Khơi thông nguồn cung đá xây dựng 

Sáng 5-11, đồng chí Lê Huyền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì cuộc họp nghe Sở Công Thương báo cáo kết quả đề xuất giải quyết nhu cầu đá xây dựng tại khu vực phía bắc tỉnh. Tình trạng thiếu hụt cục bộ nguồn đá xây dựng đang gây áp lực lên tiến độ nhiều dự án hạ tầng trọng điểm. Trước thực tế này, các cơ quan chức năng khẩn trương triển khai giải pháp tháo gỡ vướng mắc về thủ tục pháp lý, nghĩa vụ tài chính, đồng thời khơi thông nguồn cung từ các mỏ đá trên địa bàn.

Thiếu vật liệu cho các dự án trọng điểm

Theo báo cáo của Sở Công Thương, nhu cầu đá xây dựng phục vụ các dự án đầu tư công và công trình trọng điểm tại khu vực phía bắc tỉnh đang ở mức cao. Cụ thể, Dự án Nâng cấp, mở rộng Cải tuyến Tỉnh lộ 1B có nhu cầu cấp bách về đá phục vụ sản xuất bê tông nhựa với khối lượng hàng chục nghìn mét khối. Bên cạnh đó, tổng nhu cầu đá xây dựng phục vụ các dự án thuộc Khu Kinh tế Vân Phong trong năm 2026 ước hơn 384.000m3, đòi hỏi nguồn cung liên tục và ổn định.

Quang cảnh cuộc họp của UBND tỉnh để giải quyết nhu cầu đá xây dựng tại khu vực phía bắc tỉnh.

Thực tế triển khai cho thấy nguồn cung đang gặp nhiều điểm nghẽn. Trong tổng số 7 mỏ đá được cấp giấy phép khai thác tại khu vực Khu Kinh tế Vân Phong và vùng phụ cận, hiện chỉ có 3 mỏ duy trì hoạt động, gồm: Mỏ đá Hòn Giốc Mơ, mỏ đất, đá Ninh Tịnh và mỏ đá Bồ Đà. Các mỏ còn lại đang tạm dừng khai thác do vướng thủ tục gia hạn hồ sơ thuê đất hoặc chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan. Đơn cử, mỏ đá Hố Sâu tại xã Đại Lãnh và mỏ đá Bồ Đà tại xã Vạn Hưng do Công ty TNHH Mạnh Cường quản lý đang phải tạm dừng khai thác vì chưa hoàn tất thủ tục gia hạn hồ sơ thuê đất, làm giảm đáng kể sản lượng cung ứng ra thị trường.

Ông Trần Quốc Sanh - Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, các mỏ đá khu vực phía bắc tỉnh đang gặp nhiều vướng mắc. Điển hình là mỏ đất, đá Ninh Tịnh tại phường Đông Ninh Hòa do Công ty Cổ phần Du lịch Dịch vụ Vân Phong hợp tác với Công ty Cổ phần Đá Vân Phong khai thác. Mặc dù mỏ đã cơ bản hoàn thành đầu tư, lắp đặt dây chuyền nghiền sàng công suất lớn và có sẵn khoảng 10.000m3 đá thành phẩm tại bãi chứa, nhưng lượng vật liệu này vẫn chưa thể xuất bán ra thị trường. Nguyên nhân chủ yếu là những vướng mắc pháp lý trong việc xác định trách nhiệm kê khai, nộp thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và chủ thể xuất hóa đơn đối với sản phẩm đá sau chế biến trong mô hình hợp tác kinh doanh giữa 2 doanh nghiệp (DN). Bên cạnh đó, thủ tục đấu nối giao thông vào Tỉnh lộ 1B và việc hoàn thiện mương thoát nước mưa chưa được giải quyết dứt điểm, khiến DN chưa thể đưa lượng đá tồn bãi vào phục vụ các công trình cấp bách.

Ngoài ra, một số mỏ đá ốp lát granite tại khu vực phía bắc tỉnh chưa thực hiện hồ sơ thăm dò bổ sung hoặc điều chỉnh giấy phép khai thác khoáng sản đối với các loại khoáng sản đi kèm (đất, đá làm vật liệu xây dựng thông thường). Điều này khiến nguồn tài nguyên tận thu chưa được khai thác hiệu quả để bổ sung vật liệu cho các công trình xây dựng.

Mỏ đá Hố Sâu ở xã Đại Lãnh.

Khẩn trương tháo gỡ khó khăn

Nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt cục bộ đá xây dựng, bảo đảm nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm, UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan đã đề ra nhiều giải pháp đồng bộ. Đối với mỏ đất, đá Ninh Tịnh, Sở Công Thương kiến nghị Thuế tỉnh Khánh Hòa chủ trì, hướng dẫn cụ thể bằng văn bản để làm rõ trách nhiệm tài chính, nghĩa vụ thuế và việc xuất hóa đơn, tạo cơ sở pháp lý cho DN sớm xuất bán lượng đá tồn bãi. Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh cũng được giao khẩn trương hướng dẫn DN hoàn thiện các hạng mục mương thoát nước và thủ tục đấu nối giao thông. Về phía DN, các đơn vị cam kết tập trung cung cấp đá thành phẩm tồn bãi để ưu tiên phục vụ Dự án Nâng cấp, mở rộng Cải tuyến Tỉnh lộ 1B, đồng thời thực hiện nghiêm các nghĩa vụ tài chính và quy định bảo vệ môi trường.

Nhu cầu về đá xây dựng cho Khu Kinh tế Vân Phong hiện đang rất lớn.

Ông Nguyễn Minh Thư - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, việc tháo gỡ khó khăn cho các mỏ đá để bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các dự án tại khu vực phía bắc tỉnh là hết sức cần thiết. Vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiểm tra các mỏ để nắm bắt tình hình, xác định những khó khăn, vướng mắc, từ đó có phương án hỗ trợ DN tháo gỡ. 
Về lâu dài, Sở Công Thương và Sở Xây dựng đang khẩn trương tổng hợp nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn tỉnh, rà soát khả năng sử dụng vật liệu thay thế và theo dõi sát diễn biến giá cả thị trường. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì kiểm tra, hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đất đai đối với các mỏ đang tạm dừng hoạt động, sớm đưa các mỏ này trở lại khai thác, bổ sung nguồn cung cho khu vực phía bắc tỉnh.

Song song đó, cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc thực hiện cam kết cung ứng của các chủ mỏ; kiên quyết tham mưu xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm hoặc không ưu tiên cung cấp vật liệu cho các công trình trọng điểm quốc gia, góp phần bảo đảm tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược của tỉnh.

Kết luận cuộc họp, đồng chí Lê Huyền yêu cầu Sở Công Thương rà soát trữ lượng đá được phép khai thác và công suất khai thác của từng mỏ. Đối với những mỏ đủ điều kiện nâng công suất, hướng dẫn DN thực hiện các thủ tục theo quy định; những vướng mắc trong quá trình khai thác cần được các sở, ngành liên quan sớm phối hợp tháo gỡ. Sở Công Thương cũng được giao sớm tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản làm vật liệu sản xuất bê tông nhựa đường, phục vụ các dự án giao thông. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan sớm làm việc với các DN khai thác đá để bàn giải pháp khai thác hết công suất đã được cấp phép; đồng thời chủ động chuẩn bị nguồn nguyên liệu phục vụ nhu cầu năm 2027.

Riêng đối với Mỏ đất, đá Ninh Tịnh, UBND tỉnh giao Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh, Sở Công Thương giám sát, đôn đốc việc đưa mỏ vào khai thác thương phẩm trước ngày 10-11. Trường hợp gặp khó khăn về thuế, DN chủ động liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn, tháo gỡ.

ĐÌNH LÂM