Xã Diên Khánh: Nỗ lực tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, thời gian qua, xã Diên Khánh chú trọng rà soát, đối chiếu các nguồn thông tin để xác định những khu vực còn hài cốt liệt sĩ trên địa bàn. Từ cơ sở dữ liệu, lời kể của nhân chứng đến khảo sát thực địa, từng manh mối được lần tìm, kiểm chứng, góp phần đưa nhiều hài cốt liệt sĩ trở về.

Lần theo từng nguồn thông tin

Theo ông Nguyễn Văn Đồng - Bí thư Đảng ủy xã, Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” xã Diên Khánh, trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, việc nắm chắc thông tin về địa bàn có ý nghĩa rất quan trọng. Vì vậy, xã tập trung rà soát cơ sở dữ liệu, kết luận địa bàn và những nguồn thông tin liên quan đến liệt sĩ chưa được tìm thấy.

Cán bộ, chiến sĩ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực Nhà lao Thành Diên Khánh.

Từ các dữ liệu có được, địa phương tiếp tục tìm gặp những nhân chứng lịch sử, cán bộ từng công tác trong lĩnh vực thương binh - xã hội và những người am hiểu địa bàn qua các thời kỳ để thu thập, đối chiếu thông tin. Những câu chuyện, địa danh, dấu tích được tổng hợp, kiểm chứng, từ đó xác định khu vực cần khảo sát, tìm kiếm. Cách làm này đòi hỏi sự kiên trì, bởi thông tin về nơi an táng ban đầu của liệt sĩ qua nhiều năm có thể thay đổi, thậm chí không còn đầy đủ. Một địa điểm được nhắc đến trong lời kể cũng cần phải đối chiếu với hồ sơ, đặc điểm địa hình và các nguồn thông tin khác trước khi tổ chức khai quật thăm dò để tìm kiếm.

Trong đó, khu vực Nhà lao Thành Diên Khánh cũ là một trong những địa điểm được địa phương tập trung làm rõ bằng quy trình rà soát, xác minh như vậy. Từ những thông tin thu thập được, xã phối hợp với Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức khảo sát, xác định phạm vi và tiến hành khai quật, tìm kiếm. Bắt đầu từ sáng 19-8 đến ngày 4-9, các lực lượng tổ chức tìm kiếm tại khu vực này, qua đó quy tập được 39 hài cốt liệt sĩ. Kết quả đó cho thấy giá trị của việc kết hợp giữa thông tin từ cơ sở với chuyên môn của lực lượng tìm kiếm, quy tập. Trong số 39 hài cốt liệt sĩ được cất bốc tại khu vực Nhà lao Thành Diên Khánh, có 38 hài cốt đủ điều kiện lấy mẫu ADN. Sau khi tiến hành cất bốc, địa phương đã phối hợp với lực lượng chuyên trách của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh vận chuyển 13 hài cốt về Nhà quản trang Nghĩa trang liệt sĩ Hòn Dung (phường Tây Nha Trang), 26 hài cốt được bảo quản tại phòng bảo quản hài cốt liệt sĩ do địa phương bố trí ngay tại trụ sở để sắp tới tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng tại nghĩa trang liệt sĩ theo kế hoạch.

Những hài cốt liệt sĩ đang được bảo quản tại xã Diên Khánh.

Tiếp nối hành trình 

Việc tìm thấy hài cốt liệt sĩ mới chỉ là một phần của nhiệm vụ, bởi phía trước còn cả quá trình bảo quản, lấy mẫu, giám định và xác định danh tính. Chính vì vậy, sau mỗi cuộc tìm kiếm, xã Diên Khánh tiếp tục phối hợp với các lực lượng chuyên môn thực hiện những bước tiếp theo. Những hài cốt đủ điều kiện được lấy mẫu sinh phẩm phục vụ công tác xác định danh tính bằng phương pháp giám định ADN. Cùng với đó, địa phương tiếp tục rà soát, bổ sung thông tin về các trường hợp liệt sĩ chưa tìm thấy, các khu vực còn nghi vấn và những nguồn tin mới phát sinh. Quá trình này cũng đặt ra không ít khó khăn như: Địa hình tại một số khu vực có nhiều thay đổi theo thời gian; thông tin nhân chứng ngày càng ít; phương tiện, thiết bị phục vụ tìm kiếm còn hạn chế… Việc tổ chức tìm kiếm vì thế cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, lực lượng tìm kiếm, quy tập, lực lượng chuyên môn và người dân.

Cán bộ, chiến sĩ cẩn trọng lần tìm dấu tích liệt sĩ ở khu vực Nhà lao Thành Diên Khánh.

Từ thực tế triển khai, xã Diên Khánh xác định tiếp tục phát huy vai trò của cơ sở trong thu thập, kiểm chứng thông tin; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để từng bước làm rõ những địa điểm còn khả năng có hài cốt liệt sĩ. Mỗi thông tin mới, dù nhỏ, đều được xem xét, bởi phía sau đó có thể là một manh mối giúp rút ngắn hành trình tìm kiếm.

Theo ông Nguyễn Văn Đồng, thời gian tới, địa phương tiếp tục phát huy kết quả đạt được, tập trung rà soát, xác minh các nguồn thông tin, phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng, quyết tâm tìm kiếm, quy tập những hài cốt liệt sĩ còn nằm lại, đồng thời sớm xác định danh tính các hài cốt đã được quy tập.

THẾ ANH