Thuận lòng dân - thoáng mặt bằng - Kỳ 3: Lắng nghe để gỡ vướng

Thực hiện chương trình 90 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng các công trình, dự án trọng điểm, động lực trên địa bàn tỉnh, 6 đoàn khảo sát do Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã trực tiếp về cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân về chuyện đền bù, tái định cư (TĐC), nỗi lo sinh kế. Từ những cuộc đối thoại gần gũi ấy, từng băn khoăn, vướng mắc của người dân dần được tháo gỡ, củng cố niềm tin, tạo sức bật mạnh mẽ cho các đại dự án bứt tốc thi công.

Gỡ vướng từ gốc

Là một trong những dự án trọng điểm đang ở chặng nước rút, Dự án Khu TĐC Vạn Thắng - Giai đoạn 1 (xã Vạn Thắng và Tu Bông) có 221 trường hợp đất của hộ gia đình bị ảnh hưởng. Đến nay, 100% trường hợp đã được địa phương hoàn thành lập, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, TĐC và bàn giao 35,62/44,39ha diện tích đất cần thu hồi, 131 hộ đã nhận chi trả bồi thường. Bài toán khó dồn vào 90 trường hợp còn lại, trong đó có 60 trường hợp đang liên hệ chủ sử dụng, 11 trường hợp vướng điều chỉnh ranh giới, 19 trường hợp đang kiến nghị.

Ông Nguyễn Trung Dũng đến nhà người dân vận động bàn giao mặt bằng Dự án Tuyến đường ven biển Vạn Ninh đi Ninh Hòa.

Để tháo gỡ “nút thắt” này, Đoàn khảo sát số 4 do bà Nguyễn Quỳnh Nga - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh làm Trưởng đoàn đã trực tiếp gặp gỡ các hộ dân. Buổi đối thoại diễn ra thẳng thắn, cởi mở. Gia đình ông Phạm Văn Đỏ và bà Đặng Thị Sao băn khoăn khi số tiền phê duyệt ban đầu hơn 2,96 tỷ đồng, sau khi điều chỉnh và khấu trừ hỗ trợ TĐC chỉ còn hơn 2,38 tỷ đồng. Thay vì dùng văn bản giải thích một chiều, các thành viên trong đoàn đã kiên nhẫn cùng gia đình xem lại từng căn cứ tính toán, làm rõ các khoản được hưởng và phải khấu trừ để con số đền bù không còn là ẩn số gây bức xúc. 

Đoàn cũng ghi nhận tâm tư của ông Hồ Quốc Việt mong được cấp đất TĐC dù chưa đủ điều kiện; lắng nghe cụ bà Nguyễn Thị Quới (90 tuổi) chia sẻ chuyện bị thu hồi đất cùng 3 căn nhà, trong khi kinh tế gia đình khó khăn. Câu hỏi về nơi nương tựa cho những năm tháng cuối đời của cụ bà khiến nhiều cán bộ trăn trở. Họ hiểu rõ đằng sau quyết định thu hồi đất là số phận của cả gia đình, đòi hỏi phương án giải quyết phải thấu tình đạt lý.

Ông Bùi Hoài Nam gặp gỡ, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng thực hiện Dự án Khu đô thị phức hợp Cam Thượng (xã Cam Lâm).

Câu chuyện sinh kế cũng làm nóng những cuộc đối thoại tại Dự án Khu đô thị phức hợp Cam Thượng (xã Cam Lâm). Quy mô thu hồi khổng lồ hơn 294,5ha của dự án đã tác động đến sinh kế của khoảng 400 hộ dân với 840 thửa đất tại 3 thôn (Phú Bình 2, Vĩnh Phú, Đồng Cau). Dù địa phương đã nỗ lực kiểm kê được 210 trường hợp, xác định nguồn gốc đất 126 trường hợp, phê duyệt phương án cho 15 trường hợp, trong đó 14 trường hợp đã nhận bồi thường hơn 41,5 tỷ đồng, song âu lo vẫn còn bộn bề.

Người dân xã Cam Lâm nêu ý kiến tại buổi khảo sát tại Dự án Khu đô thị phức hợp Cam Thượng.

Những băn khoăn, lo lắng đã được người dân 3 thôn bày tỏ trực tiếp tại buổi tiếp xúc với Đoàn khảo sát số 5 do ông Bùi Hoài Nam - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh làm Trưởng đoàn. Có hộ mong mỏi đẩy nhanh kiểm kê để sớm nhận tiền; mong được bố trí TĐC hợp lý; được thông tin rõ hơn về môi trường, chính sách bồi thường, hỗ trợ, TĐC và phương án bảo đảm sinh kế hậu thu hồi. Ông Nguyễn Minh Truyền (thôn Vĩnh Phú) khẳng định, ông ủng hộ chủ trương lớn nhưng băn khoăn về giá bồi thường cây trồng. Ông nhẩm tính: Một cây xoài 5 năm tuổi đang cho thu nhập khoảng 20 triệu đồng/năm, nhưng mức bồi thường chỉ 5 triệu đồng/cây. Trước nỗi lo “đứt gãy sinh kế” của người dân, đoàn cẩn thận ghi chép từng con số chênh lệch. Họ hiểu, tháo gỡ thực tế nhất lúc này là sự chia sẻ chân thành, cam kết mang chính tiếng nói của ông Truyền làm cơ sở kiến nghị lên cấp có thẩm quyền để rà soát lại đơn giá đền bù cho sát thực tế. Chính sự cầu thị ấy đã góp phần xoa dịu những băn khoăn, củng cố niềm tin của người dân.

Tinh thần lắng nghe, chia sẻ, "đi từng ngõ, gõ từng nhà" cũng được thể hiện trong hoạt động của Đoàn khảo sát số 3 do bà Phan Thị Ngân Hạnh - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh dẫn đầu khi tiếp xúc với người dân bị ảnh hưởng bởi Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh). Nhờ vậy, trong 1.129 trường hợp bị ảnh hưởng với khoảng 515ha, hơn 95% trường hợp đã được xác nhận nguồn gốc đất; 852 trường hợp được lập phương án bồi thường; 233 trường hợp được phê duyệt và 570 ngôi mộ hoàn thành di dời. “Khi được cán bộ Mặt trận và chính quyền tận tình giải thích, những điều còn băn khoăn đã được làm rõ, chúng tôi hiểu hơn về chủ trương và trách nhiệm của mình”, ông Nguyễn Thái Hiệp (thôn Từ Thiện) bày tỏ sự đồng thuận sau khi được khơi thông khúc mắc.

Không chỉ là những chuyến đi xuống cơ sở, các đoàn khảo sát đã giúp người dân an tâm gác lại lợi ích riêng để cùng hướng về sự ổn định, phát triển chung của quê hương sau khi dự án hoàn thành.

Cầu nối chính quyền với Nhân dân

Ông Nguyễn Trung Dũng - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết, hành trình của 6 đoàn khảo sát chính là hành động cụ thể hóa chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Đó là phải hướng mạnh về cơ sở, lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể. Tinh thần ấy được đong đếm bằng những bước chân không mỏi của các cán bộ để chủ động tìm đến dân; kiên nhẫn lắng nghe cả lời đồng thuận lẫn những băn khoăn, trăn trở; thấu hiểu để giải thích và thể hiện trách nhiệm trong kiến nghị giải quyết các vấn đề. 

Ông Nguyễn Trung Dũng cùng cán bộ địa phương trực tiếp vận động người dân xã Hòa Trí đồng thuận bàn giao mặt bằng thực hiện dự án trọng điểm.

Để kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã có các văn bản kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan xử lý dứt điểm các khoản bồi thường còn tồn đọng; linh hoạt cơ chế chi trả; hỗ trợ địa phương hoàn thiện các thủ tục liên quan đến điều chỉnh ranh giới dự án. Đặc biệt, từ trăn trở của nông dân, UBND tỉnh cần khẩn trương rà soát chính sách và đơn giá bồi thường cây trồng lâu năm bảo đảm đúng quy định, sát thực tế và bám sát quyền lợi chính đáng của người dân; công khai đơn giá, căn cứ bồi thường để tạo sự minh bạch, đồng thuận. Các cơ quan chuyên môn cần đẩy nhanh thẩm định, phê duyệt và chi trả bồi thường, hỗ trợ đối với các hộ đủ điều kiện. Các sở, ngành cần thống nhất hướng dẫn địa phương xác định nguồn gốc đất, hạn mức bồi thường và trường hợp “đất sử dụng ổn định”…

Chuyển mình mạnh mẽ từ "tuyên truyền một chiều" sang "đối thoại, đồng hành", công tác dân vận ở tỉnh đã thực sự trở thành cầu nối vững chắc, giúp chính quyền nhìn thấu những “điểm nghẽn” trong lòng người dân. Một khoản bồi thường chưa rõ ràng, một mái nhà chưa biết dựng nơi đâu, hay một kế sinh nhai đứt gãy... nếu được thấu hiểu và tham mưu tháo gỡ kịp thời sẽ biến lực cản thành động lực thực hiện.

NHÓM P.V

Kỳ 1: Ý Đảng soi đường, lòng dân mở lối

Kỳ 2: Tận tâm với dân, quyết liệt với việc khó

Kỳ cuối: Dân vận cần đi trước một bước