Chiến lược tự túc sản xuất vắc xin trong nước

Ngày 23-11, Viện Vắc xin và sinh phẩm y tế Nha Trang (IVAC) cùng Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) long trọng tổ chức kỷ niệm 25 năm (1981 - 2007) hợp tác và phát triển...

Ngày 23-11, Viện Vắc xin và sinh phẩm y tế Nha Trang (IVAC) cùng Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) long trọng tổ chức kỷ niệm 25 năm (1981 - 2007) hợp tác và phát triển. 25 năm qua, sự hợp tác giữa IVAC và UNICEF đã mang lại những hiệu quả lớn về kinh tế và xã hội.

° Hợp tác chặt chẽ

Hệ thống lọc nước tinh khiết và nước cất do Tổ chức UNICEF tài trợ.

Thực hiện chiến lược “Tự túc sản xuất vắc xin cho chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR)” của Nhà nước Việt Nam, trong 25 năm (1981 - 2007), UNICEF đã tài trợ cho IVAC hơn 6 triệu USD để trang bị dây chuyền công nghệ sinh học hiện đại sản xuất vắc xin DTP (bạch hầu, ho gà, uốn ván), BCG (lao), TT (uốn ván); đào tạo nhân lực bao gồm sản xuất kiểm định và chăn nuôi súc vật thí nghiệm; hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật (phòng sạch, kho lạnh bảo quản vắc xin, xe lạnh vận chuyển vắc xin); sản xuất vắc xin cho chương trình TCMR với chất lượng ngày càng cao.

Sự hợp tác giữa IVAC và UNICEF có thể chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn 1981 - 1986, UNICEF tài trợ cho Chính phủ Việt Nam một dây chuyền công nghệ sinh học hiện đại để tự sản xuất vắc xin DTP trong nước phục vụ nhu cầu TCMR trị giá hơn 2 triệu USD. Năm 1986, dây chuyền này được khánh thành tại IVAC với hệ thống thiết bị liên hoàn, đồng bộ từ dịch vụ kỹ thuật như: lò hơi nóng, khí nén, nước cất, đến hệ thống các bình nuôi cấy dung tích từ 7 - 300 lít, các thiết bị tinh chế kháng nguyên bằng tổ hợp màng siêu lọc (TFF), hệ thống hỗn hợp vắc xin dung tích 300 lít và hệ thống nạp liệu vắc xin vào ampoules (đóng ống), lọ thủy tinh khép kín từ súc rửa đến tiệt trùng - khử chí nhiệt tố và đóng ống, công suất 3.600 lọ 10ml/giờ. Giai đoạn 1986 - 1998, UNICEF tiếp tục tài trợ cho IVAC các phụ tùng thay thế, bổ sung một số thiết bị theo yêu cầu của quy trình sản xuất và hỗ trợ một số nguyên liệu như hóa chất, ampoule nâu cho BCG, lọ 10ml đựng vắc xin DTP và TT, nước cốt ho gà bán thành phẩm. Với sự giúp đỡ của UNICEF, từ năm 1986 đến năm 1990, IVAC đã nghiên cứu, ứng dụng thành công các quy trình công nghệ: nuôi cấy, tinh chế, hỗn hợp và đóng ống vắc xin. Năm 1991, vắc xin DTP và TT được thử thực địa an toàn và hiệu lực bảo vệ tương đương vắc xin DTP của Pháp, đánh dấu mốc lịch sử quan trọng: Việt Nam tự sản xuất được vắc xin DTP và TT đạt tiêu chuẩn quốc tế và đưa vào sử dụng cho chương trình TCMR. Năm 1990, UNICEF tài trợ dây chuyền sản xuất, kiểm định vắc xin BCG với khâu đột phá là thiết bị đông khô, hàn ống tự động với công suất 6 triệu liều/năm. Năm 1992 - 1993, các chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và UNICEF khẳng định vắc xin BCG do IVAC sản xuất đạt tiêu chuẩn của WHO. Từ đây, một sản lượng lớn vắc xin BCG đã được cung cấp cho chương trình TCMR. Giai đoạn 2000 - 2006, UNICEF tiếp tục bổ sung và trang bị mới cho IVAC hệ thống thiết bị lên men, đóng ống lắp đặt tại Nha Trang; hoàn thiện công nghệ sản xuất bán thành phẩm vắc xin DTP ở Nha Trang. Với sự giúp đỡ này, từ năm 2002, IVAC chấm dứt việc vận chuyển bán thành phẩm từ Đà Lạt (cơ sở 2 của IVAC) về Nha Trang gây tốn kém và không an toàn.

° Hiệu quả không ngừng nâng cao

Theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lê Văn Hiệp, Viện trưởng IVAC, qua 25 năm hợp tác, UNICEF đã tài trợ cho IVAC về thiết bị công nghệ và nguyên liệu sản xuất với tổng trị giá hơn 4,9 triệu USD và gần 17 tỷ VND. Ngoài ra, bằng quỹ học bổng của WHO và UNICEF, 56 lượt (30 người) là cán bộ khoa học của Viện đã được cử đi đào tạo, nâng cao trình độ ở nước ngoài. Với sự giúp đỡ của UNICEF, từ năm 1991 đến nay, IVAC đã cung cấp cho chương trình TCMR quốc gia hàng trăm triệu liều vắc xin DTP, TT, BCG, thương hàn vi… với tổng trị giá hơn 11,6 triệu USD. Trên nền tảng công nghệ, thiết bị được đầu tư từ UNICEF, cùng với việc đào tạo tốt đội ngũ cán bộ làm vắc xin, IVAC đã mở rộng nghiên cứu thành công một số vắc xin mới như: tả uống, thương hàn vi bạch hầu - uốn ván giảm liều… Hiện nay, công nghệ sản xuất vắc xin của IVAC tương đương với khu vực ASEAN, một số thiết bị ngang với quốc tế...

Điều đáng nói là qua 25 năm hợp tác và phát triển, IVAC và UNICEF đã chứng minh được chủ trương đúng đắn của Nhà nước và Bộ Y tế, đó là Việt Nam có thể tự sản xuất vắc xin cho chương trình TCMR với giá thành hợp lý. Ngoài giá trị về mặt kinh tế, hiệu quả xã hội của sự hợp tác này cũng rất lớn khi tỉ lệ mắc và chết do các bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà ở Việt Nam trong những năm qua đã giảm hàng chục, thậm chí hàng trăm lần, đặc biệt năm 2005 Việt Nam đã được công nhận loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh.

HẢI YẾN