Xây dựng xã Khánh Sơn trở thành tiểu đô thị sinh thái núi rừng

Mới đây, HĐND xã Khánh Sơn thông qua nghị quyết về Quy hoạch chung xã Khánh Sơn đến năm 2050. Đây là cơ sở để Khánh Sơn khai thác tốt tiềm năng, lợi thế không gian phát triển mới sau sáp nhập, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng xã Khánh Sơn trở thành tiểu đô thị sinh thái núi rừng tiêu biểu của tỉnh mà Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra.

Mở ra không gian phát triển mới

Quy hoạch chung xã Khánh Sơn đến năm 2050 có phạm vi lập quy hoạch là toàn bộ địa giới hành chính của xã, với 7 thôn: Tô Hạp, Dốc Gạo, Tà Lương, Liên Hòa, Xóm Cỏ, Tà Gụ và Hòn Dung, với tổng diện tích hơn 9.868ha. Để phát triển theo mô hình tiểu đô thị sinh thái núi rừng, địa phương tập trung phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn, giữa con người và thiên nhiên, giữa hiện đại và bản sắc truyền thống. Địa phương xác định đô thị Tô Hạp là hạt nhân phát triển; lấy sông Tô Hạp làm “xương sống xanh”, là trục cảnh quan trung tâm; các định hướng phát triển chính bám theo thung lũng dọc sông Tô Hạp và các trục giao thông chính, dần lan tỏa lên các sườn đồi tự nhiên, hạn chế san gạt địa hình, không mở rộng dàn trải trên địa hình dốc; bảo vệ nghiêm hành lang sông suối, rừng phòng hộ - đặc dụng đầu nguồn, các khu vực nguy cơ sạt lở và nhạy cảm môi trường, lấy vùng rừng và vườn cây ăn quả làm vùng đệm sinh thái; gắn tổ chức không gian với bảo tồn, phát huy văn hóa Raglai và phát triển du lịch sinh thái - cộng đồng.

Một góc trung tâm xã Khánh Sơn.

Theo ông Mai Trọng Thanh - Trưởng phòng Kinh tế xã Khánh Sơn, quy hoạch này không chỉ là công cụ quản lý không gian mà còn là định hướng tổng thể để địa phương khai thác tối đa các tiềm năng, khắc phục những vấn đề còn tồn tại sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã; tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương theo hướng nhanh, bền vững. Vùng miền núi phía tây, trong đó có xã Khánh Sơn đóng vai trò quan trọng về giữ vững hệ sinh thái rừng, an ninh nguồn nước, bảo tồn văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số trên địa bàn, phát triển nông nghiệp đặc sản gắn với du lịch. Điều này càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tỉnh đang nỗ lực phấn đấu sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

4 tiểu vùng phát triển

Quy hoạch chung xã Khánh Sơn đến năm 2050 định hướng tổ chức không gian xã Khánh Sơn thành 4 tiểu vùng phát triển nhằm khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, đưa kinh tế - xã hội của xã, của từng khu vực trên địa bàn phát triển nhanh, bền vững.

Tiểu vùng I - đô thị Tô Hạp, là khu vực bằng, thấp ở trung tâm xã, gồm toàn bộ thôn Tô Hạp và một phần diện tích đã đầu tư xây dựng công trình, phát triển đô thị của thôn Dốc Gạo và thôn Tà Lương. Chức năng chính của Tiểu vùng I là trung tâm hành chính, dịch vụ, thương mại, du lịch; khu dân cư đô thị; hạ tầng xã hội cấp xã và cấp vùng.

Người dân xã Khánh Sơn chăm sóc sầu riêng - cây trồng chủ lực của địa phương.

Tiểu vùng II - chuyên canh cây ăn quả gắn chế biến, là các khu vực đồi thoải, bao quanh trung tâm xã, dọc hai bên sông Tô Hạp, dọc các trục giao thông chính qua địa bàn xã, thuộc một phần các thôn: Hòn Dung, Dốc Gạo, Tà Lương, Xóm Cỏ, Liên Hòa và Tà Gụ. Chức năng chính của Tiểu vùng II là sản xuất nông nghiệp đặc sản (sầu riêng, cây ăn quả khác) gắn mã số vùng trồng; các điểm phát triển tiểu thủ công nghiệp, bảo quản, sơ chế, chế biến nông sản; các điểm dân cư nông thôn; du lịch sinh thái; du lịch nông nghiệp - cộng đồng.

Tiểu vùng III - phía bắc xã, gồm: Một phần thôn Tà Gụ, thôn Hòn Dung và khu vực rừng phòng hộ, núi cao ở 2 thôn này. Chức năng chính của Tiểu vùng III là vành đai bảo vệ hệ sinh thái, bảo vệ nguồn nước; phát triển du lịch sinh thái gắn với thác Tà Gụ; là cửa ngõ kết nối liên vùng với các xã: Khánh Vĩnh, Suối Dầu.

Tiểu vùng IV - phía nam xã, là vành đai đồi núi cao, rừng phòng hộ ở các thôn: Xóm Cỏ, Tà Lương, Liên Hòa, Dốc Gạo (giáp với các xã Bác Ái và xã Bác Ái Đông). Tiểu vùng này có chức năng là vành đai phòng hộ, giữ vai trò bảo vệ nguồn nước, chống sạt lở, lũ quét cho khu vực trung tâm và hạ lưu; phát triển kinh tế nông - lâm kết hợp dưới tán rừng; du lịch sinh thái, trekking có kiểm soát.

Danh thắng thác Tà Gụ ở xã Khánh Sơn.

Theo ông Mai Trọng Thanh, Quy hoạch chung xã Khánh Sơn đến năm 2050 xác định 5 động lực chính trong phát triển của địa phương, gồm: Phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và phát triển kinh tế nông thôn; phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và du lịch cộng đồng; phát triển hạ tầng giao thông và tăng cường liên kết vùng; chuyển đổi số, khoa học, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực; đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và bảo vệ môi trường.

Để bảo đảm Quy hoạch chung xã Khánh Sơn đến năm 2050 được triển khai đồng bộ, hiệu quả, đúng định hướng, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và điều kiện thực tế của địa bàn xã miền núi có đông đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương xác định sẽ tập trung thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ giải pháp trọng tâm: Cụ thể hóa các cơ chế, chính sách phát triển của Trung ương, của tỉnh dành cho địa phương; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư; thực hiện nghiêm phương án quy hoạch sử dụng đất; thực hiện hiệu quả các biện pháp về tổ chức quản lý và thực hiện quy hoạch; chú trọng phát triển khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực; làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để tạo sự đồng thuận và phát huy vai trò chủ thể của người dân.

HẢI LĂNG