Phát triển hệ thống cảng biển xanh

UBND tỉnh Khánh Hòa vừa phê duyệt Đề án Chuyển đổi và phát triển cảng xanh. Đề án nhằm nâng cao ý thức tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam và công ước quốc tế về bảo vệ môi trường; tăng cường hiệu quả công tác quản lý môi trường trong hoạt động khai thác cảng biển; góp phần thúc đẩy cảng biển của tỉnh từng bước tiếp cận tiêu chuẩn cảng sinh thái trong khu vực và trên thế giới.

Tiến tới giảm phát thải ròng bằng “0”

Theo Đề án Chuyển đổi và phát triển cảng xanh, đến năm 2027, 100% bến cảng đang hoạt động trên địa bàn tỉnh hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu nền và thực hiện tự đánh giá theo tiêu chuẩn cơ sở về tiêu chí cảng xanh Việt Nam do Cục Hàng hải Việt Nam (nay là Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam) ban hành; phấn đấu có ít nhất 4 bến cảng tự công bố kết quả đánh giá đạt tiêu chí cảng xanh theo quy định.

Bến cảng nhà máy đóng tàu của Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam đã đạt cảng xanh.

Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu hình thành nhóm bến cảng thí điểm tự công bố kết quả tự đánh giá đạt tiêu chí cảng xanh; 100% bến cảng đầu tư xây dựng mới đáp ứng tiêu chí cảng xanh, các bến chưa đạt phải có kế hoạch khắc phục. Đồng thời, có ít nhất 3 bến cảng được đầu tư thí điểm hệ thống cấp điện từ bờ, ưu tiên tại Bến cảng Nha Trang (sau chuyển đổi công năng), Bến cảng tổng hợp Cà Ná và Bến cảng tổng hợp Nam Vân Phong. Việc triển khai hệ thống cấp điện từ bờ cho tàu trong thời gian neo đậu nhằm giảm nhu cầu sử dụng động cơ và thiết bị phát điện trên tàu khi hoạt động tại cảng, qua đó giảm phát thải và tiếng ồn. Đáng chú ý, từ năm 2031, tỉnh sẽ áp dụng tiêu chí cảng xanh trong quy hoạch, đầu tư xây dựng và kinh doanh, khai thác cảng biển theo lộ trình quốc gia; từng bước nhân rộng mô hình cấp điện từ bờ và sử dụng năng lượng sạch, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Ông Chu Văn An - Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, thời gian tới, sở sẽ xây dựng, trình UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai đề án hằng năm và theo từng giai đoạn; trong đó xác định rõ thứ tự ưu tiên, sản phẩm đầu ra, thời gian hoàn thành, cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp và nhu cầu nguồn lực. Đồng thời, phối hợp với các sở, ngành, Cảng vụ Hàng hải Nha Trang và Cảng vụ Hàng hải Bình Thuận nghiên cứu, tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế khuyến khích, chế tài gắn với tiến độ chuyển đổi xanh của doanh nghiệp cảng; nghiên cứu bố trí quỹ đất cho các khu dịch vụ hậu cần sau cảng và ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông kết nối cảng.

Cụ thể hóa các cam kết

Theo đề án, đối với các bến cảng đang khai thác, doanh nghiệp quản lý, khai thác cảng cần chủ động xây dựng lộ trình chuyển đổi xanh; tổ chức tự đánh giá, hoàn thiện hồ sơ minh chứng và khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục những tiêu chí chưa đạt. Đối với các bến cảng xây dựng mới hoặc dự án đang kêu gọi đầu tư, cần nghiên cứu, áp dụng đồng bộ bộ tiêu chí cảng xanh ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Đề án cũng hoàn thiện cơ chế tự đánh giá, cập nhật và đánh giá định kỳ; xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp cảng và phạm vi quản lý của cơ quan nhà nước. Việc áp dụng, nhân rộng các tiêu chí cảng xanh phải bảo đảm đúng quy định pháp luật và thẩm quyền; không tự đặt ra các quy định làm phát sinh thủ tục hành chính khi chưa có cơ sở pháp lý.

Cảng Nam Vân Phong đã đáp ứng tiêu chí cảng xanh nhưng chưa công bố.

Bên cạnh đó, đề án yêu cầu rà soát toàn diện các phương án đầu tư hạ tầng cấp điện bờ cho tàu biển và các nhóm hạ tầng năng lượng sạch phục vụ cảng biển, bảo đảm tính khả thi về kỹ thuật, an toàn và đồng bộ với hạ tầng lưới điện. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh phù hợp với quy định pháp luật, thẩm quyền của địa phương và khả năng cân đối nguồn lực. Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, Công ty Điện lực Khánh Hòa, Công ty Cổ phần Điện lực Khánh Hòa và các đơn vị liên quan thẩm định phương án cấp điện từ bờ cho tàu biển, giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo và năng lượng sạch tại các khu bến cảng. Đồng thời, rà soát, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với quy hoạch phát triển điện lực, khả năng cung ứng nguồn điện và giải tỏa công suất của lưới điện.

Đồng chí Lê Huyền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, việc xây dựng Đề án Chuyển đổi và phát triển cảng xanh nhằm thống nhất công tác quản lý cụm cảng biển sau khi hợp nhất tỉnh; thực hiện các cam kết về giảm phát thải khí nhà kính; giải quyết những vấn đề đặc thù, phát huy lợi thế về năng lượng tái tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống cảng biển địa phương. Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 tại Hội nghị COP26. Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành quyết định đặt ra lộ trình từ năm 2050, tất cả phương tiện, trang thiết bị tại cảng và thiết bị báo hiệu hàng hải sử dụng điện, năng lượng xanh hoặc có các biện pháp tương đương. Đề án là bước cụ thể hóa các cam kết này tại Khánh Hòa, gắn với đặc thù và định hướng phát triển cụm cảng biển của tỉnh.

VĂN KỲ