Chuẩn bị khởi công Bảo tàng Trường Sa

Công trình Bảo tàng Trường Sa (xã Cam Lâm) sẽ chính thức được khởi công xây dựng vào ngày 29-4. Đây là công trình mang ý nghĩa văn hóa, lịch sử to lớn, lưu giữ, bảo quản những hiện vật quý về biển, đảo Trường Sa để giới thiệu đến người dân, du khách. Qua đó, góp phần khẳng định chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc, khơi dậy khát vọng xây dựng quê hương ngày càng mạnh giàu. 

Công trình ý nghĩa bên vịnh Cam Ranh

Bảo tàng Trường Sa được xây dựng trên khu đất có diện tích khoảng 1,71ha, nằm bên bờ vịnh Cam Ranh, phía đông giáp biển, phía tây giáp Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma và đường Nguyễn Tất Thành, phía nam và bắc tiếp giáp các khu du lịch. Thiết kế công trình do Công ty TNHH HUNI Việt Nam (TP. Đà Nẵng) thực hiện, được lựa chọn từ Cuộc thi tuyển phương án kiến trúc, cảnh quan công trình Bảo tàng Trường Sa do UBND tỉnh tổ chức. 

Phối cảnh công trình Bảo tàng Trường Sa.

Đồng chí NGUYỄN THANH HÀ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh: Công trình Bảo tàng Trường Sa sẽ được khởi công xây dựng đúng vào dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng quần đảo Trường Sa (29-4-1975 - 29-4-2026) và chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 - 30-4-2026). Đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt, nhằm trưng bày, giới thiệu các hiện vật, tư liệu quý về Trường Sa; đồng thời là biểu tượng khẳng định chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc, hun đúc lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Theo kế hoạch, Bảo tàng Trường Sa sẽ hoàn thành vào quý I/2028. UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư trong quá trình triển khai, bảo đảm công trình được thực hiện đúng tiến độ, chất lượng và xứng tầm giá trị lịch sử - văn hóa.

Trao đổi với phóng viên, Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội (thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam) cho biết, khu vực vịnh Cam Ranh là một trong những vùng biển có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng của Việt Nam. Đây cũng là cửa ngõ giao thông - du lịch quan trọng của tỉnh Khánh Hòa với sự hiện diện của Sân bay quốc tế Cam Ranh, Cảng quốc tế Cam Ranh và hệ thống các khu du lịch, nghỉ dưỡng ven biển đang phát triển mạnh. Trong bối cảnh đó, việc hình thành một công trình văn hóa có ý nghĩa chính trị, lịch sử như Bảo tàng Trường Sa là hết sức cần thiết. Đây vừa là thiết chế văn hóa cấp tỉnh nhằm giới thiệu, tôn vinh, giáo dục về chủ quyền biển, đảo quốc gia, đặc biệt là quần đảo Trường Sa; đồng thời là một sản phẩm du lịch mới dành cho du khách trong và ngoài nước khi đến với Khánh Hòa.

Phối cảnh dự kiến các không gian trưng bày bên trong Bảo tàng Trường Sa.

Thông tin về việc khởi công xây dựng Bảo tàng Trường Sa đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ của nhiều người. Cựu chiến binh Ngô Ngọc Anh (phường Bắc Nha Trang) từng làm nhiệm vụ tại đảo Trường Sa chia sẻ: "Việc chuẩn bị khởi công xây dựng Bảo tàng Trường Sa thể hiện sự quan tâm rất lớn của tỉnh đối với hoạt động lưu giữ những tư liệu, hiện vật về lịch sử bảo vệ chủ quyền biển, đảo; đồng thời giới thiệu thông tin, tiềm năng của biển, đảo Trường Sa. Đây sẽ là địa chỉ đỏ để tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ về tình yêu và ý thức giữ gìn, xây dựng biển, đảo của Tổ quốc". 

Không gian mở thân thiện

Công trình Bảo tàng Trường Sa có diện tích khoảng 3.873m², gồm 3 tầng nổi và 1 tầng hầm. Tổng thể hình khối kiến trúc gồm 3 nhánh vươn mình từ đất liền hướng ra Trường Sa - Biển Đông. Hoa văn san hô đỏ cách điệu trên hệ thống rèm che nắng bằng bê tông cốt sợi thủy tinh tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng, sinh động. Vật liệu gạch bê tông đỏ gợi liên tưởng đến kỹ thuật đóng tàu gỗ thế kỷ XVII, kết hợp mảng bê tông mô phỏng tấm gỗ uốn lượn, tái hiện sự uy nghi của thuyền chiến Hải quân nhà Nguyễn. Mỗi chi tiết kiến trúc như một câu chuyện lịch sử, tôn vinh tinh thần bất khuất dân tộc. Khối trung tâm bảo tàng mang hình khối mềm mại, uốn lượn, lấy cảm hứng từ địa hình tự nhiên và dòng chảy liên kết không gian. Công trình chính đặt tại trung tâm khu đất, vừa là điểm nhấn, vừa là hạt nhân tổ chức không gian. Tổng thể kiến trúc cảnh quan được tổ chức theo nguyên tắc mở, liên kết chặt chẽ giữa công trình, cây xanh và mặt nước, tạo không gian sinh động, hài hòa với thiên nhiên; đồng thời đáp ứng các yêu cầu về công năng sử dụng, an toàn và phát triển bền vững.

Phối cảnh một số không gian bên ngoài Bảo tàng Trường Sa.

Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu lập danh mục sưu tầm tư liệu, hiện vật trưng bày tại Bảo tàng Trường Sa. Trong đợt 1, Bảo tàng tỉnh đã thu thập lập danh mục 1.154 hình ảnh, tài liệu, tư liệu, hiện vật. Trong đó có: 426 file hình ảnh; 206 danh mục tài liệu hiện vật; 114 danh mục tư liệu; 28 danh mục hiện vật; 40 danh mục phim tài liệu; 340 hình ảnh chưa có file. Sau khi công trình Bảo tàng Trường Sa hoàn thành xây dựng và bàn giao cho tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ triển khai việc trưng bày, quản lý, khai thác và sử dụng công trình.

Theo ông Lê Văn Hoa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc đầu tư xây dựng Bảo tàng Trường Sa là cần thiết nhằm góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc, trong đó có quần đảo Trường Sa. Công trình cũng bổ sung thiết chế văn hóa phục vụ hoạt động trưng bày, nghiên cứu, sưu tầm, giới thiệu các tư liệu, hiện vật liên quan đến lịch sử đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam.

GIANG ĐÌNH