Xã Vạn Ninh: Phát huy bản sắc văn hóa, mở hướng phát triển du lịch

Cùng với việc tiếp tục quan tâm bảo tồn các di tích lịch sử - văn hóa và gìn giữ những lễ hội dân gian mang đậm bản sắc địa phương, xã Vạn Ninh đang từng bước phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch.

Lưu giữ nét đẹp văn hóa quê hương

Xã Vạn Ninh không chỉ sở hữu cảnh quan đa dạng mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa. Trải qua hàng trăm năm hình thành, phát triển, nơi đây lưu giữ nhiều di tích lịch sử, văn hóa cùng các lễ hội dân gian gắn bó mật thiết với đời sống sản xuất nông nghiệp, nghề đánh bắt hải sản và tín ngưỡng của cư dân địa phương. Hằng năm, ban quản lý các đình trên địa bàn xã cùng người dân tổ chức nhiều nghi lễ truyền thống để tưởng nhớ công lao của đức Thành hoàng, các bậc tiền hiền, hậu hiền có công khai hoang, lập ấp, mở mang bờ cõi; tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, đồng thời cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, Nhân dân an cư lạc nghiệp. Trong số đó, lễ hội kỳ yên tại Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia đình Phú Cang (thôn Phú Cang 2) vẫn bảo tồn được đầy đủ các nghi thức truyền thống như thỉnh Tổ, thỉnh sắc thần, an vị, cầu an... Không chỉ mang giá trị văn hóa tín ngưỡng, đình Phú Cang còn gắn liền với quá trình đấu tranh cách mạng của quân và dân huyện Vạn Ninh trước đây. Ngày nay, đình Phú Cang là "địa chỉ đỏ" góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ.

Di tích quốc gia đình Phú Cang - "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Bản sắc văn hóa vùng biển Vạn Ninh cũng được thể hiện đậm nét qua lễ hội cầu ngư. Tiêu biểu là lễ hội cầu ngư lăng Ông Lương Hải (thôn 14). Nhiều nghi lễ truyền thống vẫn được gìn giữ nguyên vẹn như rước sắc thần, lễ nghinh biển - lễ rước Ông Nam Hải từ biển vào lăng, lễ dâng hương khai tiên... Đặc biệt, người dân vẫn duy trì đội diễn xướng hò bá trạo gắn liền với đời sống văn hóa của cư dân vùng biển. Ông Tạ Công Đính - thành viên Ban tổ chức lễ hội cầu ngư lăng Ông Lương Hải cho biết, thời gian qua, lễ hội được quảng bá rộng rãi trên các nền tảng số. Nhờ đó, ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách trong và ngoài địa phương đến tham gia, trải nghiệm. 

Hướng phát triển du lịch bền vững

Hiện nay, xã Vạn Ninh có 1 di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia và 5 di tích cấp tỉnh. Mới đây, Đảng ủy xã đã ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình hành động tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác xây dựng và phát triển văn hóa, con người địa phương. Theo đó, xã tiếp tục bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, lễ hội dân gian, tri thức dân gian, nghề thủ công truyền thống. Địa phương cũng chú trọng phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh quê hương. Ngoài ra, xã đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn triển khai công tác bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị các di sản văn hóa theo đúng quy định. Xã cũng khuyến khích tập thể, cá nhân phát triển các sản phẩm văn hóa, ẩm thực mang đặc trưng địa phương; phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng. Song song với đó, xã đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá các giá trị văn hóa và tiềm năng du lịch.

Diễn xướng Hò bá trạo trong lễ hội cầu ngư lăng Ông Lương Hải.

Theo bà Trương Thị Mỹ Ý - Phó Chủ tịch UBND xã Vạn Ninh, công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống luôn được địa phương xác định là nhiệm vụ quan trọng. Những năm qua, xã thường xuyên rà soát, thống kê, cập nhật danh mục các di tích lịch sử, văn hóa, "địa chỉ đỏ", lễ hội truyền thống và các loại hình văn hóa dân gian. Từ đó, có giải pháp bảo tồn phù hợp, nên nhiều giá trị văn hóa đặc trưng vẫn được lưu giữ nguyên vẹn đến ngày nay. UBND xã đã làm việc với các đơn vị viễn thông để triển khai các nội dung chuyển đổi số, trong đó có việc xây dựng bản đồ số xã Vạn Ninh nhằm giúp du khách dễ dàng tìm kiếm, tra cứu thông tin về địa phương. Năm 2026, xã Vạn Ninh đã ký kết chương trình phối hợp tuyên truyền với Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa nhằm tăng cường quảng bá hình ảnh vùng đất, con người và tiềm năng phát triển của địa phương. 

Việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử gắn với phát triển du lịch không chỉ góp phần khai thác hiệu quả những lợi thế sẵn có mà còn mở ra hướng phát triển mới cho Vạn Ninh. Khi các giá trị văn hóa truyền thống được lan tỏa và trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, địa phương sẽ từng bước xây dựng thương hiệu điểm đến giàu bản sắc, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.

THANH HẢI