Ninh Thủy xuống Ninh Phước được gọi tên “đường xuống Hyundai”. Không có tên ấy trên biển chỉ dẫn, nhưng người trong vùng chỉ cần nói là hiểu.

Trước khi nhà máy xuất hiện, nhiều gia đình nơi đây sống chủ yếu bằng nông nghiệp, nghề muối và biển. Người làm ruộng trông trời, người làm muối chờ nắng, người đi biển theo con nước. Hyundai mở thêm một lựa chọn. Những thanh niên lớn lên trong gia đình làm nông, làm muối, đi biển bắt đầu học cơ khí, hàn, điện, sơn để trở thành công nhân. Ở những làng quê thuần nông, thuần biển, thế hệ công nhân dần hình thành, phát triển.

Con đường cũ, nhịp sống mới

Gần ba thập niên trôi qua, dòng người trên “đường xuống Hyundai” vẫn đông vào những giờ quen thuộc nhưng nhịp sống hai bên đường đã khác. Quán ăn sáng, quán nước, tạp hóa, tiệm sửa xe, rửa xe nối nhau xuất hiện theo dòng người qua lại. Sau thời gian sinh sống, làm việc tại TP. Hồ Chí Minh, anh Thành (Tổ dân phố Ninh Thủy 3, phường Đông Ninh Hòa) trở về quê mở tiệm sửa xe và rửa xe ngay trên tuyến đường. Khách của anh giờ không chỉ là công nhân Hyundai, người dân trong vùng mà còn có người buôn bán, khách đi lại trên tuyến. 

Công nhân trở về sau giờ tan ca trên “đường xuống Hyundai”.

Sự chuyển dịch rõ hơn trong chính sinh kế của những gia đình sống dọc tuyến đường. Gia đình anh Long (Tổ dân phố Ninh Thủy 1, phường Đông Ninh Hòa) nhiều đời gắn với nghề biển, cuộc sống theo những chuyến tàu ra khơi. Đến thế hệ anh, anh trở thành công nhân Hyundai, còn vợ làm dịch vụ phục vụ khách du lịch. Trong một gia đình anh có nghề biển của cha ông, công việc trong nhà máy và dịch vụ du lịch hôm nay. Câu chuyện ấy cũng phần nào phản chiếu hành trình phát triển của vùng đất. Nghề biển vẫn còn, nhà máy tạo việc làm và người dân có thêm những lựa chọn mới để lập nghiệp ngay trên quê hương mình.

Những năm gần đây, du lịch mở thêm một hướng phát triển cho vùng biển mà con đường đi qua và kết nối. Từ Ninh Thủy, không gian du lịch ven biển nối về phía Ninh Vân. Những làng biển không chỉ có tàu thuyền, bến cá, những chuyến ra khơi mà đã có thêm cơ sở lưu trú, hàng quán và các dịch vụ phục vụ du khách. Vì thế, xen giữa những chuyến xe chở công nhân hôm nay còn có khách về làng biển, người làm dịch vụ, người buôn bán.

Du khách vui chơi tại bãi biển Dốc Lết, một điểm đến trên hành trình “đường xuống Hyundai”. Ảnh: ĐỨC THẢO

Không gian phát triển ấy đang tiếp tục được mở rộng. Khu Công nghiệp Ninh Thủy rộng hơn 200ha tiếp tục thu hút đầu tư; các khu công nghiệp Ninh Diêm 1, Ninh Diêm 2, Ninh Diêm 3 được triển khai. Tại Ninh Thủy, khu dân cư hơn 77ha được quy hoạch theo hướng đô thị ven biển, gắn với nhu cầu dịch vụ của các vùng công nghiệp lân cận. Cùng với đó, tuyến đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đang khẩn trương thi công mở thêm hướng liên kết vùng. Tuyến có điểm đầu tại khu vực Ninh Hòa, kết nối với Quốc lộ 1; khi toàn tuyến được kết nối đồng bộ, hành trình giữa Tây Nguyên và vùng biển Khánh Hòa sẽ thuận lợi hơn. Từ cửa ngõ Ninh Hòa, du khách có thêm điều kiện để về Dốc Lết, các làng biển Ninh Thủy và xa hơn là Ninh Vân.

Gần 30 năm trước, người dân gọi “đường xuống Hyundai” bởi phần lớn dòng người trên tuyến cùng hướng về một nhà máy. Cái tên ấy vẫn còn đến hôm nay, như giữ lại một dấu mốc của vùng đất. Với người từng lớn lên ở đây rồi đi xa, có lẽ phải một lần trở lại, đi từ “Ngã ba Ngoài” qua Ninh Diêm, Ninh Thủy xuống Ninh Phước mới cảm nhận hết điều đó. Những cái tên vẫn quen đến mức chỉ cần nghe nhắc đã hình dung được từng đoạn đường, từng lối rẽ. Nhưng giữa những dấu mốc cũ là nhịp sống mới. Và rồi khi trở lại, ta chợt nhận ra, con đường vẫn thế nhưng quê mình đã có rất nhiều đổi thay.

THANH XUÂN