Tạo đột phá để công nghiệp tăng trưởng

Tại buổi làm việc với Sở Công Thương về tình hình thực hiện nhiệm vụ 9 tháng và triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm của ngành vào chiều 6-10, đồng chí Nguyễn Việt Hùng - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Công Thương tập trung cao độ cho nhiệm vụ tăng trưởng quý IV. Trong đó, cần đề ra những giải pháp đột phá để công nghiệp tăng trưởng, phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu năm 2026.

Tăng trưởng chưa như kỳ vọng

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng chủ trì buổi làm việc.

Theo báo cáo của Sở Công Thương, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 9 tháng năm 2026 toàn tỉnh ước tăng 7,82% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 9, IIP tăng 12,72% so với tháng 8 và tăng 12,47% so với cùng kỳ. Đóng góp lớn nhất vào đà tăng trưởng chung là ngành công nghiệp khai khoáng với mức tăng ấn tượng 28,92%. Ngành cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 9,7%. Ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí tăng 5,59%.

Song song với sản xuất công nghiệp, hoạt động thương mại và xuất nhập khẩu tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của kinh tế địa phương. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng ước đạt hơn 177.627 tỷ đồng, tăng 19,34% so với cùng kỳ. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt hơn 2,02 tỷ USD, bằng 74,58% kế hoạch năm và tăng 10,54% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu thủy sản tiếp tục giữ vững vị trí chủ lực khi đạt 766,4 triệu USD (tăng 22,19%); ngành đóng tàu đạt 538,2 triệu USD (tăng 5,1%); hàng dệt may đạt 169,3 triệu USD (tăng 23,1%) và sản phẩm gỗ đạt 161,8 triệu USD, tăng 27,22%.

Một góc khu vực nam Vân Phong.

Về năng lượng, trên địa bàn tỉnh hiện có 75 dự án điện đã đi vào vận hành với tổng công suất khoảng 6.881MW. Cơ cấu nguồn điện đa dạng gồm 46 nhà máy điện mặt trời (tổng công suất 3.708,5MW), 11 nhà máy điện gió (665,6MW), 14 nhà máy thủy điện (413,5MW), 1 nhà máy nhiệt điện (1.320MW) và 2 nhà máy điện sinh khối (90MW). Bên cạnh đó, toàn tỉnh còn phát triển được 8.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 683,9MW, trong đó có 1.295 hệ thống tự sản xuất, tự tiêu thụ với công suất 45,2MW. Đây là nguồn lực quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng cho phát triển công nghiệp và kinh tế - xã hội.

Theo ông Nguyễn Văn Nhựt - Giám đốc Sở Công Thương, IIP 9 tháng tăng 7,82% chưa đạt mục tiêu đề ra. Nguyên nhân chủ yếu là khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo - lĩnh vực giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng chỉ tăng 8,8%. Một số sản phẩm công nghiệp chủ lực như: Thủy sản đông lạnh, cá ngừ, nha đam, thuốc lá, đóng tàu... giảm sản lượng so với cùng kỳ. Mức tăng cao của ngành khai khoáng và một số sản phẩm vật liệu xây dựng như đá, đường, sợi chưa đủ bù đắp mức tăng thấp của nhóm ngành sản xuất, chế biến.

Bên cạnh đó, cơ cấu công nghiệp của tỉnh vẫn phụ thuộc nhiều vào một số nhóm ngành, doanh nghiệp và sản phẩm. Do vậy, khi một số doanh nghiệp lớn giảm sản lượng hoặc gặp khó khăn về thị trường, toàn ngành bị ảnh hưởng. Trong khi đó, một số dự án công nghiệp quy mô lớn đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện thủ tục; một số dự án năng lượng chậm tiến độ nên chưa thể đưa vào vận hành để tạo ra năng lực sản xuất mới trong năm 2026.

Công tác phát triển hạ tầng các khu, cụm công nghiệp cũng còn nhiều vướng mắc. Việc chậm giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ về cấp điện, cấp nước, xử lý nước thải... đã làm hạn chế khả năng tạo quỹ đất sạch để thu hút các dự án thứ cấp, ảnh hưởng đến khả năng tạo động lực tăng trưởng mới trong ngắn hạn.

Tăng tốc tháo gỡ điểm nghẽn 

Từ những khó khăn nêu trên, ngành Công Thương xây dựng kịch bản tăng trưởng quý IV/2026, phấn đấu IIP tăng 9%, đưa mức tăng cả năm lên 8,5%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng phấn đấu đạt 58.500 tỷ đồng, cả năm đạt hơn 236.127 tỷ đồng, tăng 19%. Kim ngạch xuất khẩu phấn đấu đạt 689,5 triệu USD, hướng tới hoàn thành mục tiêu cả năm là 2,71 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2025. 

Hoạt động sản xuất tại Xí nghiệp May Khatoco.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Sở Công Thương xác định từ nay đến cuối năm là giai đoạn cao điểm khi các doanh nghiệp tập trung đẩy mạnh sản xuất phục vụ thị trường xuất khẩu dịp Noel, Tết Dương lịch và chuẩn bị hàng hóa cho Tết Nguyên đán. Nguồn tăng trưởng mới cũng sẽ được bổ sung khi một số dự án lớn chính thức đi vào vận hành như: Nhà máy Bao bì Duyên Hải, Nhà máy Nguyên liệu bổ sung thức ăn thủy sản (công suất 15.000 tấn/năm), các nhà máy chế biến thực phẩm, mỹ phẩm và Nhà máy Thủy điện Sông Giang 1. Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công cuối năm cũng sẽ tạo động lực cho ngành khai khoáng và sản xuất vật liệu xây dựng.

Ông Nguyễn Sanh Đương - Phó Giám đốc Sở Công Thương cho rằng, để đóng góp vào tăng trưởng chung của tỉnh, lĩnh vực công nghiệp cần có những động lực tăng trưởng mới. Đối với các dự án năng lượng, Sở Tài chính cần quan tâm đẩy nhanh thủ tục lựa chọn nhà đầu tư để dự án sớm đưa vào vận hành; đối với những dự án đang gặp vướng mắc, khó khăn, các đơn vị liên quan cần tập trung tháo gỡ để đẩy nhanh tiến độ. Lãnh đạo Sở Công Thương mong muốn UBND tỉnh có chính sách phù hợp để thu hút nhà đầu tư vào các cụm công nghiệp, tạo tiền đề phát triển cho giai đoạn tiếp theo.

Ông Châu Ngô Anh Nhân - Giám đốc Sở Tài chính cho biết, đối với các dự án đang hoàn thiện hồ sơ và dự án đang trong quá trình triển khai thực hiện, Sở Tài chính sẽ phối hợp với các sở, ngành liên quan đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ. Trong đó, các dự án năng lượng có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng nên cần được theo dõi sát. 

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng yêu cầu Sở Công Thương tập trung cao độ cho nhiệm vụ tăng trưởng quý IV; đề ra những giải pháp đột phá để công nghiệp tăng tốc; chủ động rà soát từng lĩnh vực, chỉ tiêu, phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu năm 2026. Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh tiềm năng đóng góp của lĩnh vực năng lượng và công nghiệp đối với tăng trưởng của tỉnh. Hiện nay, tỉnh có 75 dự án điện đã đi vào vận hành, cùng nhiều dự án lớn đang triển khai. Vì vậy, cần tập trung hỗ trợ để các dự án phát huy hiệu quả, đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng. Theo đó, Sở Công Thương cần bám sát từng dự án, doanh nghiệp chủ lực, nhất là các dự án quy mô lớn; thường xuyên nắm bắt những khó khăn, vướng mắc liên quan đến thủ tục, đất đai, rừng, vật liệu... để chủ động phối hợp với các sở, ngành tháo gỡ. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, cần kịp thời tổng hợp, báo cáo, kiến nghị Trung ương xem xét, giải quyết; qua đó đẩy nhanh tiến độ đầu tư, sớm đưa các dự án vào hoạt động, tạo thêm động lực tăng trưởng. Bên cạnh đó, sở cần xây dựng kịch bản tăng trưởng năm 2027, trong đó phấn đấu nâng mức đóng góp của ngành vào tăng trưởng chung của tỉnh từ khoảng 26,7% năm 2026 lên khoảng 35% năm 2027. Lãnh đạo sở phải phân công rõ trách nhiệm, bám sát từng nhiệm vụ, dự án, chỉ tiêu; trước mắt tập trung hoàn thành mục tiêu quý IV, tạo nền tảng cho tăng trưởng năm 2027. 

ĐÌNH LÂM - HỒNG NGUYỆT